Tekst persverklaring premier Jetten na ministerraad 30 oktober en deel van de persconferentie (+video)
[premier R Jetten]
Goedemiddag. Het kabinet is hard aan het werk om Nederland weer in beweging te krijgen.
Goed nieuws is dat onze economie floreert en de afgelopen maanden flink groeit, zoals uit de laatste CBS-cijfers blijkt. Ondanks de grote onrust in de wereld blijft ons land stevig op koers. Aan ons als kabinet de taak om die economie te blijven aanjagen en de juiste besluiten te nemen om dit zo te houden.
Een van de belangrijkste voorwaarden voor verdere economische groei is het oplossen van de stikstofproblematiek. We willen Nederland zo snel mogelijk van het stikstofslot krijgen, want stikstof raakt onze economie direct: van de bouw van nieuwe woningen tot de uitbreiding van onze bedrijven en infrastructuur. Om de vergunningverlening weer op gang te krijgen, de natuur te herstellen, maar vooral de boeren duidelijkheid en perspectief te bieden, hebben we eerder al plannen gepresenteerd.
Minister Van Essen is druk bezig om deze plannen om te zetten in wetgeving, in nauw overleg met de sector. De provincies en boerenorganisaties LTO en het NAJK hebben de afgelopen periode veel waardevolle input geleverd over wat er anders en beter kan aan die stikstofaanpak. De mensen die dagelijks met de gevolgen van beleid te maken hebben, die nemen we ook heel serieus. En hun constructieve maar ook kritische inbreng houdt ons scherp en maakt de plannen ook echt beter.
Tegelijkertijd komen we er met halve maatregelen of kleine aanpassingen niet. Alleen een stevig pakket maatregelen gaat Nederland weer ruimte geven om te ondernemen, te bouwen en te boeren.
Met dat doel worden nu de puntjes op de i gezet. Ik verwacht dat het resultaat één dezer dagen gepresenteerd kan worden.
Waar ook hard aan wordt gewerkt, is het vergaren van steun voor het belastingplan van komend jaar.
De gesprekken gaan over hoe we zorgen voor voldoende geld in de portemonnee van mensen, terwijl we ook maatregelen nemen om de overheidsfinanciën gezond te houden. Belangrijke besluiten die Nederlanders ook echt direct aangaan. En die besluiten willen we graag nemen zo veel mogelijk samen met de oppositie. En dat kan ook als we kijken naar de gesprekken die we tot nu toe hebben gevoerd. Want er wordt serieus gesproken en ik zie bij de partijen ook echt de bereidheid om tot afspraken te komen. Natuurlijk zijn daarbij verschillen. Elke partij neemt haar eigen wensen en eisen mee. En soms komen er ook onderwerpen op tafel die weinig tot niets te maken hebben met het belastingplan. Dat mag allemaal, alleen we moeten nu wel tot besluiten komen. Uiteindelijk gaat het er niet om wie er aan de onderhandelingstafel het meeste binnenhaalt. Het gaat erom de vraag wat Nederland ermee op. Daarom gaan die gesprekken dus door. Blijven we er vertrouwen in houden. En we zijn ook bereid allemaal elkaar iets gunnen, zodat we de verantwoordelijkheid kunnen nemen voor concrete resultaten en Nederland met volle kracht vooruit kan.
Tot slot een blik over de grenzen. De geopolitieke ontwikkelingen hebben een sterke weerslag op onze veiligheid en de economische ontwikkeling voor de komende jaren. Het was deze week dan ook goed om uitgebreid te spreken met president Zelensky van Oekraïne tijdens zijn bezoek aan Den Haag. De dreiging van Rusland wordt voor heel Europa steeds voelbaarder, maar het is vooral Oekraïne dat al jaren gebukt gaat onder die agressie.
