Wonderlijke verhalen uit vroegere jaren van de wielerkoers
Nu de Giro d’Italia in volle gang is geschoten, toch maar weer wat bonte verhalen uit de wielersport. Sommigen beweren dat deze sport een afspiegeling is van het echte leven. Er gebeurt in ieder geval genoeg. Diefstal bijvoorbeeld.
Onlangs stal een 20-jarige man in het Poolse stadje Sobótka een dure racefiets langs het parcours van een wielerkoers. Agenten herkenden de man van eerdere vergrijpen en maanden hem te stoppen. In plaats daarvan reed hij het parcours op en raakte zo pardoes in het langskomende peloton. Daar kon hij een tijdje aardig meekomen, maar op een gegeven moment red je het toch niet om zonder intensieve training het wedstrijdtempo bij te houden. De politie kon hem met veel moeite en de nodige verkeersovertredingen arresteren en de fiets van € 6.500 aan de rechtmatige eigenaar terugbezorgen. De dief kan in Polen maximaal vijf jaar celstraf verwachten.
Hier nam een buitenstaander nog onbedoeld deel aan de wedstrijd, maar er zijn liefhebbers die niet anders zouden willen dan deel uitmaken van het peloton. Vaak zie je bij een serieuze koers amateurs op het fietspad die de grote coureurs op de grote weg bij trachten te houden – op den duur allemaal vergeefs. Zij wanen zich wel enige tijd echte wielrenners.
Zo ook Kees van Kooten, die in de persoon van Karel van Loenen in menig criterium van start is gegaan. Kees was vroeger, zoals hij dat omschreef, net als iedere jongen uit de buurt “fantasieloos blijven voetballen”, maar kon uiteindelijk zijn droom waarmaken in de wielerfilm Ik riep nog Hee!. Als Karel de renner kon hij echter geen potten breken. Zijn manager De Bie speelde daarin een dubieuze bijrol als Gijsbert van der Kolk van het Eindhovense schoenenbedrijf Schoenorama.
In de beginjaren van het beroepswielrennen op de weg reden nog massa’s toeschouwers op de fiets achter de renners aan om de wedstrijd te volgen. En aanvankelijk zelfs vóór de renners. Dat was ook niet verboden. In alle wedstrijden was gangmaking toegestaan, behalve in de Tour de France. De eerste edities van de Tour vanaf 1903 waren trouwens organisatorisch gezien nogal een puinhoop. Er waren geen officials en juryleden, laat staan vervoermiddelen om de gang van de koers te volgen. Alleen verslaggever Géo Lefèvre van L’Auto volgde de wedstrijd en hij regelde als enige volgende “official” eigenlijk alles. Bij de start ’s nachts sprong hij ook op de fiets en reed een eind met de renners mee. Daarna stapte hij in de trein naar de aankomstplaats. Daar was hij tijdwaarnemer en scheidsrechter bij de finish en zorgde hij ook voor accommodatie voor de renners. In de tussentijd schreef hij het verslag voor de krant.
Gevolg was dat nogal wat coureurs ergens onderweg een trein namen om even uit te rusten. Dat speelde vooral op het traject Parijs-Lyon, in die tijd de eerste etappe over 467 kilometer. Langs de gehele route van die rit loopt een spoorlijn. Bovendien werd vanwege de lengte van de etappes ’s nachts vertrokken en in het donker waren diverse malversaties mogelijk. Zo reed de renner Aucouturier met een kurk in de mond waaraan een draad die aan een auto was bevestigd vastzat. In het duister bleef dat onopgemerkt. Na afloop van de Tour van 1904 werden de eersten uit het eindklassement gedeclasseerd, zoals de aanvankelijke winnaar Maurice Garin (die in 1903 ook had gewonnen) en uiteraard Aucouturier. Pothier werd zelfs voor het leven geschorst; die had het wel heel bont gemaakt door bijna elke dag de trein te nemen.
Naarmate er meer officials in auto’s and op motorfietsen gingen meerijden en de etappes verkort werden zodat er niet meer in het donker behoefde te worden gereden, nam het bedrog in de koers van lieverlee af. De wegen raakten echter voller door meer verkeer, wat tot ongelukken aanleiding gaf. Tot ver in de jaren zeventig organiseerde men vooral in België ‘onbeschermde’ koersen. Alleen een auto met een rode vlag ging de renners vooraf op de openbare wegen. Voorts werd het verkeer niet geregeld. Wereldkampioenen als Jean-Pierre Monseré en Gerrie Knetemann zijn verongelukt door botsingen met tegemoetkomende auto’s. Knetemann raakte zwaargewond en Monseré kwam zelfs om het leven.
Het kwam diverse malen tot een vermenging van wedstrijden die op dezelfde dag georganiseerd werden op hetzelfde parcours. Zo bestaat er een hilarische foto van het Tour de France-peloton dat in 1926 de renners van de amateurwedstrijd door de Var passeert, tot groot vermaak van beide pelotons. Er wordt wel eens gesproken van “een koers in de koers”. Dit is er een kras voorbeeld van. Maar het kan nog krasser, zoals Tim Krabbé ooit eens heeft beschreven.
Eind jaren zestig was de Limburger Eddy Beugels een bekend beroepsrenner. Hij reed voor de ploeg van Raymond Poulidor: Mercier-Hutchinson. Eddy kreeg een lekke band in een kermiskoers in België. Zo’n wedstrijd bestaat meestal uit een grote ronde rond een dorp die een aantal malen moet worden afgelegd. In een auto kon men zo’n koers volgen. Eddy werd dan ook gedepanneerd door zijn vader, die in een wagen meereed. Dat duurde echter te lang om het voortdenderende peloton weer in te halen, waarop Eddy met fiets en al bij zijn vader instapte en meereed tot hij het peloton weer in zicht kreeg. Ze dachten daarbij een flink stuk te hebben afgesneden. Hij kon op de fiets weer makkelijk bijkomen. Toen hij de tegenstand eens monsterde, herkende hij echter niemand. Hij was in een andere wedstrijd terechtgekomen.
Hopelijk gaat het onze Thymen Arensman in de Giro wat beter af.
.gif)
