Van scholierenprotest tot generatiestrijd: Frankrijk gevangen in politieke en financiële patstelling
[Update 19 okt. 12.00] Na een weekeinde vol demonstraties die op chaos en geweld uitliepen, stelde minister van Binnenlandse Zaken, Laurent Nuñez vast dat de politie op veel plaatsen de controle gedeeltelijk verloren had. Als verantwoordelijk minister bood hij daarom zijn ontslag aan. President Macron weigerde dat ontslag en eiste dat er nieuwe effectieve tactieken tegen het geweld zouden worden ingezet.
Een achterliggend probleem is dat het politiek diep verdeelde Frankrijk aan de vooravond van de presidentsverkiezingen geen raad weet met de situatie. De scholierenprotesten, die zich vermengden met koopkrachtprotesten, zijn ontspoord in extreme vernielingen en plunderingen. Een onderliggende oorzaak van een enorme staatsschuld en een verouderd financieringssysteem van sociale voorzieningen - een derde van het onderwijsbudget gaat naar pensioenen- kan door de politieke verdeeldheid niet worden aangepakt. Die verdeeldheid wordt ook weerspiegeld door politieke commentaren op sociale media waaronder de drie hieronder:
Macron: "Er is geen plaats voor het geweld in onze republiek. Zij die vernielingen hebben aangericht, die zowel prefecturen als winkels hebben aangevallen en zelfs onze stadhuizen hebben geplunderd, zullen worden vervolgd en gestraft. Voor de ordediensten, die garant staan voor het recht om te demonstreren, spreek ik de steun van de Natie uit."
Marine Le Pen haalt uit naar relschoppers maar verderop in post ook naar Mélenchon en de regering Macron: "Plunderen, brandschatten, vernielen, de ordediensten aanvallen: relschoppers hebben de demonstraties van 17 oktober ter verdediging van de koopkracht opnieuw verpest."
Mélenchon geeft de schuld aan de overheid: 'In Parijs heeft het wanbestuur van deze overheid de deur geopend naar de chaos. Bestuurders weten niet meer wat ze moeten doen, de ordetroepen zijn bang en slaan op hol'.
Meelift-effect Franse sociologen en politieanalisten leggen uit dat er bij de zware escalaties (zoals de rellen van 17 oktober sprake is van een 'grafting' een meelift-effect: criminele en politieke opportunisten die overdag inhaken op de chaos van een scholierenprotest om 's avonds toe te slaan. Zwart blok De politie en de Parijse prefect Laurent Nuñez wijzen er specifiek op dat de harde vernielingen - het methodisch slopen van bushokjes, banken en overheidsgebouwen - het werk is van gemaskeerde zwart-blok-activisten meestal uit de extreem-linkse hoek. Zij dragen zwarte kleding, bivakmutsen en reizen de protesten achterna met maar één doel: de confrontatie met de ME en het vernietigen van kapitalistische symbolen. Casseurs Zodra de ruiten van winkelketens (zoals de Monoprix, SFR-winkels of cosmeticazaken) eenmaal zijn ingeslagen, verschijnt er een heel andere groep op het toneel. Dit zijn de zogenaamde casseurs (slopers/plunderaars). Politierapporten bevestigen dat dit voor een heel groot deel jongeren uit de kansarme buitenwijken (banlieues) en satellietsteden zijn. Zij hebben vaak geen affiniteit met lerarentekort, onderwijscrisis of koopkrachtcrisis maar trekken puur naar het centrum vanwege sensatiezucht, groepsdruk en opportunisme. Het plunderen wordt gefilmd en live gedeeld op TikTok en Snapchat. Bij anderen, soms dezelfde als de filmers, gaat het simpel om het buitmaken van vaak duurdere spullen. |
Generatiestrijd
Door de politieke versnippering en polarisering durft niemand het zwaar op de begroting drukkende Franse financieringsstelsel fundamenteel te hervormen. De poging van Macron in 2023 om de pensioenleeftijd van 62 naar 64 jaar te brengen, stuitte op enorme maatschappelijke weerstand en wordt door de huidige oppositie en de straat constant aangevochten of geblokkeerd voor verdere stappen. Zo wordt de financiële rekening van een vergrijzend land neergelegd bij de jongere generatie, met de straat als grimmige arena waar de generatiestrijd wordt uitgevochten.
Van Le Pen en Mélenchon, de op dit moment in de peilingen meest kansrijke kandidaten voor het presidentschap volgend jaar, lijken geen zinnige antwoorden te verwachten. De vraag, ook voor de rest van Europa, is daarom of het Frankrijk gaat lukken de huidige politieke patstelling, en deels haar dieper liggende oorzaken, te doorbreken.
-van-Boijmans-in-het-nieuwe-plan.-Bld.-Mecanoo--S.jpg)
.gif)