Met de winter voor de deur zien we dat Rusland de aanvallen op burgerdoelen en kritieke energie-infrastructuur opvoert. Veel gezinnen moeten vrezen dat ze in die koude winter straks zonder stroom, verwarming of stromend water zitten. Dat laat zien dat onze steun heel hard nodig is. En Nederland helpt Oekraïne daarom met een nieuw steunpakket van € 1,2 miljard, gericht op humanitaire hulp, energie en ontmijning. Daarbovenop maken we op korte termijn € 500 miljoen vrij voor een militair wintersteunpakket om Oekraïne te helpen bij het afweren van luchtaanvallen. Daarmee laten we zien dat Oekraïners die vechten voor hun eigen vrijheid, maar ook de vrijheid van Europa volstrekt kunnen rekenen op die steun van Nederland op weg naar duurzame vrede.
DE WINTHER (Telegraaf)
Ja, meneer Jetten. Is het nou een eindbod eigenlijk wat er vandaag op tafel lag?
JETTEN
Nou, we hebben vandaag als kabinet een bod aan de drie blokken van oppositiepartijen gedaan. Een aantal punten waarvan wij denken, als we daar het belastingplan nog verder op verbeteren, dan komt dat heel goed tegemoet aan de brede wens die er leeft om ook komend jaar die koopkracht extra vooruit te laten gaan. Een eindbod is het natuurlijk nooit helemaal. Want ja, pas als er een meerderheid is van het belastingplan in allebei de Kamers kunnen we zeggen, we kunnen hem nu bezegelen.
DE WINTHER
Dus u gaat door tot u van uw gesprekspartners hoort dat zij akkoord zijn?
JETTEN
Nou, wij zien echt nog wel kansen om daar uit te komen. ChristenUnie en 50PLUS vanochtend waren daarin veruit het concreetst. Dus ik denk dat we daar echt heel dichtbij in akkoord met die twee partijen zijn. Maar ook door alle andere partijen heen horen we een aantal vragen en opmerkingen bij ons voorstel op het belastingplan. En ik denk dat we de komende dagen met verschillende partijen daar nog een vervolggesprek over zullen voeren voordat woensdag het plenaire debat van het belastingplan gaat starten.
DE WINTHER
Dus dan is het finale bod dinsdagavond ofzo?
JETTEN
Nou, dat hoop ik zelf eigenlijk iets eerder. Want woensdag is dat plenaire debat. En wij vinden het als kabinet netjes als we dan uiterlijk dinsdag de Kamer kunnen informeren over de uitkomst van een gesprek.
DE WINTHER
Bij Pro vandaag natuurlijk teleurstelling omdat de extra belasting van vermogens niet in het huidige bod van het kabinet op tafel ligt. Komt dat er nog wel voor woensdag?
JETTEN
Ik ga niet te veel zeggen over de inhoud van die gesprekken, maar u weet natuurlijk dat er brede wens is om de koopkracht te verbeteren. Dat de discussie vooral zit op de vraag, hoe betaal je dat? Daar kent iedereen elkaar als rode lijnen, pijnen, thema's die zwaarder liggen bij fracties. Dus wat wij als kabinet vooral proberen te doen is elke keer weer creatieve, alternatieve dekkingen aan te dragen zodat die gedeelde wens van meer koopkracht volgend jaar, dat we die met elkaar kunnen bereiken. [...]
DE WINTHER
De laatste paar discussiepunten waren natuurlijk ook op rechts. U heeft ook met die drie rechtse partijen gesproken. Die kwamen ook wat stekelig naar buiten. Dat ze het toch wel pittig vonden. En die gaan ze geloof ik nu ook beraden over hoe nu verder. Heeft u nou de indruk dat daar met die drie wensenpunten van die drie partijen, dat daar met het kabinet overeenstemming over te bereiken is?
