Kabinetscrisis: Landsbelang of eigenbelang?
Op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum zitten coalitiepartners D66, VVD en CDA om tafel om te redden wat er te redden valt. De spanningen tussen de regeringspartijen zijn hoog opgelopen nadat D66 en CDA een deal sloten met oppositiepartijen PRO en Volt om het Belastingplan door de Kamer te krijgen. Bij VVD-kopstukken als Yeşilgöz, Heinen en Brekelmans schoot dat compleet in het verkeerde keelgat: zij zien het akkoord met links als een breuk met de gemaakte afspraken. De directe aanleiding voor de ruzie is een hogere belasting op vermogensrendementen boven de € 60.000, een maatregel die door Jesse Klaver handig werd geframed als ‘miljonairsbelasting’ en vervolgens door veel media, waaronder V&M, werd overgenomen.
Critici wijzen er op dat de ophef vanuit de VVD niet in verhouding staat tot de werkelijke cijfers en de afspraken in het oorspronkelijke regeerakkoord Aan de slag. Wie dat akkoord erop naslaat, ziet namelijk dat het fiscale beleid vanaf het begin sterk leunt op de klassieke VVD-lijn om bestaand bezit en kapitaal te ontzien.
Zo blijft de hypotheekrenteaftrek ongemoeid om de rust op de woningmarkt te bewaren, terwijl aan de huurkant wél wordt ingegrepen met strengere inkomens- en vermogenstoetsen en een herziening van de Wet betaalbare huur. Ook voor bedrijven en beleggers bleef alles bij het oude of werd het gunstiger: geen hogere winstbelasting, behoud van regelingen voor familiebedrijven en expats, en een toekomstig Box 3-stelsel dat koerswinsten pas belast bij verkoop.
Tegen die achtergrond oogt de nieuwe belastingmaatregel voor hoge vermogens volgens diezelfde critici vooral als een miniem remmetje op een verder behoudende koers - klein bier op de totale begroting. Dat D66 en CDA deze concessie onder tijdsdruk politiek onhandig verkochten, botste hard met de principiële opstelling van de VVD. Maar boven dit Haagse gekibbel hangt een veel grotere vraag. Volgens de peilingen zouden nieuwe verkiezingen leiden tot een nog grotere versnippering dan de vorige keer, terwijl op de flanken de PVV en het FvD terrein winnen. De middenpartijen D66, VVD, CDA en PRO hebben dus een gezamenlijke verantwoordelijkheid om het vertrouwen van de kiezer niet verder te verspelen.
Bovendien blijkt de VVD in deze kwestie zelf ook boter op het hoofd te hebben. Uit berichtgeving van onder meer NRC en Pauw & De Wit komt naar voren dat de liberalen vlak voor de stemmingen achter de schermen zelf probeerden een akkoord te sluiten met de linkse oppositiepartij Denk, waarbij minister Heinen en een VVD-Kamerlid minstens honderd miljoen euro boden voor een lagere belasting op bedrijfsbusjes. Dat maakt de publieke verontwaardiging van Yeşilgöz over de linkse koers van haar coalitiepartners een stuk minder geloofwaardig: waar de VVD op het podium schande spreekt van zaken doen met links, bleek de partij in de wandelgangen tot precies hetzelfde bereid om haar eigen gelijk te halen.
Uiteindelijk draait het op De Zwaluwenberg om één vraag: wint het landsbelang het van het partijpolitieke eigenbelang en de eigendunk van VVD-ego's, die de winst vanaf dag één in het regeerakkoord Aan de slag al binnen hadden?
.gif)
