Gadi Eisenkot lijkt nipt op punten te winnen in Israël, maar de strijd begint nu pas
De Israëlische parlementsverkiezingen van 27 oktober 2026, de eerste sinds de aanvallen van 7 oktober 2023, laten een politieke patstelling zien waarin de oppositie winst boekt maar een duidelijke meerderheid ontbreekt. Met een opkomst van 77,7%, het hoogste niveau in meer dan twintig jaar, kregen de verkiezingsuitslagen een sterke impuls door een historisch hoge opkomst onder de Arabische Israëliërs. Veel van hen trokken naar de stembus uit onvrede over het beleid van de rechtse coalitie, en specifiek het optreden van minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir rondom sloop van huizen en geweldbestrijding.
Oppositie circa 52, regering circa 50
Volgens de exitpolls van de grote televisiezenders behaalt het oppositieblok rond voormalig legerchef Gadi Eisenkot (Yashar-partij) zo'n 52 zetels, terwijl het blok van zittend premier Benjamin Netanyahu (Likud) blijft steken op circa 50 zetels. De Likoed van Netanyahu lijkt weliswaar de grootste individuele partij te worden, maar het totale Likoed-geleide blok lijdt een gevoelig verlies en mist een duidelijke route naar de benodigde meerderheid van 61 zetels in de 120 zetels tellende Knesset. Pro-Netanyahu zenders zoals Channel 14 laten trouwens een gunstiger beeld voor de Netanyahu zien met mogelijk wel 60 zetels.
De drie hoofdgroepen in de Knesset: Het Netanyahu-blok: met de rechtse Likoed van de premier met ultraorthodoxe partijen zoals Shas en Verenigd Thora-Jodendom, en extreemrechtse, religieus-zionistische partners als Otzma Yehudit van Ben Gvir en Noam van Maoz. Het Eisenkot-blok: met de centrumpolitieke Yashar-partij van Gadi Eisenkot, de alliantie Beyachad van Lapid en Bennett, de linkse fusiepartij De Democraten onder leiding van Yair Golan, en de seculier-rechtse partij Yisrael Beytenu vanLiberman. De Arabische partijen: die nu als mogelijke sleutelspelers gelden, bestaande uit De Joint List en de pragmatisch-islamitische partij Ra'am van Mansour Abbas. |
Arabische partijen ca 18
De sleutelrol in dit gefragmenteerde landschap ligt bij de Arabische partijen (zoals Ra'am en de Joint List), die een recordaantal van 17 tot 19 zetels lijken te behalen.
Politiek leider Lapid van Beyachad sprak van een totale nederlaag voor Netanyahu. Maar als Eisenkot gewonnen heeft lijkt het voorlopig een Pyrrus overwinning, ook al omdat Eisenkot steeds heeft uitgesloten een formele coalitie te gaan vormen met de Arabische partijen. Tegelijk was een dergelijke uitslag te voorzien geweest dus zal er nagedacht zijn over een vorm van samenwerking of gedoogsteun van de Arabische partijen.
Demissionair
Alle bronnen van BBC en Reuters tot Jerusalem Post en Haaretz voorzien langdurige complexe onderhandelingen. Intussen blijven Netanyahu en zijn deels extreem rechtse ministers demissionair regeren. De premier zal vermoedelijk tijdens die periode geen kans onbenut laten om zijn positie te versterken. De strijd zal dan uiteindelijk gaan tussen de wat meer elitair opgegroeide Netanyahu en de meer volkse Eisenkot.