JETTEN
We hebben allereerst ook aan deze partijen nogmaals duidelijk gemaakt dat in het belastingplan ontzettend veel handreikingen juist ook naar deze partijen zitten. Bijvoorbeeld, verlaging van accijnzen, extra ruimte voor koopkracht en een hele hoop fiscale verbeteringen voor ondernemers. Op een wat hoger abstractieniveau zijn we heel duidelijk: wij willen dit land van het stikstofslot af. Dus we gaan geen maatregelen treffen die ons weer stappen achteruit laten zetten op de aanpak van de stikstofproblematiek. En we zijn ook niet bereid om stappen terug te zetten op belangrijke verworvenheden voor vrouwenrechten.
Tegelijkertijd hebben we ook de afgelopen maanden laten zien dat we op heel veel van die onderwerpen elkaar enorm hebben kunnen naderen. Bijvoorbeeld op de inzet van JA21 ten aanzien van migratie zijn we echt heel ver, kan de minister van Asiel en Migratie zo'n beetje alles doen wat ook de JA21-fractie belangrijk vindt. Dus is ook onze vraag terug, ga je dat nou allemaal weggooien? Nee, dat zou echt zonde zijn. Laten we nou gewoon dat belastingplan bezegelen met elkaar.
DE WINTHER
Maar ik hoor u wel zeggen dat als het gaat om inderdaad die vrouwenrechten en ook op stikstof, dat een verslechtering van datgene wat er nu in de wet staat of wat uw voorstel is, dat het onacceptabel is voor het kabinet.
JETTEN
Dat vinden wij echt heel onverstandig.
DE WINTHER
Onacceptabel was de vraag.
JETTEN
Nou, zeer onverstandig en niet de inzet van het kabinet. En op alle onderwerpen wordt er ook altijd inhoudelijk gekeken van waar ben je het wel met elkaar over eens. Dat hebben we bij de begroting VWS ook gezien. Daar heeft de minister van Zorg echt ook laten zien wat er wel mogelijk is. Maar soms moet je ook duidelijk zijn over onderwerpen waarvan je zegt, daar is voor ons niet over te praten.
DE WINTHER
Laatste vraag dan. Hoe groot is de kans dat het uiteindelijk zal aankomen op een showdown in de Senaat, waarin u inderdaad met ChristenUnie en 50PLUS steun proeft? Volgens mij heeft de minister van Financiën ook tijdig met Markuszower gesproken deze week. Die was ook al akkoord met Belastingplan. Volgens mij heeft hij dan een meerderheid in de Tweede Kamer. Hoe groot is de kans nou dat u gewoon eigenlijk wat u nu op tafel heeft gelegd doorzet en tegen de Senaat zegt, het is aan u om te kiezen of het land doorgaat of in crisis vervalt?
JETTEN
Wij zitten nu nog op het punt dat we echt zullen proberen om naar allebei die Kamers te kijken voordat we de plenaire behandeling in de Tweede Kamer starten. En dat betekent de komende dagen nog een extra poging om een paar extra partijen over die streep te trekken.
[...]
VERWEIJ (AD)
Meneer Jetten, het valt me op dat Gidi Markuszower er al twee keer, in ieder geval, een gesprek heeft gehad met Eelco Heinen, de minister van Financiën, over het belastingplan. Niet met u erbij. Waarom niet?
JETTEN
Wij hebben vanaf de zomer al verschillende gesprekken met oppositiepartijen, die in allebei de Kamers van het parlement ons aan een meerderheid kunnen helpen. Daarnaast zijn er heel veel vakministers die ook één op één met fracties doorpraten. En dit is daar één van de mooie voorbeelden van.
VERWEIJ
Het valt me wel op dat in de liefdesbrief die jullie hebben verstuurd aan de oppositiepartijen van het parlement, dat de Groep Markuszower daar wel in stond. En nu mag hij niet bij de grote club horen.
JETTEN
Nou, wij hebben destijds inderdaad ook verwezen naar de inzet van die fractie, met name op het terrein van veiligheid. En dat hebben we vooral ook gedaan, om te laten zien dat zowel bij Prinsjesdag, de APB, als bij de Algemene Financiële Beschouwingen, veel wensen vanuit de oppositie hebben kunnen inwilligen. We hopen dat dat er dan ook toe leidt dat die fracties met open vizier op inhoud voorstellen zullen beoordelen.
