Rouwen
Ik denk zo dat ieder van ons wel weet wat rouwen betekent. We hebben allemaal, vaak meerdere keren gerouwd om het verlies van een dierbare: ouder(s) , andere familieleden, vrienden en bekenden.
Dat hakt er behoorlijk in. En duurt soms heel lang zo'n periode. Daar staat ook geen tijd voor, ook al wordt er wel eens gesuggereerd dat het na een tijdje "over moet zijn!"
Na het overlijden van mijn moeder, werd er na 4 weken tegen me gezegd: "Ben je er nu nóg niet overheen?" Ben daar wijselijk niet op ingegaan, maar dacht : "Man, heb jij ooit wel eens echt van iemand gehouden?" Zulke mensen kun je beter mijden, mijns inziens!
Maar niet alleen bij iemands overlijden moet je door een rouwproces: ook bij een naaste die ongeneeslijk ziek is, mentaal of fysiek. Een dierbare met kanker, maar ook een dierbare met dementie. Het proces van loslaten begint dan al bij leven, en dat is vreselijk. Het stukje bij beetje ervaren hoe de ander langzaamaan het leven verlaat... . Het fysiek wegkwijnen, met steeds meer pijn. Zijn of haar geliefden niet meer herkent op den duur. Niet meer weten hoe de normale dingen in het leven gedaan moeten worden. En dan zou je diegene met alle geweld willen helpen, maar dat is onmogelijk. Je voelt je zó machteloos! Ook dat is een heel rouwproces. Dan is het heel veel waard als je mensen om je heen hebt die met je meeleven, ook al kunnen ze in feite niks voor je doen. Al wordt er alleen maar naar je geluisterd, en even een arm om je heen geslagen, zowel letterlijk als figuurlijk.
Zelf heb ik ook weer een periode van rouwen achter de rug. En nee, gelukkig deze keer niet om een dierbare die ik verloren heb. Ik kan mijn werk, wat ik ruim 30 jaar met heel veel liefde en plezier heb gedaan niet meer doen. En dat doet pijn! Heb uren zitten janken dat ik niet meer 'achter de toonbank' kon. Je komt in een circuit terechtwaar je vreselijk veel vragenlijsten moet invullen, dat hoort er nu eenmaal bij. En dat is goed. (We worden in Nederland ontzettend goed begeleid wat dat betreft!) Op een gegeven moment stond ergens in één van de rapporten dat ook je werk moeten loslaten een rouwproces kan zijn, en dat kan ik volledig beamen! Het liet me inzien dat ik door dat proces van loslaten moet. Ook dat valt om de drommel niet mee, maar het begint te slijten.
Ik probeer me nu te concentreren op andere dingen waarmee ik mezelf eventueel nog 'nuttig' kan maken. Misschien tot steun kan zijn van een ander. Mentaal gesproken dan.
Dus ik begin weer te schrijven. Niet dat dat van nut is, maar wellicht kan ik daardoor tóch een ander die het moeilijk heeft een hart onder de riem steken. Of kan laten lachen in een moeilijke periode.
Het belangrijkste is dat je niet onderin een put van verdriet en zelfmedelijden terecht komt. Want na elke donkere nacht komt er tóch weer een dag van licht, zoals mijn moeder placht te zeggen.
Mam, je had gelijk zoals altijd!