Nipte winst Lula is goed nieuws voor Mercosur, BRICS en de Amazone
In Brazilië is de strijd om het presidentschap nipt gewonnen door zittend president Luiz Inácio Lula da Silva. Zondag gingen kiezers naar de stembus voor een nek-aan-nekrace in de tweede ronde tussen de linkse Lula en de rechtse senator Flavio Bolsonaro, tevens voorkeur kandidaat van de regering Trump.
Mercosur
Lula geldt in Brussel als de cruciale partner om het vrijhandelsverdrag definitief door de parlementen te loodsen. Met een herkozen Lula blijft het verdrag gekoppeld aan strenge milieugaranties (zoals de afbraak van illegale ontbossing en naleving van het Parijs-akkoord). Door Lula kan, anders dan bijvoorbeeld de Argentijn Millei wil, Mercosur als één gezamenlijk handelsblok blijven optreden. Zo geeft de winst van Lula de EU ook politieke dekking voor goedkeuring van de overeenkomst.
Geopolitiek & Amazone
Naast het Braziliaanse lidmaatschap van BRICS, het bondgenootschap dat een multipolair tegenwicht wil bieden tegen de door de VS en Westerse landen gedomineerde internationale wereldorde, speelt de verhouding met Washington een sleutelrol. De regering Trump zette in op de rechtse Flavio Bolsonaro om het land meer in het kamp van de VS te trekken.
[update 26 okt. 12.07] Lula beschuldigde de VS-regering dan ook van pogingen om de verkiezingen te beïnvloeden. Hij noemde eerder opgelegde Amerikaanse tarieven een vorm van intimidatie. Donald Trump, die de rechtszaak tegen Jair Bolsonaro een "heksenjacht" noemde, weigerde op de verkiezingsdag een expliciete favoriet uit te spreken, maar benadrukte de situatie nauwlettend te volgen.
De verkiezingen hadden de grootste natie van Latijns-Amerika aanzienlijk naar rechts kunnen doen opschuiven, wat zou passen in de bredere conservatieve trend in de regio. Dat dit niet gebeurd is, heeft behalve bovengenoemde geopolitieke gevolgen ook direct invloed op het klimaat.
Uit recente cijfers van Braziliaanse overheid en milieuorganisaties bleek dat de ontbossing in het Amazonegebied onder Lula reeds tot het laagste niveau sinds de metingen in 1988 is gedaald. Zijn herverkiezing garandeert dat dit strenge milieubeleid wordt voortgezet.
Bolsonaro
Flavio Bolsonaro, de 45-jarige zoon van de wegens poging tot staatsgreep veroordeelde ex-president Jair Bolsonaro, zorgde begin deze maand voor een verrassing.
In een toespraak tot zijn achterban in Brasilia maakte Bolsonaro bekend dat hij de verkiezingsuitslag niet accepteert. Hij hekelt een besluit van het Hooggerechtshof om de stembussen vanwege zware regenval en logistieke problemen in sommige gebieden twee uur langer open te houden. Dit hoewel zijn eigen partij (PL) aanvankelijk ook om diezelfde reden om verlenging had verzocht. Hij gebruikt dit besluit nu om de legitimiteit van de telling aan te vallen.
Economie, kosten levensonderhoud
De verkiezingsstrijd werd getekend door zorgen over de economie, corruptieschandalen, aanhoudend bendegeweld en beschuldigingen van Amerikaanse inmenging. Hoewel de ongelijkheid en werkloosheid onder Lula daalden, hebben veel kiezers te maken met hoge kosten voor levensonderhoud en zware schulden. Bolsonaro speelde in op deze economische onvrede en beloofde daarnaast een keiharde aanpak van de criminaliteit.
Lula 51,8 procent
Beide kandidaten brachten zondagochtend hun stem uit: Bolsonaro in Rio de Janeiro, waar hij kiezers opriep massaal te komen stemmen, en Lula nabij São Paulo, waar hij zijn aanhang bedankte voor de steun.
Omdat Brazilië gebruikmaakt van een volledig elektronisch stemsysteem (de urna eletrônica), werden de stemmen na het sluiten van de stembussen zeer snel geteld. President Lula heeft nu de tweede ronde van de verkiezingen gewonnen. Met meer dan 98% van de stemmen geteld behaalde Lula circa 51,8%van de stemmen, waarmee hij zijn uitdager Bolsonaro die circa 48,2% haalde versloeg.
Grote uitdaging voor Lula
Hoewel Lula de uitvoerende macht) behoudt, won de conservatieve Liberale Partij (PL) rond Bolsonaro stevig in het federale parlement. De PL en haar rechtse bondgenoten hebben een ruime meerderheid in zowel Huis van Afgevaardigden als de Senaat. Dit betekent dat de linkse Lula voortdurend zal moeten onderhandelen met een rechts en partijdig parlement,
De uitslag met bijna 50-50 weerspiegelt -evenals eerdere peilingen die Bolsonaro een licht voordeel gaven - vooralsnog dan ook een diep verdeeld land. De uitdaging waar een nieuwe, inmiddels vierde, regering Lula voor staat is dan ook al die politieke economische, culturele en geografische tegenstellingen bij elkaar te houden.
.gif)
