10 mei. Nog vier dagen voor het oude Old Dutch
De tiende mei valt deze week op een zondag. En juist dit weekend dringt het bericht door dat de Old Dutch zijn poorten sluit. Dat doet meteen denken aan de dreunende Junkers vol parachutisten die op deze datum, 86 jaar geleden, koers zetten over de stad naar vliegveld Waalhaven. En aan de bootjes met Duitse soldaten die naar het Noordereiland peddelden.
Op de Coolsingel ging die dag de gerenommeerde Old Dutch gewoon open. De trams kwamen uit de remise. De vrouwen begonnen aan het huishouden. De mannen gingen naar hun werk. Geschokt door het gedreun van de vliegtuigen en het bericht op de radio dat de oorlog begonnen was. Dat wel.
De binnenstad had nog vier dagen. Toen ging zij in vlammen op. Ook de Old Dutch.
De Rotterdammers waren nauwelijks op de realiteit van de oorlog voorbereid. Er zaten sinds het begin van de mobilisatie wel veel soldaten in de stad, maar die waren — op de mariniers na — vooral bezig met de logistiek van het leger. De commandant was een regelneef wiens roem was gebaseerd op de organisatie van de Olympische Spelen in 1928. In de bioscopen was een filmpje te zien geweest waarin burgemeester Oud zijn stadgenoten opriep gul te geven voor een verbeterde luchtafweer. Maar hoe het eruit zou zien als zo’n luchtafweer in actie kwam, daar hadden weinigen een realistisch idee van.
Toch veranderde de Nieuwe Maas in een frontlinie waar de Nederlanders zich verrassend goed weerden, terwijl het publiek op de Hoogstraat winkelde. Het was een surrealistisch toneel.
Zou het weer zo gaan als er drones boven de stad verschijnen? Zijn er deze week nog veel Rotterdammers die voor hun geestesoog de Junkers boven de nieuwe wolkenkrabbers zien? Antwerpen bouwt aan een droneafweer. Is men in Rotterdam daar ook al aan begonnen? Hoe zit het met de schuilkelders? Tot wie moet de bevolking zich wenden als na drie dagen de door de regering aanbevolen, tamelijk idiote noodvoorraad is opgesoupeerd? Wie wijst de weg? Waar zijn de eerstehulpposten? Of moeten wij gewoon onder de trap gaan zitten?
Op 14 mei, de dag van het bombardement, begint Nico Haasbroek een vredesbeweging. Op die dag in 1940 ging de oude Old Dutch in vlammen op. Na die ramp toonden de Rotterdammers een grote daadkracht. De wederopbouw begon onmiddellijk, wat je van de plannen ook mag denken. Op het Land van Hoboken, achter de Nieuwe Binnenweg en op andere plekken rond de al gauw kaalgeslagen binnenstad, verschenen noodvoorzieningen om iets van het leven in het centrum terug te brengen.
De Old Dutch van nu stamt uit 1940 en is opgetrokken uit stenen die uit de puinhopen waren losgebikt. Dat waren er bij elkaar 55 miljoen en ze zijn tot aan het einde van de jaren veertig van de vorige eeuw voor van alles gebruikt.
Nu gaat dan de Old Dutch op slot. De eigenaars wijten dat aan de veranderde zakelijke cultuur en de junks in de omgeving. Lulkoek. Ze hebben de oude traditie van dit horecabedrijf vervangen door iets van henzelf. Daardoor klopte de sfeer niet meer met het bouwwerk. De Old Dutch kan een goede toekomst tegemoet gaan als Rotterdamse eigenaars, die ons hier in deze stad begrijpen, de sfeer van vroeger weten te herstellen.
En zo kunnen we dan proosten op de redding van een stuk geschiedenis. Maar we weten niet hoe lang de Old Dutch daarna overeind blijft, want de Rotterdamse gemeenschap is weer net zo onvoorbereid op oorlog als in 1940.
.gif)
