Van loon naar kapitaal: AI zet belastinginkomsten uit arbeid onder druk
De overheid moet goed rekening houden met lagere belastinginkomsten uit arbeid, omdat de stijging van de productiviteit door AI niet automatisch leidt tot een stabiele schatkist.
Ons huidige belastingstelsel leunt voor ongeveer de helft op belastingen uit arbeid, zoals loonbelasting en sociale premies. Wanneer AI-systemen menselijk werk overnemen, verschuift de economische waarde van arbeid naar kapitaal. Hoewel de productiviteit en de bedrijfswinsten hierdoor stijgen, worden winsten en kapitaal tegen aanzienlijk lagere tarieven belast dan arbeid. Deze extra vennootschapsbelasting compenseert het verlies aan loonbelasting doorgaans niet.
Bovendien vloeit een groot deel van de productiviteitswinsten weg naar buitenlandse techgiganten die de AI-technologie leveren, waardoor de Nederlandse overheid hier nauwelijks belasting over kan heffen. Ook veranderen banen, waardoor stabiel belast middenklassewerk kan verdwijnen.
De overheid probeert momenteel zelf op de kosten te besparen door digitalisering in te zetten om zo'n 25.000 overheidsbanen te schrappen, maar een definitief onderbouwd plan over de financiële impact van AI volgt pas in het eerste kwartaal van 2027. Om de misgelopen inkomsten op te vangen, waarschuwen economen dat de belastingbasis op de lange termijn onvermijdelijk moet verschuiven van arbeid naar kapitaal, data of bedrijfswinsten.
Meer info: IMF
.gif)
