Armeense kiezer houdt Pashinyan in het zadel en kiest voor koerswijziging weg van Moskou
Armenië, voormalige Sovjetrepubliek en in 2023 nog in oorlog met erfvijand Azerbeidzjan, heeft de partij van zittend premier Nikol Pashinyan in het zadel gehouden. De pro-Europese Pashinyan kan tevreden zijn. Zijn Burgercontract-partij haalde bij de verkiezingen van 7 juni, 49,81% van de stemmen. Zijn partij werd opnieuw de grootste en heeft genoeg zetels om een nieuw kabinet te vormen. Dit ondanks pogingen van Rusland om de verkiezingen te beïnvloeden ten bate van de meer pro-Russische miljardair Samvel Karapetyan, die 23% haalde.
Meerderheid in parlement
In het verkiezingssysteem van Armenië krijgt Pashinyan bij de verkiezingen van 7 juni met zijn 49,81% van de stemmen 64 van de 105 zetels in het parlement. Ruim genoeg om te regeren, maar te weinig voor de twee derde meerderheid die hij beoogde te krijgen om de grondwet te veranderen en daardoor een duurzame vrede met buurland Azerbeidzjan te kunnen sluiten.
De huidige grondwet staat op het behoud van de felbevochten en nu door Azerbeidzjan bezette enclave Nagorno-Karabach. Azerbeidzjan veroverde met hulp van Turkije in 2023 de door Armeniërs opgeëiste enclave, waarna een exodus van de Armeense bevolking aldaar volgde. Zodoende is de grondwet een van de elementen die vrede met het buurland in de weg staat.
Preambule grondwet maakt vrede moeilijker
Deze verwijst naar Armenië's Onafhankelijkheidsverklaring van 1990, die op haar beurt verwijst naar een besluit van 1 december 1989 van de Opperste Sovjet van Sovjet-Armenië en de Autonome Oblast Nagorno-Karabach "over de eenwording van de Armeense SSR en Nagorno-Karabach".
Critici, waaronder Azerbeidzjan en Turkije, wijzen op deze grondwettelijke bepaling als bewijs van Armeense territoriale ambities. Premier Pashinyan erkende eerder dat dit een obstakel vormt voor een vredesverdrag.
Strategische ligging
Daarnaast heeft Armenië een strategische sleutelpositie, zowel voor China's Belt and Road Initiative en Europa's Global Gateway als voor buurlanden Georgië, Turkije, Azerbeidzjan en Iran.
Het land is niet alleen een strategisch knooppunt ten zuiden van de Kaukasus, het bergland met een oppervlakte van driekwart van Nederland is ook het oudste christelijke land ter wereld. Het land nam in het jaar 301 het christendom als staatsgodsdienst aan.
Achtergrond
Dit waren de eerste verkiezingen sinds de verpletterende militaire nederlaag in 2023, waarbij buurland Azerbeidzjan de etnisch-Armeense enclave Nagorno-Karabach volledig heroverde. Pashinyan lag onder vuur omdat hij in een door de VS bemiddeld vredesakkoord te veel concessies zou hebben gedaan aan Azerbeidzjan. Desondanks heeft de Armeense kiezer zijn mandaat verlengd en daarmee ingestemd met zijn felle koerswijziging weg van Moskou.
Pashinyan heeft de banden met Moskou bewust bevroren nadat de daar aanwezige Russische vredestroepen in 2023 weigerden Armeens Nagorno-Karabach te beschermen tegen Azerbeidzjan. Rusland was toen en is nog steeds gepreoccupeerd met haar Oekraïne-oorlog. Dat maakt de huidige winst van Pashinyan ook een verdiende Armeense tik voor Moskou.
.gif)
