Zekerheid als luxe: oppositie dwingt kabinet-Jetten tot vergaande belastingconcessies
In een volgende poging om een meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer te krijgen, heeft minister Eelco Heinen (Financiën) het Belastingplan 2027 op cruciale punten omgegooid. Uit de officiële Kamerbrief (kenmerk 2026-0000448753) blijkt dat het kabinet na intensieve Algemene Financiële Beschouwingen stevig heeft toegegeven aan de eisen van zowel constructieve als harde oppositiefracties. Door miljarden te verschuiven en omstreden plannen in te trekken, hoopt het kabinet vlak voor het belangrijke Kamerdebat van woensdag het politieke draagvlak te verbreden.
Winst oppositie
De grootste politieke winst is voor de oppositie van onder meer PvdD, JA21, SGP en Volt. Hun felle verzet leidt ertoe dat de vrijheidsbijdrage, de extra belasting op arbeid voor defensie, via een aanvullend koopkrachtpakket van 347 miljoen euro per jaar effectief wordt geschrapt. Ook de ChristenUnie en 50PLUS drukten een zware stempel op het akkoord. Heinen handhaaft op hun verzoek de populaire aftrek voor specifieke zorgkosten, die gerichter wordt ingezet voor chronisch zieken. Bovendien omarmt het kabinet een amendement van deze twee partijen om de lagere inkomstenbelastingschijven direct te verlagen, wat de mislukte verlaging van het eigen risico moet compenseren.
Cadeaus randpartijen
De agrarische achterban van de BBB wordt bediend met het schrappen van de btw-verhoging op sierteelt uit het Belastingplan 2027. Besluitvorming hierover verschuift naar 2028. De Groep Markuszower claimt succes met een extra injectie van 95 miljoen euro voor de politie en het Openbaar Ministerie, terwijl Volt miljoenen binnensleept voor digitalisering en AI-beleid.
Nieuwe Box 3 uitgesteld
De politieke vrede wordt grotendeels betaald door uitstel van de introductie van het nieuwe box 3-stelsel op basis van vermogenswinstbelasting naar uiterlijk 2029. Dat uitstel komt na stevige kritiek van de Raad van State. Het gat in de begroting dat daardoor ontstaat, wordt ad hoc gedicht door ondernemers met een bv aan te pakken via box 2. Het kabinet verlaagt tot en met 2030 de tarieven in box 2, maar dwingt bestuurder-eigenaren tegelijk minder te lenen bij de eigen bv. De grens daarvoor gaat vanaf 2027 in vijf stappen omlaag, van een half miljoen naar 100.000 euro. Daarnaast betaalt ook een boekhoudkundige meevaller zich uit: minder belastingplichtigen dan verwacht dienen een formulier Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR) bij box 3 in. Daarnaast wordt het groene Aramis-klimaatproject voor CO2-opslag trager uitgevoerd, waardoor op korte termijn minder uitgegeven hoeft te worden.
Zekerheid als luxe
Of het voldoende is om het Belastingplan door beide Kamers te loodsen, moet nog blijken. Het kabinet-Jetten is voor iedere meerderheid afhankelijk van partijen die hun steun telkens opnieuw en tegen een politieke prijs aanbieden. Dat is de realiteit van een minderheidskabinet, maar ook de kwetsbaarheid ervan. De oppositie benut haar machtspositie om op afzonderlijke dossiers concessies af te dwingen, terwijl het kabinet probeert te voorkomen dat zijn begrotingsbeleid op onderdelen vastloopt. Wie vindt dat Jetten andere deals had moeten sluiten, gaat voorbij aan de versplintering van het parlement en de grilligheid van de politieke verhoudingen. Het resultaat is een belastingplan dat niet zozeer uit een samenhangende fiscale visie voortkomt, maar uit de optelsom van wat politiek nog haalbaar blijkt. De rekening voor die compromissen is bovendien nog niet overal in beeld.
Meer info: Belastingplan 2027; Aanpassingen Belastingplan en box 3 (PDF)