Stijging hypotheekrenteaftrek kost schatkist ruim 180 miljoen
Als direct gevolg van de nieuwe plannen in de rijksbegroting stijgt het maximale tarief waartegen huiseigenaren hun hypotheekrente mogen aftrekken in 2027 van 37,56 procent naar 38,16 procent. Hoewel dit op het eerste gezicht een bescheiden administratieve aanpassing lijkt, leidt deze maatregel ertoe dat de overheid op jaarbasis ruimschoots 180 miljoen euro meer kwijt is aan belastingteruggaven.
Klein voordeel, grote kosten
De verhoging van het maximale aftrektarief is het directe gevolg van het fiscale mechanisme in het Nederlandse belastingstelsel, waarin de hypotheekrenteaftrek wettelijk is gekoppeld aan het tarief van de tweede schijf in box 1 van de inkomstenbelasting. Wanneer het kabinet besluit het tarief in deze schijf aan te passen om de koopkracht van de middengroepen te sturen, beweegt de maximale hypotheekrenteaftrek automatisch mee. Voor een individuele huiseigenaar levert de verhoging in 2027 slechts een beperkt voordeel op van gemiddeld 20 tot 75 euro per jaar. Vermenigvuldigd over het totale aantal woningbezitters loopt dit voor de landelijke schatkist echter op tot een bedrag van ongeveer 183 miljoen euro.
Totale uitgaven 12,1 miljard
De kosten van deze specifieke tariefstijging vallen echter in het niet bij de totale stijging van de uitgaven aan de hypotheekrenteaftrek. Volgens de begroting lopen de totale overheidsuitgaven aan deze aftrekpost in 2027 op naar ruim 12,1 miljard euro, wat een stijging is van meer dan 1,4 miljard euro ten opzichte van een jaar eerder.
Deze forse toename wordt grotendeels veroorzaakt door huiseigenaren wier rentevaste periode afloopt en die hun hypotheek moeten herzien tegen de hogere marktrentes van de afgelopen jaren. Samen met de gestegen huizenprijzen en hogere hypotheeksommen zorgt dit ervoor dat er per saldo simpelweg een groter bedrag aan rente wordt afgetrokken.
Nettokosten nemen toe
Daar staat tegenover dat het Rijk via de rijksbegroting aan de inkomstenkant ook meer opbrengsten binnenkrijgt uit het eigenwoningforfait. Doordat de WOZ-waarden van woningen blijven stijgen, levert deze fiscale bijtelling voor woningbezitters de overheid in 2027 naar schatting 3,4 miljard euro op. Deze extra inkomsten dichten een deel van het gat, maar kunnen niet voorkomen dat de nettokosten voor de staat rondom de eigen woning per saldo verder toenemen.