Niet Eisenkot maar patstelling in Israël: de strijd begint nu pas
[update 28 okt] De Israëlische parlementsverkiezingen van 27 oktober 2026, de eerste sinds de aanvallen van 7 oktober 2023, laten een politieke patstelling zien waarin de oppositie winst boekt, de coalitie sterk blijft en waar een duidelijke meerderheid ontbreekt. Met een opkomst van 77,7%, het hoogste niveau in meer dan twintig jaar, kregen de verkiezingsuitslagen een sterke impuls door een historisch hoge opkomst onder de Arabische Israëliërs. Veel van hen trokken naar de stembus uit onvrede over het beleid van de rechtse coalitie, en specifiek het optreden van minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir rondom sloop van huizen en geweldbestrijding.
Oppositie ca 49, coalitie (Netanyahu) ca 56
Met ruim 76% van de stemmen geteld, kan de zetelverdeling in de Knesset volgens de voorspelling van het betrouwbare Israel Policy Forum als volgt worden: coalitie-Netanyahu: 56 zetels, Blok-Eisenkot: 49 zetels, Arabische partijen (Joint List & Ra'am): 15 zetels. Als vrijdag ook de stemmen van de ca 0,65 miljoen briefstemmers geteld zijn, voor de meerderheid afkomstig uit het leger, weten we pas de definitieve uitslag.
De Likoed van Netanyahu lijkt de grootste individuele partij te worden, maar het totale Likoed-geleide blok lijdt verlies en mist een duidelijke route naar de benodigde meerderheid van 61 zetels in de 120 zetels tellende Knesset. Pro-Netanyahu media laten trouwens een gunstiger beeld voor Netanyahu zien.
De drie hoofdgroepen in de Knesset: Het Netanyahu-blok: met de rechtse Likoed van de premier met ultraorthodoxe partijen zoals Shas en Verenigd Thora-Jodendom, en extreemrechtse, religieus-zionistische partners als Otzma Yehudit van Ben Gvir en Noam van Maoz. Het Eisenkot-blok: met de centrumpolitieke Yashar-partij van Gadi Eisenkot, de alliantie Beyachad van Lapid en Bennett, de linkse fusiepartij De Democraten onder leiding van Yair Golan, en de seculier-rechtse partij Yisrael Beytenu vanLiberman. De Arabische partijen: die nu als mogelijke sleutelspelers gelden, bestaande uit De Joint List en de pragmatisch-islamistische partij Ra'am van Mansour Abbas. |
Arabische partijen 15 tot 19 zetels
De sleutelrol in dit gefragmenteerde landschap ligt bij de Arabische partijen (zoals Ra'am en de Joint List), die een recordaantal van 16 tot 19 zetels lijken te behalen.
Politiek leider Lapid van Beyachad sprak van een totale nederlaag voor Netanyahu. Maar als Eisenkot gewonnen heeft lijkt het voorlopig een Pyrrus overwinning, ook al omdat Eisenkot steeds heeft uitgesloten een formele coalitie te gaan vormen met de Arabische partijen. Tegelijk was een dergelijke uitslag te voorzien geweest dus zal er nagedacht zijn over een vorm van samenwerking of gedoogsteun van de Arabische partijen.
Demissionair
Alle bronnen van BBC en Reuters tot Jerusalem Post en Haaretz voorzien langdurige complexe onderhandelingen. Intussen blijven Netanyahu en zijn deels extreem rechtse ministers demissionair regeren. De premier zal vermoedelijk tijdens die periode geen kans onbenut laten om zijn positie te versterken. De strijd zal dan uiteindelijk gaan tussen de wat meer elitair opgegroeide Netanyahu en de meer volkse Eisenkot.
Meer info: TimesofIsrael; Israel Policy Forum; APnews