Kanshebbers Nobelprijs Literatuur
De winnaar van de Nobelprijs voor letteren van 2026 is nog niet bekend; het Nobelprijs Comité maakt dit vanaf donderdag 8 oktober 2026 13 uur bekend. De winnaar ontvangt 12 miljoen Zweedse kronen, ruim 1,2 miljoen dollar. Buiten de Academie weet niemand wie het wordt, maar de gokkantoren hebben hun favorieten al aangewezen. Met hulp van de AI's van Alfabeth en Anthropic neemt V&M een voorschot. Garanties zijn er niet want AI's kunnen net zo min in de toekomst kijken als wij. Wat ze wel kunnen is bliksemsnel data vergelijken.
Belangrijke kanshebbers voor de Nobelprijs voor letteren 2026 kunnen verschillende baanbrekende literaire oeuvres zijn. Daaronder volgens Gemini (Alfabeth) en deels ook volgens Anthropic:
Can Xue bovenaan bij Ladbrokes
Aangezien de Academie streeft naar een balans tussen genres, geografie en gender, gelden de volgende auteurs en stromingen als de topfavorieten. Bij Ladbrokes staat de Chinese schrijfster Can Xue bovenaan met 10/1, gevolgd door Haruki Murakami op 14/1, en Gerald Murnane en Thomas Pynchon op 16/1. Can Xue is geen onbekende in dit rijtje. Ook vorig jaar was ze samen met László Krasznahorkai favoriet, en toen won Krasznahorkai. Ze wordt al jaren genoemd, wat zowel op een sterke kandidatuur als op een eeuwig bijrolletje kan wijzen.
Ook Gemini noemt Can Xue (China):De avant-gardistische Chinese schrijfster voert de lijstjes van de bookmakers aan. Haar experimentele, surrealistische romans maken haar al jaren een vaste favoriet bij de Zweedse Academie. Op 2 komt Gerald Murnane (Australië): Door velen beschouwd als een van de grootste nog levende Engelstalige prozaïsten. Zijn introspectieve, filosofische stijl past precies in het profiel van de Nobelprijs. 3 staat Anne Carson (Canada): Dichteres en essayiste die klassieke mythologie combineert met moderne poëzie. Zij staat zeer hoog genoteerd bij zowel bookmakers als literaire platforms. 4 is hier Haruki Murakami (Japan): Blijft jaar na jaar een van de bekendste namen. Er wordt getwijfeld of de Academie hem verkiest boven minder toegankelijke literaire auteurs. Voor zijn populariteit bij het grote publiek zal het niet uitmaken die zal ongewijzigd groot blijven.
Atwood en Ondaatje
Op 20/1 bij de bookmaker sstaan onder anderen Margaret Atwood, Anne Carson, Cristina Rivera Garza, Michel Houellebecq, Lidia Jorge, Ljoedmila Oelitskaja en Enrique Vila-Matas. Daaronder volgt een lange lijst op 25/1. Daarin staan onder meer Don DeLillo, Salman Rushdie, Michael Ondaatje, Mircea Cărtărescu, Colm Tóibín, Mia Couto en Emmanuel Carrère. Gemini noemt naast Spaanstalige kanshebbers weer deze vier Europese schrijvers: Mircea Cărtărescu (Roemenië): Een van de meest gewaardeerde hedendaagse Europese auteurs, bekend om zijn monumentale, droomachtige romans; Lidia Jorge (Portugal):Vooraanstaande stem binnen de Portugeestalige literatuur; Ludmila Ulitskaja (Rusland): Schrijfster en dissident die in haar werk de menselijke ziel tegen de achtergrond van de Sovjet- en Russische geschiedenis ontleedt en Michel Houellebecq (Frankrijk) & Karl Ove Knausgaard (Noorwegen): Beide auteurs hebben een enorme maatschappelijke en literaire impact, al roept hun werk ook regelmatig controverse op.
Winnende buitenstaanders
De Academie verrast regelmatig. Abdulrazak Gurnah stond in 2021 niet eens op de lijst van Ladbrokes en dacht zelf eerst aan een grap toen hij het nieuws hoorde. Jon Fosse was in 2023 daarentegen al ruim tien jaar een gedoodverfd kandidaat voordat hij de prijs won. Een favoriet kan de prijs dus jaren missen, terwijl een buitenstaander plots wint.
De Zweedse Academie let vaak op een balans tussen geografie, gender en literaire stroming. Na recente winnaars uit onder meer Europa en Azië, kijkt de literaire wereld extra naar auteurs uit Latijns-Amerika, Afrika of Noord-Amerika, evenals naar experimentele poëzie of avant-gardistisch proza.
Dat zijn de bespiegelingen van twee AI's. Geruststellend is dat AI onmogelijk te kunnen voorspellen wie de prijs gaat winnen. Geruststellend omdat het tegelijk relativeert alsook het belang van de prijs benadrukt. Donderdag zullen we weten wie de echte winnaar is. Uitverkoren door 'echte' mensen.
.gif)
