Een bezoek aan Museum Voorlinden
Initiatiefnemer en financier van het museum Voorlinden in Wassenaar is de Rotterdamse grootindustrieel en kunstverzamelaar Joop van Caldenborgh. Toen ik in 2006 afscheid nam als lid van de raadscommissie Kunst en Cultuur, was er serieus sprake van dat Joop van Caldenborgh zijn omvangrijke kunstcollectie in een geheel op zijn kosten te stichten museum in Rotterdam zou onderbrengen.
Maar de onderhandelingen daarover tussen de Caldic-tycoon en de gemeente Rotterdam zijn blijkbaar naderhand op niets uitgelopen, zo moet worden geconstateerd. En dus is ons Rotterdammers dit prachtmuseum aan onze neus voorbijgegaan en bevindt het zich nu op het landgoed Voorlinden in Wassenaar. Ik besloot het gloednieuwe museum te bezoeken.
Joop van Caldenborgh is de oprichter en eigenaar van Caldic, een groot Rotterdams chemieconcern. In 2010 schatte het tijdschrift Quote zijn vermogen op 295 miljoen euro. Ik ken Joop van Caldenborgh nog uit de tijd dat hij de internationale beeldencommissie van Rotterdam voorzat, het IBC. Tussen de raadscommissie Kunst en Cultuur en de commissie IBC was uiteraard op gezette tijden contact.
Anaaldildo
Joops meest fameuze wapenfeit is de aankoop van het beeld Santa Claus geweest, beter bekend onder zijn Rotterdamse bijnaam: Kabouter Buttplug. Groot was de consternatie toen bleek dat genoemde Santa niet een kerstboompje in zijn hand hield, maar een anaaldildo, een speeltje uit het Sodom van de seksindustrie.
Deze voorliefde voor ‘gimmicks’, oftewel crossovers van de serieuze kunst naar het terrein van de anekdote, kenmerkt ook de vaste collectie van Voorlinden. Als zodanig valt bijvoorbeeld te noemen Ai Weiwei’s Table with Three Legs. En zeker Damien Hirsts Stubbed Out Love (323 sigarettenpeuken achter glas). Inderdaad, dat is dé Damien Hirst, die van de haai op sterk water en van het doodshoofd bedekt met diamanten (For the Love of God). Verder Ron Muecks Couple under an Umbrella (een reuzenechtpaar van polyester onder een strandparasol) en Leandro Erlichs Swimming Pool (een pseudo-zwembad waarin de bezoeker droog onder water kan vertoeven), enzovoorts. Serieuze anekdoten; zo zou je die producties kunnen noemen.
Een schilderijtje van Magritte naast een Marcel Broodthaers laat zien dat de stichter van Voorlinden zich welbewust is hoezeer men hier schatplichtig is aan het surrealisme. En daarom is het des te jammer dat het museum niet in Rotterdam is, waar het een mooie aanvulling zou zijn geweest op Museum Boijmans Van Beuningen, vermaard om zijn collectie surrealisten.
Een en ander deed mij trouwens ook denken aan de etaleurs in mijn grootvaders warenhuis in het Heerlen van mijn jeugd. Die mensen wisten heel bijzondere etalages te maken, maar ze zijn naamloos gebleven. Zij waren immers maar... etaleurs. Op Voorlinden zijn de etaleurs niet naamloos meer.
Een ontmoeting en een herinnering
Gearriveerd op Voorlinden mochten we kunstmecenas Joop aldaar zowaar volop in actie aantreffen. Stemmig zwart gekleed als altijd, verzorgde hij hoogstpersoonlijk een rondleiding voor een groepje Amerikaanse dames. Voor Petite cage avec œufs van Marcel Broodthaers (‘het vogelkooitje’) kwam hij naar voren uit de groep en drukte mij hartelijk de hand, om vervolgens weer druk door te gaan met zijn bewogen relaas.
Wat ik ervan begrepen heb, is dit: het vogelkooitje van Broodthaers – een kooitje met op de bodem wat broze eierschaaltjes en veertjes – was uitgeleend aan het Guggenheim Museum in New York en daar zwaar beschadigd aangekomen. Dat wil zeggen: de gebroken eierschaaltjes waren nog eens extra gebroken geraakt. Dat kon natuurlijk niet! Joop liet onmiddellijk twee restaurateurs naar Amerika overvliegen om de gebroken eierschalen weer de juiste 'gebrokenheid' terug te geven. Dag en nacht werd er doorgewerkt, en zowaar een uur voor de opening van de tentoonstelling zag het vogelkooitje er precies zo uit als op de affiches die overal in New York al waren opgeplakt. Ja, je hoort nog eens wat op Voorlinden!
(lees hier verder)
.gif)
