Nico Haasbroek lanceert Plan voor impuls Lokale Democratie

22 november 2025 door Nico Haasbroek
Nico Haasbroek lanceert Plan voor impuls Lokale Democratie
Een plan voor de lokale democratie. Bld. © V&M

Ik had een plan, maar draai het nu om. Voor dat plan benaderde ik mensen namens de gemeente en namens de lokale journalistiek. Nu lanceer ik een eerste, nog verre van voldragen, versie van dat plan en als de gemeente wil praten over een eventuele uitvoering ervan of als u actief mee wilt doen, dan verneem ik dat graag. nicosnews@xs4all.nl

Voor alle duidelijkheid: Ik vertegenwoordig de categorie: Stop met het verspillen van je talent en maak werk van je idealen. Dat probeer ik althans.

Wil je aan het plan bijdragen, dan worden kritiek en aanvullende ideeën toegejuicht. Dat kan mondeling tijdens gesprekken over dit thema en schriftelijk via het internet.

Plan voor een impuls aan de lokale democratie in 2026

Deelnemers: de overheid, de lokale media en de burgerij

Het plan valt uiteen in drie elementen: 1) Algemeen. Ideeën voor de lokale democratie en herijking van de verhouding tussen gemeentelijke communicatie (voorlichting, marketing) en lokale journalistiek; 2) journalistiek op wijkniveau; 3) ideeën voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. Met behoud van ieders rol en positie.

Inleiding: De laatste jaren zijn zowel de wereld van de politiek als die van de media enorm veranderd. Het kan geen kwaad het beleid aan die veranderingen aan te passen. Politiek gezien heeft de Oost-West-politiek plaats gemaakt voor een nieuwe geopolitiek, waarbij menige autocraat de democratie naar de achtergrond duwt. Er is op wereldschaal in meerdere opzichten duidelijk sprake van een democratische terugval. Bij de landelijke verkiezingen in oktober 2025 was de opkomst in Rotterdam 63,4% (het laagste van Nederland) en de uitslag: D66 18%; Groen Links/PvdA 17%; PVV 15%; VVD 10%; Denk 9%; CDA 7% en JA 21 6%.

Qua media waren er vroeger veel meer journalisten dan voorlichters. Nu is dat omgekeerd. Kort na WO II bestonden er in Rotterdam zeven financieel onafhankelijke dagbladen. Nu is er alleen nog het AD met een lokale editie naast het weekblad De Havenloods, maar er is een nieuwe pluriformiteit ontstaan van financieel afhankelijke media, zoals RTV Rijnmond, Open Rotterdam, Vers Beton en diverse wijkmedia en buurtkrantjes.

Op de bres voor de lokale democratie

In de volgende collegeperiode zouden B&W en de nieuwe gemeenteraad met de succesvolle Democraten 66 er bewust voor kunnen kiezen om de plaatselijke democratie een extra zetje te geven. (Als reactie op de aanvallen die wereldwijd, maar ook in Nederland op de democratische waarden worden gericht.)

Daarvoor bevelen wij de volgende speerpunten aan:

• Verbeter de lokale democratie door als gemeente nieuw beleid te formuleren voor de omgang met de lokale media.

Dit houdt in dat de pers zijn taken optimaal kan vervullen en als waakhond van de democratie serieus wordt genomen. Zo stimuleert de landelijke overheid onderzoeksjournalistiek op decentraal niveau. Die lijn kan door de gemeente Rotterdam verder worden doorgetrokken. In de volgende speerpunten worden andere mogelijke aspecten van dit nieuwe beleid verder voorgesteld en toegelicht.

• Maak in de begroting 2026-2030 meer ruimte voor de lokale journalistiek

Uit een eerste vooronderzoek bleek mij dat er voor de lokale journalistiek op het niveau van de stad en de buurten relatief weinig geld wordt uitgetrokken. Bepleit wordt een grondig onderzoek naar de werkelijke uitgaven. Daarbij kan overwogen worden om een verschuiving tot stand te brengen in de feitelijke kosten voor voorlichting en journalistiek.

• Ontwikkel een nieuw mediabeleid voor de wijken en buurten in Rotterdam

In de buurt Oud-Mathenesse heb ik een model ontwikkeld voor digitale buurtjournalistiek. Dat groeide uit tot het project Over Mathenesse, een wijk vol verhalen, geleid door Oscar Langerak. Met een site, video-journaal en een wijkkrant. Veel medewerkers wonen in Mathenesse en zijn zzp-er. Deze vorm van journalistiek genereert opmerkelijk veel goede kritiek. Het model zou de basis kunnen vormen voor journalistiek in meerdere buurten van Rotterdam. Wij zijn bereid hiervoor een apart plan te schrijven. Voor liefhebbers is de beschrijving van de digitale buurtjournalistiek op aanvraag beschikbaar.

• Ga democratischer om met de nieuwe Wet Openbare Overheid

Deze wet vervangt de oude wet openbaar bestuur. (Wob). De gemeente zou zich bij de uitvoering van de WOO coöperatiever op kunnen stellen door gevraagde informatie sneller te verstrekken, minder informatie onzichtbaar te maken en soepeler om te gaan met correcte conclusies van verrichte onderzoeksjournalistiek. De lokale democratie, waarbij overheid en media met elkaar geconfronteerd worden, vaart daar wel bij.

• Maak van de verkiezingen in maart 2026 een feest van de democratie

De gemeenteraadsverkiezingen kunnen een prima aangrijpingspunt vormen om van de lokale democratie een feest te maken. Alle sectoren in de stad zouden daaraan mee moeten kunnen doen: het stadhuis, de cultuur en de sport, de kerken en moskeeën, het onderwijs, de zorg, de horeca. Onder het motto: ‘Samen stemmen!’

Op deze dag zou het gevoel moeten ontstaan dat opborrelt als Feyenoord kampioen wordt of het Zomercarnaval wordt gehouden. Nodig je buurvrouw of je nicht uit om mee te gaan stemmen en na afloop tegen een gereduceerd tarief iets te gaan eten en drinken. Dit is een oproep aan alle instellingen en media om in maart 2026 iets speciaals te doen om de democratie te vieren en de opkomst te bevorderen: een themanummer van De Havenloods; een extra debat in Arminius; een voetbalwedstrijd tussen stemmers en niet-stemmers, een preek over het begrip democratie. Hoe meer we brainstormen, des te beter de ideeën. Waartoe is Rotterdam in staat, als het erom gaat.

Bij de verkiezingen in oktober heb ik een proef gedaan met ‘samen stemmen’. Dat was met de huisarts Matthijs van der Poel en zijn patiënten. In het kader van het patiënten-loopje dat twee keer per week plaats vindt zijn we op 29 oktober samen gaan stemmen in het bureau van het Marnix Gymnasium. Er kwamen minder patiënten opdagen dan ik hoopte. Maar ja, wie gaat er nog stemmen als je voelt dat velen willen dat je ophoepelt. Wat ons opviel was dat een laaggeletterde patiënt, die aan alle voorwaarden voldeed, toch enigszins in de problemen kwam. Dat bracht mij direct op het idee om op speciale plekken in de stad van stemmen voor de vele laaggeletterden een extra feest te maken. Open Rotterdam heeft van ons samen stemmen-experiment een reportage uitgezonden. We eindigden met oliebollen uit de beroemde kraam op de hoek van de Heemraadssingel en de Vierambachtstraat.

Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.