Hitler en Mussolini in het Walhalla: 'Trump doet zijn best maar er zit geen structuur in'
Ik vroeg mij af hoe Hitler en Mussolini zouden denken over het eerste jaar van Donald Trumps tweede termijn als president van de Verenigde Staten. ChatGPT gaf antwoord. Na de eerste prompt trad Adolf Hitler op als een waarheidlievend politicus. Dat vereiste een tweede instructie. Hieronder staan ze allebei en het eindresultaat
Prompt 1 Adolf Hitler en Benito Mussolini zijn allebei opgenomen in het Walhalla. Van daaruit volgen zij de gang van zaken op de wereld. Nu en dan ontmoeten zij elkaar in de grote zaal voor een gesprek. Vandaag spreken ze vanuit hun persoonlijke ervaringen over het eerste jaar van Donald Trump als president van de Verenigde Staten. Schrijf hierover een verhaal met veel dialoog en beschrijvingen van het Walhalla.
Prompt 2: Dit is een mooi verhaal. Toch zijn aanpassingen nodig. De oude Germanen zagen het Walhalla als een groot feestgebouw. Hitler maakte juist veel gebruik van de leugen als politiek instrument. Mussolini ook. Ook hadden zij duidelijke opvattingen over de Amerikanen in het algemeen. Verwerk die in het verhaal.
ChatGPT weigerde een afbeelding te maken met Hitler en Mussolini er op. Gemini accepteerde de opdracht wel maar kwam niet met een geloofwaardige Mussolini. Het Walhalla als zodanig maakte ChatGPT wel.
Het Walhalla was geen mausoleum van stilte, maar een feestgebouw zoals de oude Germanen het zich hadden voorgesteld. Een zaal zo groot dat de horizon erin paste. Lange tafels van eikenhout strekten zich uit als landingsbanen, overladen met schalen die zichzelf vulden met gebraden wild, brood en kruikenmede. Aan de balken hingen schilden, niet netjes gerangschikt maar alsof ze na een uitbundig banket waren achtergelaten. Er werd gelachen, gezongen, soms geschreeuwd. Dit was een plek van eeuwige viering, maar ook van eeuwige confrontatie.
Tussen de tafels, waar krijgers uit sagen hun bekers hieven, zaten Adolf Hitler en Benito Mussolini wat afgezonderd. Het lawaai vormde een ironisch decor voor hun gesprek.
“Zie ze,” zei Mussolini terwijl hij een beker optilde die hij niet leegde. “Eeuwig feest, eeuwige roes. De Germanen wisten tenminste dat macht gepaard gaat met vertoon.”
Hitler keek om zich heen met een mengeling van afkeer en herkenning. “Het feest maskeert de waarheid,” zei hij. “Maar het onthult ook wie er gevoelig voor is.”
Aan de rand van de zaal opende zich een lichtende doorkijk naar de aarde. Beelden flitsten voorbij: inauguratie, juichende menigten, camera’s, eindeloze herhaling van slogans.
“Donald Trump,” zei Mussolini met een glimlach die meer tanden dan warmte liet zien. “Hij begrijpt het feest. De show. De leugen als muziek.”
Hitler knikte langzaam. “De leugen,” zei hij, en het woord leek hier zwaarder te wegen dan de schilden aan de muur. “Niet als incident, maar als instrument. Herhaal haar, vereenvoudig haar, en noem elke tegenspraak vijandig. Dat principe beheerst hij goed.”
“Alsof waarheid slechts een hinderlijke gast is,” antwoordde Mussolini. “In mijn toespraken deed ik hetzelfde. Grootse beloften, een toneel vol symbolen. Het volk wilde geen nuance, maar bevestiging.”
Boven hen klonk gelach. Een krijger sloeg met zijn beker op tafel, mede klotste over het hout. Het feest ging door, ongeacht de woorden die hier werden gewisseld.
“En de Amerikanen?” vroeg Mussolini terwijl hij naar het licht keek. “Wat een vreemd volk. Rijk, luidruchtig, overtuigd van hun eigen uitzonderlijkheid.”
Hitler snoof. “Ik heb hen altijd gezien als materialistisch. Geen diepte, alleen productie en consumptie. Maar onderschatting is gevaarlijk. Ze hebben een talent voor mobilisatie wanneer ze zich bedreigd voelen.”
“Trump speelt met dat gevoel,” zei Mussolini. “Hij vleit hen en veracht hen tegelijk. Hij noemt hen ‘het volk’ en behandelt hen als publiek.”
Hitler boog zich iets naar voren. “Toch ontbreekt hem iets wat wij hadden. Ideologische samenhang. Bij hem is de leugen niet ingebed in een gesloten wereldbeeld, maar los, opportunistisch. Vandaag dit, morgen het tegendeel.”
Mussolini nam eindelijk een slok en zette de beker neer. “Maar kijk wat het oplevert in dat eerste jaar. Verwarring. Aantasting van vertrouwen. Dat is ook macht.”
Het licht toonde protesten, rechtszaken, verhitte debatten. Het feestgeluid in het Walhalla leek even te dimmen, alsof de zaal luisterde.
“Wij dachten dat we de geschiedenis konden sturen,” zei Hitler, bijna tegen zichzelf. “Maar hier,” hij keek naar de tafels, de onsterfelijke roes, “zijn we slechts gasten die niet vertrekken.”
Mussolini keek rond en haalde zijn schouders op. “Eeuwig feest, eeuwige rekening. De leugen blijft rondzingen, maar ontsnapt nooit aan de zaal.”
Een hoorn klonk. Gelach zwol weer aan. Het Walhalla hervatte zijn luidruchtige bestaan, terwijl twee mannen, omringd door overvloed en herinnering, bleven kijken naar een wereld die hun methoden herkende, maar hun einde niet was vergeten.