Verbond SGP, BBB, JA21 lijkt kabinet naar links te dwingen

Het minderheidskabinet-Jetten staat voor het volgende zeer lastige dilemma dat deels de directe uitkomst is van een genivelleerd politiek landschap en deels van aarzelingen om tijdig politieke bondgenootschappen te smeden. De directe aanleiding van dat dilemma is eisenpakket in de officiële gezamenlijke brief aan het minderheidskabinet van BBB, JA21 en de SGP.  27 maart zijn de Statenverkiezingen en pas twee maanden daarna wordt de Eerste Kamer geïnstalleerd. Tot die tijd kunnen beschikken de drie in de Eerste Kamer over een blok van 21 zetels en kunnen zij kabinetswensen op allerlei gebied blokkeren. Met hun huidige integrale eisenpakket op het gebied van asiel, stikstof en medische ethiek zetten zij de coalitie van D66, VVD en CDA klem op het moment dat er cruciale besluiten moeten worden genomen over het Belastingplan 2027 en de vastgelopen stikstofplannen.

Het Hardewijkse blok lijkt het kabinet-Jetten in de praktijk juist naar links te dwingen, tot  treurnis en electorale angst van de VVD. Voor de rechtse partijtjes op zich is dat niet slecht, in de oppositie ziin voor hen meer stemmen te winnen. Voor D66 en VVD zijn de conservatieve eisen van de SGP - pas op de plaats -  rondom abortus en draagmoederschap vrijwel onverteerbaar. Dat is nog niets vergeleken met voorgestelde stikstofplannen van de BBB. Die zorgen ervoor dat er echt niets gebeurd. Het door JA21 voorgestelde openbreken van spreidingswet, onverteerbaar voor CDA, is daarmee vergeleken een eitje, daar viel over te praten. Eerdmans moet dit voorzien hebben en met het oog op de Statenverkiezing gedacht hebben. Een koerswijziging naar links kan ons geen windeieren leggen. Tegelijk is dat een nachtmerrie voor de VVD en daarmee een groot dilemma voor het minderheidskabinet Jetten.   

Ondertussen is het politieke landschap op de rechterflank door deze crisis flink in beweging, De macht van de BBB in de senaat is nu, net als die van NSC, louter een echo van een vorig electorale succes. De lachende derde van dit moment is JA21, dat in de peilingen omhoogschiet naar 18 zetels en de leegloop op rechts opvangt. 

De politieke versplintering richting de Provinciale Statenverkiezingen van woensdag 17 maart 2027 dreigt dan ook niet kleiner te worden, aangezien nieuwe gelukszoekers zich alweer warmlopen voor de provinciale stembiljetten. Mona Keijzer probeert met haar nieuwe beweging Project2029 een conservatief alternatief op te tuigen en beslist deze maand of ze definitief meedoet aan de Statenverkiezingen. Tegelijkertijd hebben de zeven ex-PVV-afsplitsers van de Groep-Markuszower de partij De Nederlandse Alliantie (DNA) opgericht. Gecoacht door Rita Verdonk zetten zij vol in op deelname in maart 2027 om senaatszetels te veroveren, hoewel ze in de peilingen nu nog op 0 zetels staan. Totdat eind mei 2027 de nieuwe Eerste Kamer daadwerkelijk wordt geïnstalleerd, blijft het kabinet-Jetten echter veroordeeld tot deze verlammende patstelling over belastingen en stikstof, waarin de angst voor de wraak van de kiezer regeert.