Stilte voor de storm? Iran-oorlog nog lang niet voorbij
De olietoevoer uit het Midden-Oosten is bijna terug op het niveau van vóór de oorlog en er zijn al weken geen Amerikaanse aanvallen op Iraans grondgebied gemeld. Tegelijk stuurt de VS een derde vliegdekschip, bereidt Saoedi-Arabië een offensief in Jemen voor en sluit Trump nieuwe bombardementen na de verkiezingen niet uit.
Zeven maanden na het begin van de oorlog is een einde niet in zicht. Trump zei in een interview met Time dat het "mogelijk" is dat hij de bombardementen opvoert na de Amerikaanse verkiezingen van 3 november. Waarheen, wilde hij niet zeggen. Het laatste Iraanse bestandsvoorstel wees hij af als "niet goed genoeg", ook al bood Teheran aan de Straat van Hormuz te heropenen.
Drie Amerikaanse vliegdekschepen?
Een Amerikaanse functionaris vertelde AP dat zo'n 9.000 militairen aan boord van een groep schepen naar het Midden-Oosten varen, onder wie ruim 7.000 matrozen en 2.000 mariniers. Het gaat om de carrier strike group rond de USS Theodore Roosevelt en de amfibische groep rond de USS Makin Island. Eind oktober kunnen er drie Amerikaanse vliegdekschepen in de regio zijn, met samen meer dan 20.000 matrozen en mariniers. Dat aantal is ongebruikelijk hoog.
De oorlog is bij het Amerikaanse publiek impopulair. Gevraagd of dat de Republikeinen bij de verkiezingen kan schaden, antwoordde Trump eerst "het is mogelijk". Daarna voegde hij toe dat het juist zou moeten helpen, omdat Iran geen kernwapen krijgt.
Olie stroomt, markt vertrouwt het niet
Volgens het maritieme analysebureau Kpler, aangehaald door BBC Verify, bereikte de olietoevoer uit het Midden-Oosten eind september 92 procent van het niveau van vóór de oorlog. Dat komt door Amerikaanse begeleiding van schepen, een systeem van pendeltankers dat olie overlaadt in de Golf van Oman, en pijpleidingen die de Straat van Hormuz omzeilen. Ruim 40 procent van de export uit de regio liep in september langs die weg, tegenover 17 procent vóór de oorlog. Iraanse olie-export is door de Amerikaanse blokkade vrijwel tot nul gedaald.
Kpler-analist Naveen Das zegt dat de markt niet gelooft dat deze situatie blijft duren. In september telde ACLED bovendien de meeste geslaagde Iraanse aanvallen op koopvaardij sinds maart.
Saoedisch offensief in Jemen
Volgens Reuters bereidt Saoedi-Arabië een offensief voor tegen de door Iran gesteunde Houthi's, dat binnen een week of pas na de Amerikaanse verkiezingen kan beginnen. Riyadh wil de Bab el-Mandeb-straat terugwinnen, die de Houthi's vorige maand veroverden. Het kan gaan om een beperkte kustoperatie of een brede aanval op meerdere fronten, met mogelijk meer dan 100.000 Jemenitische militairen en steun van Saoedische luchtaanvallen. Pakistan en Turkije leveren materieel. De VS geven inlichtingen en adviseurs; Trump wees volgens eerdere berichten verzoeken om directe steun af. Analisten noemen de verdeeldheid van de Jemenitische strijdkrachten als grootste risico.
Regimewissel als oorspronkelijk doel
Het Iraanse staatspersbureau IRNA meldt dat legerwoordvoerder Mohammad Akrami-Nia zaterdag zei dat de strijdkrachten op elke situatie zijn voorbereid. Zulke uitspraken zijn staatspropaganda en zeggen weinig over de werkelijke militaire stand van zaken. Opvallender is de passage waarin hij zegt dat de doelen van de vijand verder reikten dan het nucleaire programma, de raketten en de bondgenoten in de regio: het ging volgens hem om de val van de Islamitische Republiek en de opdeling van Iran. Dat die ambitie aan Iraanse kant nog zo nadrukkelijk wordt benoemd, laat zien dat regimewissel voor Teheran het centrale punt van de oorlog blijft. Volgens hem is die opzet mislukt. Dat valt niet te controleren.
Ook buiten het Midden-Oosten
Britse autoriteiten arresteerden een 27-jarige Brits-Iraanse man op verdenking van het beramen van een terreuraanslag, na een incident bij de Amerikaanse luchtmachtbasis RAF Fairford dat ze met Teheran in verband brengen. Trump suggereert bovendien een Iraanse link met de FlyDubai-copiloot die een vlucht naar Israël probeerde te laten neerstorten. Bewijs gaf hij niet.
.gif)
