De geest van sir Basil Zaharoff

22 november 2025 • 02:08 door Han van der Horst
De geest van sir Basil Zaharoff
Sir Basil Zaharoff Bld. AI geïnstrueerd door de auteur

Het is met het pacifisme en de rode revolutie slecht gesteld, zo bleek op 20 november. Slechts enkele tientallen demonstranten kwamen af op de zoveelste wapenbeurs van De NEDS (Netherlands Defence and Security) in Ahoy. Negen van hen waagden zich buiten het toegestane vak om een muur te beklimmen en een verfbommetje of twee te gooien. Zij werden prompt ingerekend. De bezoekers konden ongestoord de grote hal betreden waar tientallen stands te vinden waren van de oorlogsindustrie. Die noemt zich natuurlijk niet zo. De meest martiale termen waren verdediging en veiligheid. Men sprak nooit over dood en vernietiging wat toch het uiteindelijk effect is van de meeste ten toont gestelde apparatuur.

U kent misschien nog wel dat legertje van Zuid Afrikaanse huurlingen met de naam Executive outcomes. Die benaming geeft goed de sfeer van zelfbedrog weer waarin de bezoekers en de verkopers op de stands zich bevonden. Dat ook maakt de website  een bezoek waard evenals die van de deelnemende bedrijven. Neem bijvoorbeeld Alewijnse met de sleutelzin: ¨We understand that having fully operationally navigation equipment is vital to the safety of any ship¨. Het bedrijf heeft het over superjachten maar het is duidelijk dat het om oorlogsschepen gaat.Of Delft Dynamics met zijn drones https://www.delftdynamics.nl/ waar het nimmer over de bestemming gaat. Het nieuwste model is de Origami.

Ongetwijfeld waarde in Ahoy de geest rond van Sir Basil Zaharoff (1849-1936), de iconische wapenhandelaar van voor de Tweede Wereldoorlog. Iedereen kende zijn nam. Niemand wist wat hij precies deed en aan wie hij leverde. Wel was bekend dat hij in bepaalde oorlogen beide partijen van de modernste wapens wist te voorzien. En ook wel eens ondeugdelijk materiaal leverde dat in de handen van de soldaten ontplofte.

Basil Zaharoff stamde uit een Griekse middenklasse familie. Hij maakte zijn fortuin voornamelijk als makelaar en handelsreiziger van grote wapenproducenten. Zijn eerste grote coup was de vertegenwoordiging van de Maxim, een laat negentiende-eeuwse mitrailleur. Hij hield zich ook bezig met duikboten en vliegtuigen.

Zaharoff was zich er terdege van bewust dat zijn belangrijkste klanten overheden waren. Hij onderhield dan ook goede contacten met staatshoofden en topambtenaren. Hij kon zeer royaal zijn voor zulke sleutelfiguren. Ook kocht hij op grote schaal de media om, er ondertussen voor zorgend dat journalisten zijn persoonlijke gangen nooit konden nagaan. Zo werd hij tegelijkertijd een van de meest gehate en onaantastbare mannen van zijn tijd.

De wapenhandel leverde hem zelfs de titel sir op. Op zijn 74e huwde hij eindelijk zijn negentienjaar jongere maitresse met de prachtige naam María del Pilar Antonia Angela Patrocinio Fermina Simona de Muguiro y Beruete. Zij was dan ook een Spaanse hertogin. Sir Basil had namelijk veel schimmige zaken gedaan in Spanje. In dat kader zal hij wel met haar hebben kennis gemaakt.

Het verbeterde zijn reputatie niet. Sir Basil Zaharoff bleef bekend als de koopman des doods. Hij staat model voor de standhouders in Ahoy. Zijn geest zweeft boven hen.

Niet dat iemand zich daarom bij die demonstranten zou moeten aansluiten. Het is essentieel dat Europa zich bewapent tegen de vijanden waarmee het is omringd.

Maar dat maakt oorlog niet minder tot een smerige business. Het doel is tenslotte de vijand zoveel mogelijk leed en schade te berokkenen. Alle omfloerste taal op zo´n beurs ten spijt. De deelnemende bedrijven en hun aandeelhouders zijn de echte verdieners aan oorlog en geruchten van oorlog. Zij zijn moderne kooplieden des doods. Helaas moet je daar voor je eigen veiligheid soms zaken mee doen. Tel dan altijd na elke handdruk je vingers na.

Lees hier een goed artikel over Sir Basil Zaharoff in de Militaire Spectator 

Over de columnist

Han van der Horst

Han van der Horst werkte van 1978 tot 2012 bij de Nuffic, de Nederlandse organisatie voor internationale samenwerking in het hoger onderwijs. Hij was een aantal jaren boekbespreker bij het VPRO-radioprogramma OVT, dat in teken staat van geschiedenis. Van der Horst is voorzitter van het Comité Open Monumentendagen Schiedam. Zijn boeken over geschiedenis zijn geschreven voor een breed publiek en worden uitgegeven door onder andere het Schiedamse Scriptum (bekend van Snoecks), Prometheus of Polak & Van Gennep. Hij was ook vaste radiocolumnist bij Radio Rijnmond (2011-2015). Sinds januari 2016 is hij radiocolumnist bij het radioprogramma De Late Avond.

Mijnheer de President: in een republiek gebaseerd op recht en vrijheid is een vrije pers essentieel
07 dec
Mijnheer de President: in een republiek gebaseerd op recht en vrijheid is een vrije pers essentieel
Eigen stroom eerst
06 dec
Eigen stroom eerst
Mantelzorger van de VVD
06 dec
Mantelzorger van de VVD
ChatGPT gaat erotische teksten toestaan
04 dec
ChatGPT gaat erotische teksten toestaan
Nederland – Wolvenland
29 nov
Nederland – Wolvenland
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.