Iran troeft VS af met gijzeling van Golfstaten en wereldhandel

05 augustus 2026 door Ronald Glasbergen

ATACM Bld. US army

[update 6 januari 19.00] De oorlog tussen de VS en Iran is uitgegroeid tot een uitputtingsslag over munitie — en die slag lijkt Washington te verliezen. Volgens Reuters heeft het Amerikaanse leger inmiddels vrijwel al zijn voorraad Army Tactical Missile Systems (ATACMS) en Precision Strike Missiles (PrSM) verbruikt tijdens de bijna zes maanden durende oorlog met Iran. Ook bijna de helft van de wereldwijde Tomahawk-voorraad is inmiddels ingezet. Volgens CSIS is daarnaast zo'n 65% van de Patriot-onderscheppingsraketten opgebruikt en ligt de THAAD-voorraad (kosten circa 10 miljoen per stuk) minstens 38% lager dan bij het begin van de oorlog

Iran wint munitieoorlog

Wat dit extra pijnlijk maakt, is de kostenverhouding. Een ATACM kost een miljoen, een Patriot-onderscheppingsraket ongeveer 4 miljoen dollar per stuk. Een Iraanse Shahed-drone - het wapen waarmee Iran salvo's afvuurt om luchtafweer uit te putten - kost slechts een paar duizend dollar. Iran hoeft dus geen technologische superioriteit te hebben; het hoeft alleen goedkoop genoeg te produceren om de VS financieel en logistiek uit te putten. En dat doet het land ook: volgens defensieanalisten (CSIS, IISS) is Iran nog steeds in staat om honderden tot duizenden Shahed-drones per maand te produceren. 

Iran's ballistische raketvoorraad is tijdens het conflict gedaald van naar schatting 3000-plus raketten vóór de oorlog naar circa 1500, maar Teheran zit inmiddels, met systemen als de Khorramshahr-4, Kheibar en de hypersone Fattah weer rond de 2000 raketten.

Iran gijzelt Golfstaten en deel wereldhandel 

Een cruciaal element in Iran's strategie is dat het niet alleen de VS en Israël raakt, maar ook Amerikaanse bondgenoten in de regio onder vuur neemt — met uitzondering van Oman. Sinds het uitbreken van de oorlog op 28 februari 2026 zijn Bahrein, Jordanië, Koeweit, Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten doelwit geweest van Iraanse raket- en drone-aanvallen, evenals Iraaks Koerdistan.

Deze aanvallen hebben economische gevolgen die verder reiken dan de directe schade. Zo trof een Iraanse aanval een Qatarese LNG-installatie in Ras Laffan, wat leidde tot een vermindering van de nationale LNG-exportcapaciteit met bijna 17 procent voor een periode van drie tot vijf jaar. Ook Saoedische olieraffinaderijen werden doelwit van Iraanse raketaanvallen. Zulke acties dwingen alle landen die economisch zwaar leunen op export van olie en gas tot voorzichtigheid ten opzichte van Washington en van Iran .

Iran waarschuwt de Golfstaten openlijk aldus een Iraanse woordvoerder die wees Iraanse doelwitten waaronder elektriciteitsnetten en raffinaderijen in de Golfstaten tegenover persbureau Reuters . "Als Iran schade oploopt, zal het daartegenover veel grotere schade toebrengen".  

Iran heeft voorlopig gewonnen 

Daarbij is de beheersing over de Straat van Hormuz  en sinds kort ook deels over de Bab el Mandeb een vorm van bovenregionale druk die Iran gebruikt tegen de VS als ijzersterk onderhandelingsmiddel. Een middel waarmee Iran deze op 28 februari door de VS en Israël begonnen oorlog   met asymmetrische middelen en zonder scrupules voorlopig gewonnen heeft. Een ander einde lijkt nog even niet in zicht.

Meer info:  CSIS, IISS, Iran Watch, USIP​