'New deal' voor de bijen: ons voedsel hangt er van af

15 februari 2023 door een van onze medewerkers
'New deal' voor de bijen: ons voedsel hangt er van af
Bij verzamelt pollen Foto J Sullivan cco

Bestuiving door bijen en andere insecten is onmisbaar in de tuinbouw omdat de meeste vruchten zich pas ontwikkelen na die bestuiving. Zo is 35% van de productie van  voedsel voor mensen op de één of andere manier afhankelijkvan bestuiving. Bestuiving is een van de functies van de natuur, net zoals bijvoorbeeld zuurstof in de lucht die menselijk leven mogelijk maakt. Behalve door lucht, water en een gewervelde diersoorten komt een belangrijk deel van bestuiving door insecten. Die wordt echter bedreigd door een grootschalige insectensterfte en afname van de insectensoorten. Een belangrijke oorzaak van afname  is onder anderen het toegenomen gebruik van pesticiden, maar ook bijvoorbeeld hoge stikstofdeposities dragen daar aan bij. 

Bijen c.s. redden is in ieders belang

De Europese Commissie presenteerde in januari een “new deal voor 'bestuivers'” om de verontrustende achteruitgang van wilde bestuivende insecten aan te pakken, waarbij een eerder initiatief uit 2018 wordt herzien. Burgers willen  steeds meer doortastende maatregelen tegen het insectenverlies onder andere via het recente succesvolle Europees burgeriniatief “Red de bijen en de boeren”. 

Het nieuwe initiatief bevat door de EU en de lidstaten te nemen maatregelen om de achteruitgang van bestuivers tegen 2030 om te buigen, aangezien momenteel één op de drie bijensoorten, vlinder- en zweefvliegsoorten in de EU aan het verdwijnen zijn. Het vormt een aanvulling op het voorstel van de Commissie van juni 2022 voor een wet inzake natuurherstel en is een essentieel onderdeel van de biodiversiteitsstrategie voor 2030, de “van boer tot bord”-strategie en de Europese Green Deal.

De achteruitgang ombuigen 

In het herziene EU-initiatief inzake bestuivers zijn doelstellingen voor 2030 vastgesteld en maatregelen in het kader van drie prioriteiten. De voornaamste prioriteit is om de instandhouding van bestuivers te verbeteren en de oorzaken van de achteruitgang van bestuivers aan te pakken. Dit zal gebeuren door:

  • de instandhouding van soorten en habitats te verbeteren. De Commissie zal bijvoorbeeld de laatste hand leggen aan instandhoudingsplannen voor bedreigde soorten bestuivers waarin onder meer bestuivers worden aangewezen die typisch zijn voor uit hoofde van de habitatrichtlijn beschermde habitats en die door de lidstaten moeten worden beschermd. Verder zal de Commissie samen met de lidstaten een blauwdruk ontwerpen voor een netwerk van ecologische corridors voor bestuivers, ook wel “zoemgangen” (Buzz Lines) genoemd;
  • habitats in agrarische gebieden te herstellen, met name via meer ondersteuning voor bestuivervriendelijke landbouw in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid;
  • de effecten van het gebruik van pesticiden op bestuivers te beperken, bijvoorbeeld via wettelijke voorschriften voor het uitvoeren van geïntegreerde plaagbestrijding of via aanvullende testmethoden voor het bepalen van de toxiciteit van pesticiden (of bestrijdingsmiddelen) voor bestuivers, met inbegrip van de subletale en chronische effecten. Aangezien het overmatig gebruik van bestrijdingsmiddelen een belangrijke oorzaak is van het verlies aan nuttige insecten, zal het van cruciaal belang zijn om het risico en het gebruik van deze middelen overeenkomstig het voorstel van de Commissie voor een duurzaam gebruik van bestrijdingsmiddelen te verminderen;
  • de habitats van bestuivers in stedelijke gebieden te verbeteren;
  • de gevolgen voor bestuivers van klimaatverandering, invasieve uitheemse soorten en andere bedreigingen zoals biociden of lichtvervuiling aan te pakken.

Het initiatief zal ook gericht zijn op het verbeteren van de kennis over de achteruitgang van bestuivers en de oorzaken en gevolgen ervan. Maatregelen omvatten de opzet van een uitgebreid monitoringsysteem, ondersteuning van onderzoek en beoordeling bijvoorbeeld door de belangrijkste gebieden van nuttige insecten tegen 2025 in kaart te brengen, en gerichte maatregelen om capaciteit op te bouwen en kennis te verspreiden.

Een laatste prioriteit is het mobiliseren van de samenleving en het bevorderen van strategische planning en samenwerking. De Commissie zal de lidstaten ondersteunen bij de ontwikkeling van nationale strategieën voor bestuivende insecten. De Commissie en de lidstaten zullen ook burgers en bedrijven helpen om actie te ondernemen, bijvoorbeeld door het publiek bewuster te maken en burgerwetenschap te ondersteunen.

Meer info:

new deal voor bestuivers” 

 bijlage bij de mededeling “Een new deal voor bestuivers”.

Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.