Trumps 1-april-speech is doorzichtige poging om voorlopig echec van VS-aanval te maskeren (+video)
De kern van wat de Amerikaanse president met zijn speech van 1 april wil bereiken, is geruststelling en maskerade voor een oorlog die ongelofelijk slecht gepland was. Afgezien van de grote schade die in Iran is aangericht, viel je de afgelopen weken van de ene verbazing in de andere – anders dan ‘bomb the hell out of them’ – over het ontbreken van een helder plan en doel van de oorlog. Een oorlog met enorme en onvoorstelbare consequenties voor het Midden-Oosten, de wereldeconomie en voor het aanzien van zowel Amerika als van de democratie, waarvan de VS (of je wil of niet) een van de belangrijkste pijlers is (of moet je al zeggen: was?).
De Trump-speech van 1 april (geen grap) komt na een lange reeks publieke uitspraken van deze president, waarin de Amerikaanse president zichzelf van de ene dag op de andere tegenspreekt en waar zelfs voor de meest onbeschaamde Trump-aanhanger duidelijk moet zijn dat de VS deze oorlog is begonnen zonder helder strategisch plan, zonder enige inschatting van de inherente kracht van Iran, diens krijgsmacht, diens proxies, instituten, de greep van de IRGC op de bevolking en de zeer weerbarstige geografie van het uitgestrekte land. Het resultaat van de oorlog lijkt tot nu toe een regelrechte overwinning van Iran op de VS – met enerzijds de Straat van Hormuz grotendeels afgesloten, geen animo van bondgenoten van de VS om militair bij te springen, en intern in de VS eveneens een regelrechte nederlaag voor de Republikeinen, die beheerst worden door de president. Trumps populariteit in de VS staat op een dieptepunt terwijl de belangrijke midtermverkiezingenvan dit najaar eraan komen.
'This situation has been going on for 47 years, and should have been handled long before I arrived in office.' 'I terminated Barack Hussein Obama’s Iran nuclear deal, a disaster.'
In zijn toespraak schuift president Trump de verantwoordelijkheid voor de huidige crisis van zich af door te wijzen naar het verleden en naar andere landen. Hij stelt – en dat is waar – dat de situatie met Iran al 47 jaar voortduurt.
'The United States imports almost no oil through the Hormuz Strait and won’t be taking any in the future. We don’t need it.'
Wat echter zijn optreden tot nu toe onvergeeflijk maakt, is dat hij geen realistisch werkbaar plan lijkt te hebben gehad om aan dit Iraanse regime een eind te maken. Een dergelijk plan is ook bij een uitstekend verdedigd land als Iran zeer moeilijk. Maar dan moet je niet aan een dergelijke oorlog met enorme schade voor je bondgenoten (en voor je eigen imago) beginnen. Dat moet je alleen doen als je een realistisch winnend scenario. Het JCPOA van Europa, Rusland en de VS onder Obama, was ten minste een plan.
Maar waar een verantwoordelijke grootmacht en democratie effectief zou moeten optreden, lijkt Trumps narratief, plus het schijnbaar ontbreken van een goed doordacht plan rond 'Epic Fury', voorlopig nog het meest op de mindset van een stier die als een dolle, planloos op een doel afrent en nu een excuus zoekt voor zijn onbezonnen daad. Te hopen valt dat de uitkomst beter uitpakt, maar de speech van Trump geeft daarvoor voorlopig weinig aanleiding.