Macron ziet verschuiving richting autocratie en wereld zonder regels
Macron in Davos op 20 Januari (vrijwel) volledige transcript van zijn speech aldaar:
[...]
Meer geweld, meer dan 60 oorlogen in 2024 – een absoluut record
(Door President Emmanuel Macron van Frankrijk) 'Kijk naar de situatie waarin we ons bevinden. We zien een verschuiving richting autocratie, ten koste van democratie. Meer geweld, meer dan 60 oorlogen in 2024 – een absoluut record zelfs, al begreep ik dat enkele daarvan inmiddels zijn beëindigd. Conflict is genormaliseerd geraakt: hybride, uitbreidend naar nieuwe domeinen zoals de ruimte, digitale informatie, cyber, handel enzovoort.
Het is ook een verschuiving naar een wereld zonder regels, waarin het internationaal recht met voeten wordt getreden en waarin het lijkt alsof alleen de wet van de sterkste nog telt. Imperiale ambities keren terug. Uiteraard de Russische agressieoorlog tegen Oekraïne, die volgende maand haar vierde jaar ingaat, en aanhoudende conflicten in het Midden-Oosten en in Afrika.
internationale instellingen zijn verzwakt zijn of werden verlaten, samenwerking maakt plaats voor meedogenloze concurrentie
Daarnaast is er sprake van een wereld zonder doeltreffend collectief bestuur, waarin het multilateralisme wordt verzwakt door machten die het blokkeren of ervan wegkeren, en waarin regels worden ondermijnd.
Ik kan talloze voorbeelden geven van internationale instellingen die verzwakt zijn of verlaten werden door grote economieën. Dit is bijzonder zorgwekkend, omdat we precies die structuren afbreken waarmee we gezamenlijke problemen kunnen oplossen.
Zonder collectief bestuur maakt samenwerking plaats voor meedogenloze concurrentie. Concurrentie van de Verenigde Staten via handelsakkoorden die onze exportbelangen ondermijnen, maximale toegevingen eisen en er openlijk op gericht zijn Europa te verzwakken en te onderwerpen, gecombineerd met een eindeloze opeenstapeling van nieuwe tarieven die fundamenteel onaanvaardbaar zijn – des te meer wanneer ze worden ingezet als drukmiddel tegen territoriale soevereiniteit.
En concurrentie van China, waar enorme overcapaciteit en verstorende praktijken hele industriële en commerciële sectoren dreigen te overspoelen. Exportcontroles zijn gevaarlijker geworden en nieuwe instrumenten destabiliseren de wereldhandel en het internationale systeem.
Het antwoord op deze uitdagingen is meer samenwerking en het ontwikkelen van nieuwe benaderingen. Dat betekent duidelijk: meer economische soevereiniteit en een strategische economie, vooral voor de Europeanen. Dat is voor mij het kernantwoord.
Aanvaarden van een nieuw koloniaal model heeft geen zin
In deze context wil ik twee benaderingen uitsluiten. De eerste is het passief accepteren van het recht van de sterkste, wat leidt tot onderworpenheid en blokpolitiek. Het aanvaarden van een nieuw koloniaal model heeft geen zin. Staatshoofden, regeringsleiders en bedrijfsleiders die zich hierbij te comfortabel voelen, dragen een zware verantwoordelijkheid.
De tweede benadering is een louter morele houding aannemen en ons beperken tot commentaar. Dat zou ons veroordelen tot marginalisering en machteloosheid. Geconfronteerd met de verharding van de wereld moeten Frankrijk en Europa een doeltreffend multilateralisme verdedigen, omdat dat in ons belang is en in het belang van iedereen die weigert zich te onderwerpen aan machtspolitiek.
Voor mij zijn er dus twee antwoorden: enerzijds meer soevereiniteit en autonomie voor de Europeanen, anderzijds een efficiënt multilateralisme dat via samenwerking resultaten oplevert. Frankrijk en Europa zijn gehecht aan nationale soevereiniteit en onafhankelijkheid, aan de Verenigde Naties en hun handvest. Dat is geen ouderwetse visie op multilateralisme.
Ons blijven inzetten voor samenwerking
Het betekent dat we de lessen van de Tweede Wereldoorlog niet vergeten en ons blijven inzetten voor samenwerking. Vanuit dat principe hebben we ook besloten deel te nemen aan een gezamenlijke oefening in Groenland, zonder iemand te bedreigen, maar om een bondgenoot en een ander Europees land, Denemarken, te steunen.
In deze nieuwe wereldorde bekleedt Frankrijk dit jaar het voorzitterschap van de G7 met een duidelijke ambitie: de G7 herstellen als forum voor openhartige dialoog tussen grote economieën en voor collectieve, coöperatieve oplossingen. Handelsoorlogen, protectionistische escalatie en races naar overproductie zullen alleen maar verliezers opleveren.
Europese onderinvestering en een gebrek aan concurrentievermogen
Daarom is het aanpakken van mondiale economische onevenwichtigheden onze hoogste prioriteit. Deze onevenwichtigheden komen voort uit enkele kernfenomenen: Amerikaanse overconsumptie, Chinese onderconsumptie en overinvestering, en Europese onderinvestering en een gebrek aan concurrentievermogen.
Deze onevenwichtigheden uiten zich ook in ontwikkelingsverschillen. We kunnen niet langer tevreden zijn met hulp die geen doeltreffende resultaten oplevert en landen niet uit de armoede helpt.
Ons doel binnen de G7 is aan te tonen dat de grote machten van de wereld nog steeds in staat zijn tot een gedeelde diagnose van de wereldeconomie en zich te verbinden tot concrete acties. Samenwerken betekent niet anderen beschuldigen, maar verantwoordelijkheid opnemen en bijdragen aan oplossingen.
Het doel van deze G7 is dan ook een kader van samenwerking op te bouwen om de wortels van deze onevenwichtigheden aan te pakken en effectieve convergentie te herstellen via multilaterale structuren.
Daarnaast willen we bruggen bouwen met opkomende landen, de BRICS en de G20, want de fragmentatie van de wereld heeft geen zin.
De drie pijlers van onze strategie voor meer soevereiniteit, efficiëntie en groei
Aan Europese zijde moet Europa zijn kernproblemen aanpakken: het gebrek aan groei en aan groei van het bbp per hoofd. De drie pijlers van onze strategie voor meer soevereiniteit, efficiëntie en groei zijn bescherming, vereenvoudiging en investeringen.
Bescherming betekent niet protectionisme. Europa is te naïef geweest. Onze markt is uniek en open, terwijl andere markten dat niet zijn. Daarom moeten we realistischer zijn en onze industrie beschermen wanneer de spelregels niet worden gerespecteerd.
Vereenvoudiging betekent het verminderen van overmatige regelgeving en het verdiepen van de interne markt, zodat de 450 miljoen Europeanen werkelijk één thuismarkt vormen.
Het verschil in welvaart tussen Europa en de VS wordt voor 65 à 70% verklaard door innovatie
De derde pijler is investeren in innovatie. Het verschil in welvaart tussen Europa en de VS wordt voor 65 à 70% verklaard door innovatie. We moeten dus veel meer investeren in AI, quantumtechnologie, cleantech, defensie en veiligheid.
Tot slot wil ik benadrukken dat Europa – en Frankrijk – sterke troeven heeft: betrouwbare infrastructuur, een grote markt, rechtszekerheid, voorspelbaarheid, koolstofarme energie en een dynamisch innovatie-ecosysteem.
Wij verkiezen respect boven intimidatie, wetenschap boven complottheorieën en de rechtsstaat boven brutaliteit