EU: Nederland moet hypotheekrenteaftrek afbouwen en belasting eerlijker maken

10 juni 2026 door een van onze redacteuren

[update 10 juni 18.00] Nederland moet structureel meer geld uitgeven aan defensie en ervoor zorgen dat steun voor hoge energieprijzen tijdelijk blijft en gericht is op kwetsbare huishoudens en energie-intensieve bedrijven. Ook moet het belastingstelsel voor vermogensinkomsten eerlijker worden, bijvoorbeeld door de hypotheekrenteaftrek af te bouwen.

De prijs van de energiecrisis en de noodzaak van defensie

De oproep uit Brussel is helder: Nederland moet scherper gaan kiezen waar het zijn geld aan uitgeeft. De afgelopen jaren stonden in het teken van miljardensteun om burgers en bedrijven te compenseren voor de historisch hoge energieprijzen.

Hoewel die steun toen nodig was, waarschuwt de Europese Commissie dat dergelijke brede subsidies de overheidsfinanciën op de lange termijn uithollen. Kostbare energiemaatregelen moeten daarom strikt tijdelijk blijven en alleen nog terechtkomen bij de huishoudens en energie-intensieve bedrijven die écht buiten de boot dreigen te vallen.

Tegelijkertijd dwingt de veranderde geopolitieke realiteit tot andere prioriteiten. Er is structureel meer geld nodig voor defensie om te voldoen aan de internationale verplichtingen en de nationale veiligheid te garanderen. Om deze stijgende defensie-uitgaven én de oplopende kosten voor de vergrijzing op te vangen zonder het begrotingstekort te laten ontsporen, moet de overheid kritisch kijken naar de inkomstenkant van onze economie. En daar knelt de schoen.

Belastingstelsel scheefgegroeid

Het huidige Nederlandse belastingstelsel stimuleert volgens de Commissie ongelijkheid en nodigt uit tot strategisch schuiven met geld (belastingarbitrage). De manier waarop vermogen en inkomsten uit kapitaal nu worden belast, is simpelweg niet eerlijk verdeeld. Een van de belangrijkste pijlers voor een rechtvaardiger stelsel is de overstap naar een échte vermogensaanwasbelasting, waarbij de daadwerkelijke rendementen worden belast in plaats van een fictief forfait. Brussel dringt er bij het kabinet op aan om de geplande invoering hiervan, uiterlijk in 2028, onverkort door te zetten.

Woningmarkt struikelblok

De meest hardnekkige fiscale scheefgroei bevindt zich echter op de woningmarkt. Terwijl de huizenprijzen blijven stijgen en het woningtekort pijnlijk groot blijft, houdt Nederland vast aan een fiscale constructie die de markt kunstmatig oververhit: de hypotheekrenteaftrek.

Hoewel recente wetgeving (zoals de wet goed verhuurschap) huurders op papier beter beschermt, blijft het fiscaal stimuleren van een eigen woning de schulden van huishoudens opdrijven. De Commissie windt er geen doekjes om: de hypotheekrenteaftrek moet sneller en verder worden afgebouwd. Pas wanneer de fiscale voordelen voor woningbezit verdwijnen, ontstaat er een gelijkwaardiger speelveld tussen huren en kopen, stabiliseren de huizenprijzen en krijgt de economie de broodnodige rust.

Aanbevelingen:

Op het gebied van wonen moet Nederland belemmeringen voor woningbouw wegnemen en betaalbare huurwoningen stimuleren.
Voor de zorg is het belangrijk om de stijgende kosten voor langdurige zorg aan te pakken.
De Commissie adviseert ook om innovatie te bevorderen: meer investeren in onderzoek en ontwikkeling, de financiering voor startups verbeteren en het mkb helpen met nieuwe technologieën.
Daarnaast moet Nederland sneller overstappen op hernieuwbare energie, de energie-efficiëntie verbeteren en problemen rondom stikstof en waterkwaliteit oplossen.
Op de arbeidsmarkt moet Nederland flexibele contracten minder aantrekkelijk maken, tekorten aan personeel en vaardigheden aanpakken en werknemers met een migratieachtergrond beter ondersteunen.
Ook is het belangrijk om basisvaardigheden op scholen en deelname aan technische opleidingen te stimuleren.
Tot slot moet Nederland de begrotingsregels van de EU volgen, maar mag het extra geld uitgeven voor defensie en energiezekerheid, zolang dit binnen de afspraken blijft.

Investeren in de toekomst

Door de hypotheekrenteaftrek aan te pakken en vermogen eerlijker te belasten, slaat Nederland twee vliegen in één klap. Het levert de nodige budgettaire ruimte op voor defensie en zorg, en het pakt de structurele ongelijkheid aan. Alleen door deze fundamentele keuzes te durven maken, blijft de Nederlandse economie ook in de toekomst gezond, veerkrachtig en rechtvaardig.

Meer info: Het volledigerapport met aanbevelingen (PDF)voor Nederland. Toelichting EU