‘Mr. Container’ dr. Bart Kuipers blijft wetenschappelijk geweten van Rotterdamse haven
Er zijn maar weinig mensen in de Rotterdamse wetenschappelijke en economische maritieme gemeenschap die met recht kunnen bewijzen dat hun levensloop parallel loopt met de ups en downs in de ontwikkelingen in de Rotterdamse haven door de decennia heen. Dat bewijs en zijn wetenschappelijke bevindingen blijft dr. Bart Kuipers leveren, ook al heeft hij officieel afscheid genomen van het Erasmus Centre for Urban, Port and Transport Economics (UPT). Dat gebeurde op zijn afscheidssymposium ‘Impact van twee decennia havenonderzoek’. Zijn prikkelende stelling “Waarde toevoegen aan lading is strategie van losers” in zijn promotieproefschrift uit 1999 geeft nog altijd stof tot nadenken.
Havenuitvinding van de eeuw
Zijn onderzoek als toonaangevende haveneconoom met een achtergrond als economisch geograaf is zeker niet onopgemerkt gebleven in en buiten de wetenschap. In 2014 ontving hij de gouden medaille van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen voor zijn essay over de container: de beste uitvinding van de afgelopen eeuw.
Port of Rotterdam (het Havenbedrijf Rotterdam) deed er twaalf jaar langer over om Kuipers te onderscheiden met het Sleepanker van de haven van Rotterdam. Deze legpenning met speld wordt toegekend aan personen die zich lange tijd hebben ingespannen voor de ontwikkeling van de haven en daaraan een zichtbare bijdrage hebben geleverd.
CEO Boudewijn Siemons van het Havenbedrijf kwam speciaal naar het ss Rotterdam om als slotstuk van het afscheidssymposium de onderscheiding op een revers van Kuipers’ jas te spelden. Daarmee waardeert de havenautoriteit de jarenlange uitzonderlijke bijdrage aan de ontwikkeling van kennis over de Rotterdamse en internationale maritieme sector en de logistiek.
Kritisch en flexibel
Kuipers is al doende geen lopend reclamebord of belangenbehartiger voor de Rotterdamse haven. Hij plaatste zelf tijdens zijn afscheidssymposium in bedekte termen kritische noten bij havengerelateerde beleidszaken en de onderwaardering van de zogenoemde stakeholders in het havenareaal. Dat deed hij al in zijn 580 pagina’s tellende proefschrift. Zijn studenten en oud-studenten passen zijn visie toe over het denken in scenario’s.
Zelf kenschetste hij het scenario over de containeroverslag in het tijdvak 2012–2025 als deels wensdenken. Het Plan+ zou te megalomaan zijn voor de haven, maar later stelde de haveneconoom zijn mening toch bij en werd het achteraf bezien als een goed plan.
Blijvend onderzoek en impact
Een persbericht van Port of Rotterdam (PoR) benoemt Kuipers’ scherpe analyses, onafhankelijke oordelen en zijn vermogen om wetenschappelijke inzichten te verbinden met de praktijk: “Onderzoekstrajecten zoals Het Rotterdam Effect en studies naar de economische betekenis van Nederlandse zeehavens hebben sterk bijgedragen aan het inzicht in de waarde van havens voor de Nederlandse samenleving. Daarnaast speelde hij een belangrijke rol in het oplossen van complexe samenwerkings- en beleidsvraagstukken, variërend van de toekomst van de binnenvaart tot de digitalisering van logistieke ketens.”
Kuipers blijft vanaf zijn plek op het “Balkon van Europa” de haven-, geopolitieke en wetenschappelijke ontwikkelingen kritisch volgen en waar nodig input geven. De universiteit en de overheid mogen dan de haven en logistiek wat meer in zicht hebben gekregen, maar het blijft monitoren of de aandacht niet verslapt.
Meer info: Eric Claus (1936–2026): Nederlandse beeldhouwer, graficus en medailleur — ontwerper van het Sleepanker van de Rotterdamse haven en diverse andere onderscheidingen; Profiel & onderzoek: Erasmus UPT – Dr. Bart Kuipers; Interview: Rotterdam Port Promotion Council – Interview met Bart Kuipers; Maritieme innovatie: PortXL – Maritime & Port Accelerator; Reportage Balkon van Europa: OPEN Rotterdam – Zee, boten en bittergarnituur bij Snackbar Smickel Inn; Persbericht Port of Rotterdam:Haveneconoom Bart Kuipers onderscheiden met het Sleepanker van Havenbedrijf Rotterdam