Inloggen Denk mee

Super-El Niño 2026 en hoe de meting van zeewater inzet is van MAGA politiek

01 november 2026 door een van onze redacteuren
Super-El Niño 2026 en hoe de meting van zeewater inzet is van MAGA politiek
Politiek wilde stoppen met meten. Graphic v&m

 De El Niño die zich in 2026 ontwikkelt, bouwt voort op oceaanwatertemperaturen die door menselijke klimaatverandering al op recordhoogte liggen. Volgens meteorologische modellen van onder meer de World Meteorological Organization (WMO) zou dit evenement de kracht van legendarische super-El Niño's — zoals de verwoestende edities van 1982–1983 en 1997–1998 — kunnen evenaren of zelfs overtreffen.

Meer dan een oppervlakkig fenomeen: warmte tot in de diepte

Wanneer wetenschappers rapporteren over El Niño, kijken ze niet enkel naar wat er aan de oppervlakte gebeurt. Ze monitoren zowel de oppervlakte- als de suboppervlaktetemperaturen van de oceaan. Warme anomalieën reiken tijdens een krachtige El Niño typisch tot dieptes van 100 tot 200 meter.  

De opwarming is dus verre van "skin-deep". Een dikke laag opgewarmd water drukt de thermocline — de overgangslaag die het warme bovenste water scheidt van het ijskoude diepzeewater — naar beneden. Hierdoor wordt een immense hoeveelheid overtollige warmte opgeslagen tot dieptes van 150 tot 200 meter, wat fungeert als de brandstof die de El Niño maandenlang in stand houdt.

Politieke poging tot ontmanteling oceaanonderzoek in 2026

Het verzamelen van deze kritieke klimaatdata vond onlangs plaats tegen de achtergrond van grote politieke spanningen in de Verenigde Staten. Onder de regering-Trump zijn er herhaaldelijk pogingen gedaan om flink te bezuinigen op klimaat- en oceaanonderzoek. Dit leidde in het voorjaar van 2026 tot een concrete poging om een groot Amerikaans oceaanmeetnetwerk te ontmantelen.

In de zomer van 2026 probeerde de regering-Trump het Ocean Observatories Initiative (OOI) — een cruciaal Amerikaans netwerk van meer dan 900 diepzeesensoren en boeien — grotendeels af te bouwen. Na felle kritiek uit de wetenschappelijke wereld en het Amerikaanse Congres draaide de regering de beslissing medio juni 2026 per direct terug, waardoor de ontmanteling van de meetinstrumenten werd gestaakt.

Hoe meten wetenschappers de opwarming onder de oppervlakte?

Om te bewijzen dat oceaanopwarming niet slechts een oppervlakkig verschijnsel is, kunnen wetenschappers niet vertrouwen op satellieten alleen. Satellieten meten namelijk uitsluitend de bovenste paar millimeter van het wateroppervlak. Om de oceaan diepgaand te analyseren, vertrouwt de wetenschappelijke gemeenschap op een netwerk van geavanceerde fysieke instrumenten die rechtstreeks in zee zijn geplaatst. 

1 Het TAO-Boeiennetwerk (Tropical Atmosphere-Ocean Array

Dwars over de equatoriale Stille Oceaan — het epicentrum van El Niño — hebben wetenschappers een permanent raster van drijvende stations verankerd aan de zeebodem. Ze laten lange, verzwaarde kabels recht naar beneden zakken in de waterkolom. Speciale CTD-sensoren (die Geleidbaarheid/Conductivity, Temperatuur en Diepte meten) zijn op 10 of meer intervallen langs de kabel bevestigd en registreren continu data tot wel 500 meter (1.640 voet) diep.

Argo Floats   

De oceaan wordt rondom de wereld gemonitord door een vloot van ongeveer 4.000 robotische cilinders. Deze Argo floats zijn volledig autonoom en veranderen hun interne drijfvermogen om in een continue lus te "zinken en zwemmen":  

Een float zinkt eerst naar 1.000 meter om enkele dagen mee te drijven met diepe stromingen. Vervolgens daalt hij af naar 2.000 meter of soms nog veel dieper.  Daarna stijgt hij langzaam weer op naar het oppervlak. Tijdens deze stijging fungeert hij als een "planetaire thermometer" die continu de temperatuur van de verschillende waterlagen vastlegt. Aan het oppervlak stuurt de Argo zijn data naar satellieten. Daarna duikt hij opnieuw, alles volledig automatisch. 

3 Radarsatellieten meten de zeespiegel

​Radersatellieten, zoals die van de Sentinel-missies, brengen de exacte hoogte van het zeeoppervlak in kaart. Wanneer zich op 150 meter diepte een grote bel warm water bevindt, zet dat water uit en duwt het de zeespiegel een fractie omhoog. Satellieten detecteren deze minuscule bollingen, waardoor wetenschappers precies kunnen berekenen hoeveel warmte er diep onder de zeespiegel verborgen ligt.​

Gegevens redelijk ongedeerd

Omdat het OOI-netwerk zich primair richt op de kusten van Noord-Amerika en Groenland, zijn de specifieke El Niño-meetsystemen (zoals de Argo floats en het TAO-netwerk in de tropen) tijdens deze politieke strijd gelukkig onafgebroken operationeel gebleven. Hierdoor bleef de stroom aan cruciale gegevens over de dreigende super-El Niño ononderbroken gegarandeerd.

Lezers zijn denkers: wat denk jij? Reageer hieronder.
Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.