VERWEIJ
Ja, maar daar kijken jullie dus niet naar, de Tweede en Eerste Kamer, en hierbij wel. Is het dan niet zo dat u eigenlijk gewoon niet gezien wilt worden met meneer Markuszower?
JETTEN
Oh nee hoor, ik heb altijd goed contact met hem. En als we elkaar treffen dan maken we vaak hier ook een praatje. En ik heb ook in de afgelopen acht maanden, wel eens met hem of één van zijn fractieleden geschakeld over debatten of belangrijke onderwerpen die spelen.
VERWEIJ
Ja, ik kan me ook wel voorstellen, de route over rechts wordt heel erg moeilijk, vanwege alle immateriële eisen. De VVD wil echt niet over links. Dus een route over het midden dan maar is misschien beter. Maar dan legt u wel uw lot in de handen van meneer Markuszower. Kan uw achterban dat aan?
JETTEN
Wij zijn als premier en twee vicepremiers volgens mij heel consequent dat wij continu zoeken naar breed draagvlak en langs de lijnen van de inhoud en dat wij dus ook niet meedoen aan die hele platte vraag links of rechts.
[...]
VERWEIJ
En in de loop van volgende week komt ook het belastingplan. Dus ik kan me voorstellen dat dat toch nog een beetje aan elkaar gekoppeld is. Geven jullie BBB nog de ruimte om bij te kunnen draaien richting jullie plannen?
JETTEN
Ja, natuurlijk. Alleen denk ik als u deze vraag aan de heer Vermeer stelt, dan zal hij zeggen dat het kabinet nog kan bijdraaien. Dus daarvan - laat me daar duidelijk over zijn: wij maken plannen die de vergunningverlening echt weer op gang moeten brengen. Dat vraagt geborgde reductie van de stikstofuitstoot. En het is denk ik heel duidelijk wat onze inzet daarbij is. Maar die plannen worden wel echt oprecht verbeterd. Ik heb ook vannacht nog even mogen aanschuiven bij het overleg met de agrarische organisaties. Daar worden ook echt hele goede verbetervoorstellen gedaan, zodat het ook in de praktijk werkt. En ik hoop dat ook de Kamer zal zien straks dat we niet alleen maar een ambitieus pakket hebben maar ook een pakket dat op het boerenerf daadwerkelijk gaat helpen.
VERWEIJ
Heel kort een ander onderwerp. Er zijn rellen aangekondigd dit weekend in Den Haag en andere steden. Hoe kijkt u daarnaar?
JETTEN
We volgen natuurlijk dat soort signalen op de voet. Waar nodig zullen burgemeesters, lokale politie zich ook goed voorbereiden. Mijn oproep is eigenlijk vooral als je in Nederland wilt demonstreren dan kan dat op allerlei plekken en op allerlei manieren, maar ga alsjeblieft je niet zo misdragen zoals we in andere landen hebben gezien. Want het is toch echt onbegrijpelijk dat tuig daar winkels of restaurants loopt te slopen van hardwerkende ondernemers die helemaal niks te maken hebben met hetgeen waar tegen je zou willen protesteren. Dus ik hoop eigenlijk dat we in Nederland niet dit soort taferelen krijgen zoals we in andere Europese landen hebben gezien.
VERWEIJ
In Den Haag heb je al winkels die zijn dichtgetimmerd. Wat zegt u tegen deze ondernemers?
JETTEN
Nou, dat als zij zich zorgen maken dat ook hier in Den Haag de burgemeester en de politie er alles aan zullen doen om ook dit weekend rustig te laten verlopen.
[...].
Meer info: Volledige tekst persconferentie; CBS groei economie 3e kwartaal
.gif)
