Chatbot Guus en PHZ: Overheden gebruiken steeds meer Artificiële Intelligentie

19 juni 2025 door een van onze medewerkers
Chatbot Guus en PHZ:  Overheden gebruiken steeds meer Artificiële Intelligentie
Van data naar AI voor ambtenaren. Bld. uit het ondergenoemde rapport

Het kabinet heeft nieuwe spelregels afgesproken met gemeenten, provincies, waterschappen en uitvoeringsorganisaties over het gebruik van generatieve AI. Ambtenaren krijgen meer ruimte om generatieve AI te gebruiken in hun werk, bijvoorbeeld om vergunningsaanvragen te versnellen, vragen van burgers en ondernemers sneller te beantwoorden of om efficiënter besluiten te nemen. Hierbij moeten zij zich wel aan voorwaarden houden.

Het standpunt benadrukt de noodzaak van samenwerking met alle bestuurders en medewerkers van overheidsorganisaties, duidelijke risicoanalyses en het gebruik van betrouwbare generatieve AI-modellen. Daarbij wordt aangemoedigd gebruik te maken van in Europa ontwikkelde toepassingen en open-source oplossingen.

Zsolt Szabo, staatssecretaris Digitalisering en Koninkrijkrelaties: “Generatieve AI biedt volop kansen om maatschappelijke vraagstukken aan te pakken en de overheidsdienstverlening te verbeteren. Denk aan het vereenvoudigen van administratieve processen, het versterken van data-analyse en het verbeteren van communicatie. Medewerkers moeten leren omgaan met AI-geletterdheid door training en samenwerking tussen disciplines zoals juridische experts, dataspecialisten en ontwikkelaars. Daarnaast moedigen we samenwerking binnen de overheid aan en met bedrijven en wetenschappers om kennis en best practices te delen.”​

Experimenteren met AI

Binnen de kaders voor verantwoord en veilig gebruik wordt door overheidsinstanties geëxperimenteerd en zijn er tal van initiatieven ontplooid op het gebied van generatieve AI:

  • Bij de provincie Zuid-Holland wordt gebruikgemaakt van de PZH-assistent. Deze assistent is ontwikkeld als een veilig alternatief voor ChatGPT en vergelijkbare chatbots en is alleen beschikbaar voor ambtenaren van de provincie Zuid-Holland. De assistent heeft geen directe impact op bedrijven en burgers, omdat deze voornamelijk intern wordt gebruikt.
  • Een ander praktijkvoorbeeld is de Chatbot Guus bij de Gemeente Goes. Chatbot Guus geeft antwoord op vragen die burgers stellen. De chatbot gebruikt uitsluitend vooraf vastgelegde bronnen, zoals URL’s van goes.nl. Dit initiatief draagt eraan bij dat de dienstverlening toegankelijker is en beter aansluit bij de leefwereld van mensen in Nederland.

Samenwerken als een overheid

Het standpunt is tot stand gekomen door actieve samenwerking tussen alle bestuurslagen, onder coördinatie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Deze samenwerking past binnen de bredere Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) voor de gehele overheid, die in het voorjaar naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Daarnaast is een handreiking ontwikkeld om overheidsprofessionals van alle overheden praktisch te ondersteunen bij de implementatie van generatieve AI in de dagelijkse (werk)praktijk.

2 punten uit de Overheidsbrede handreiking Generatieve AI:
5.1 AI-verordening
De AI-verordening vormt een belangrijk wetgevend kader voor de ontwikkeling en het gebruik van AI in de Europese Unie (EU). De AI-verordening verdeelt AI-systemen onder in verschillende risicocategorieën. Afhankelijk van de categorie waarin een AI-systeem valt, gelden zwaardere of minder zware regels. Met name hoog-risico toepassingen vergen extra afwegingen wanneer overheidsorganisaties deze in willen zetten. De verordening, die gefaseerd in werking treedt, stelt ook eisen aan generatieve AI (in de AI-verordening valt dit onder “general purpose AI, GPAI”

5.2 Privacywetgeving In de ontwikkelfase worden generatieve AI-modellen vaak getraind door middel van ‘scraping’ van grote hoeveelheden data van het internet. Het is waarschijnlijk dat hierbij (bijzondere) persoonsgegevens zonder toestemming worden verwerkt. Omdat voor veel generatieve AI-modellen momenteel niet kan worden uitgesloten of persoonsgegevens zijn verwerkt, voldoen deze waarschijnlijk niet aan privacywetgeving11


In de zogeheten handreiking staan alle eerste spelregels voor AI die voor de overheid gelden.

Meer info : 'Overheidsbrede handreiking Generatieve AI'

Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.