'Weer ruimte voor boer, natuur en bouw' moet Nederland van 'stikstofslot' halen
Bld v&m
[Update 4 sept] Minister Van Essen (LVVN) informeerde op 26 juni de Tweede Kamer over het maatregelpakket voor landbouw, natuur en stikstof 'Weer ruimte voor boer, natuur en bouw'. Het pakket bestaat onder meer uit doelen op bedrijfsniveau, een norm voor een betere balans tussen koeien(mest) en land, extra maatregelen in gebieden waar de natuur het meest onder druk staat en investeringen in natuurherstel. Dit moet ertoe leiden dat boeren duidelijkheid krijgen, de natuur zich herstelt, bouwers weer kunnen bouwen en de overheid weer vergunningen kan verlenen.
Stikstofslot Het stikstofslot is een term die in Nederland gebruikt wordt om de situatie aan te duiden waarin de vergunningverlening voor projecten die stikstof uitstoten, bijna volledig stilligt. Dit slot trad in werking nadat de Raad van State in mei 2019 het Programma Aanpak Stikstof (PAS) ongeldig verklaarde. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor de bouw van woningen, de uitbreiding van boerenbedrijven en de aanleg van wegen, omdat al deze sectoren tijdens de bouw of het gebruik stikstof uitstoten en daardoor geen toestemming meer krijgen om te starten. Onder het kabinet-Schoof waarin de PVV en BBB een prominente rol speelden, raakte de stikstofcrisis in een nog diepere impasse. Zonder concrete daling van de stikstofuitstoot bleef de natuur overbelast, waardoor de Raad van State eind 2024 de regels rondom vergunningen nog scherper formuleerde |
Ambitieus pakket
Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Jaimi van Essen schreef in zijn brief aan de Kamer van eind juni: 'Met een ambitieus pakket, ontwikkeld met de inbreng van medeoverheden en maatschappelijke partners, gaat de stikstofuitstoot omlaag en worden andere drukfactoren, zoals verdroging, aangepakt.
De natuur krijgt kans zich te herstellen, waardoor weer ruimte voor vergunningverlening voor heel Nederland ontstaat, en wordt toegewerkt naar een sterke en robuuste natuur en een toekomstbestendige landbouw. [...] Er kan concreet gewerkt worden aan de verduurzaming van de industrie en mobiliteit, aan infrastructuur en nieuwe woningbouw en aan projecten voor onze nationale veiligheid.
Boeren kunnen naar duidelijke doelen toewerken met ondersteuning van de overheid. [...] En via natuurherstel stellen we onze unieke Nederlandse flora en fauna veilig voor toekomstige generaties. Al dit jaar zetten we de eerste betekenisvolle stap om die beweging in te zetten. '
20 miljard
'Nederland zit al te lang vast: vergunningen blijven liggen, plannen lopen vertraging op en boeren weten niet waar ze aan toe zijn. Dat slot doorbreken we vandaag. Met dit samenhangende, ambitieuze pakket geven we weer ruimte voor boer, bouw en natuur. De veranderingen die voor ons liggen vragen veel, zeker ook van boeren. Daarom investeren we 20 miljard euro om samen de omslag te maken, de stilstand te doorbreken en de vergunningverlening weer op gang te brengen.'
Heldere normen
Het kabinet komt met normen waarmee boeren 'zelf kunnen sturen' op het verlagen van de stikstofemissie. Voor de melkveehouderij wordt deze norm vastgesteld op 0,164 kilo ammoniak per fosfaatrecht in 2035.
Voor de pluimvee-, varkens- en kalverhouderij volgen de normen begin 2027. De norm is gebaseerd op wat ondernemers met de best beschikbare technieken realistisch kunnen bereiken op hun bedrijf, bijvoorbeeld door aanpassingen aan de stal of aan het voer. Daarmee wordt een belangrijk deel van de landbouwopgave gerealiseerd. Het overige deel wordt ingevuld met het verminderen van de aanwending van mest, extensivering, vrijwillige beëindigingen en afroming van dierrechten bij overdracht buiten familieverband.
Eén samenhangend pakket
De aanpak van het kabinet moet ruimte creëren voor vergunningverlening waardoor op steeds meer plekken vergunningen weer mogelijk worden. Het pakket bestaat uit generieke maatregelen, een gebiedsgerichte inzet, maatwerk waarmee wordt ingespeeld op kenmerken van een gebied, en natuurherstel.
De planning
Het kabinet wil met dit maatregelpakket de vergunningverlening lostrekken:
• In oktober 2026 dient het kabinet een spoedwet in met een programma van maatregelen waarmee handhavings- en intrekkingsverzoeken kunnen worden voorkomen.
• In januari 2027 komt het kabinet met instructieregels met voorschriften die gaan gelden in de zoneringsgebieden en komt er structureel geld vrij voor natuurbeheer. Deze stappen zijn van belang voor het stoppen van verslechtering van de natuur.
• Zo snel mogelijk, en uiterlijk in het vierde kwartaal van 2027, wil het kabinet een juridisch houdbare rekenkundige ondergrens invoeren waarmee overal activiteiten met kleine deposities mogelijk worden.
De provincies kunnen per direct per gebied starten met het opstellen van een plan waarmee zij additionaliteit kunnen onderbouwen. Als wordt aangetoond dat de natuur niet verslechtert en behoud wordt geborgd, kan – bij deze gebieden – intern en extern worden gesaldeerd en komt vergunningverlening los.
Meer info Kamerbrief Van Essen
.gif)
