Quantum revolutie maakt het onzichtbare zichtbaar en Nederland doet mee
Quantumtechnologie, ook wel kwantumtechnologie, is hot, kreeg al verschillende Nobelprijzen. Over negen jaar moet Nederland tot de wereldtop van de quantumtechnologie behoren. Dat is de ambitie van de Rijksbrede Quantumstrategie, die het kabinet maandag presenteerde. Het wordt van wezenlijk belang voor onder cryptografie (cyberveiligheid), geneesmiddelenontwikkeling, de financiële markten en last but not least voor defensie. Daar gaat het om meer dan wetenschappelijk prestige: de technologie kan bepalen hoe weerbaar en slagvaardig de krijgsmacht straks is.
Een consortium van Delftse en Leidse natuurkundigen ontving eerder een NWO Summit grant van 35 miljoen euro. Ze gaan met de beurs gedurende tien jaar de fundamentele grenzen van de quantumfysica onderzoeken. |
Rekenkracht en haarscherpe sensoren
Quantumtechnologie draait om een fundamenteel andere manier van werken. Quantumcomputers rekenen vele malen sneller dan de computers van nu, en quantumsensoren meten veel nauwkeuriger dan wat nu mogelijk is. Voor de nationale veiligheid is dat een doorslaggevende factor.
Betere medicijnen, betere batterijen en nauwkeurige navigatie. Van energie en gezondheidszorg tot logistiek en defensie: quantumtechnologie heeft enorme potentie om allerlei complexe uitdagingen op te lossen. Met quantum kunnen we veel sneller, preciezer en veiliger rekenen, meten en communiceren dan met bestaande systemen. Ook militair liggen de kansen voor het oprapen. Neem navigatie: met quantumtechnologie kunnen militairen zich oriënteren zonder GPS (door met quantum het aardmagnetische veld te meten), dat in conflictgebieden makkelijk wordt gestoord. Superieure sensoren kunnen daarnaast gevaren nauwkeuriger opsporen. Een duikboot die diep onder water vaart of een stealth-jachtvliegtuig vervormt nog steeds het lokale massa- of magneetveld. Volgens Defensie levert dat een beslissend operationeel voordeel op, hoewel dat laatste de vraag is. Als de tegenstander ook kwantum gebruikt wordt het onvermijdelijk een race tussen de beste AI-kwantum technologie. Kwantum niet gebruiken zou zelfmoord zijn. |
Revolutie in de cryptografie
Maar de technologie heeft ook een keerzijde. Een krachtige quantumcomputer kan de digitale beveiliging van nu kraken, van wachtwoorden tot andere versleutelde codes. Op termijn kan wie zo'n computer bezit, meelezen met communicatie die nu nog veilig lijkt.
Daarom zet de overheid in op post-quantum cryptografie: een nieuwe vorm van versleuteling die ook een quantumcomputer niet open krijgt. De overstap is een 'absolute prioriteit'. Staatsgeheimen en kritieke systemen moeten op tijd zijn omgezet.
Niet afhankelijk zijn
De strategie draait niet alleen om economisch gewin. Nederland wil vooral weerbaar zijn tegen strategische risico's, en dat geldt zeker voor de digitale veiligheid. Defensie, wetenschap en bedrijfsleven gaan daarvoor intensief samenwerken. Het doel is om niet afhankelijk te worden van technologie van buiten de EU en in te zetten op eigen kennis en expertise.
Die uitgangspositie is niet slecht. Het Nederlandse quantum-ecosysteem geldt als een van de sterkste ter wereld, en binnen de NAVO neemt ons land een actieve voortrekkersrol. Nederland is voorzitter van de Trans-Atlantische Quantum Community.
Meer info: Rijksbrede Quantumstrategie
Bron: Defensie.nl, 6 oktober 2026O