Andrzej Poczobut en Mzia Amaglobeli: krijgen Sacharovprijs 2025
Twee journalisten, die gevangen zitten in Wit-Rusland en Georgië, zijn de winnaars van de Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken 2025, die op 16 december door het Parlement wordt uitgereikt.
Eer voor journalistieke moed
Bij de bekendmaking van de winnaars in de plenaire vergadering op woensdag zei EP-voorzitter Roberta Metsola: "Door de Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken dit jaar toe te kennen aan Andrzej Poczobut uit Wit-Rusland en Mzia Amaglobeli uit Georgië, eren we twee journalisten wier moed een baken is voor iedereen die weigert het zwijgen op te leggen. Beiden hebben een hoge prijs betaald voor het spreken van de waarheid aan de macht en zijn symbolen geworden van de strijd voor vrijheid en democratie. Het Parlement staat achter hen en achter iedereen die vrijheid blijft eisen."
Acht jaar strafkolonie
Andrzej Poczobut is een journalist, essayist, blogger en activist afkomstig uit de Poolse minderheid in Wit-Rusland. Hij staat bekend om zijn uitgesproken kritiek op het Loekasjenko-regime en zijn geschriften over geschiedenis en mensenrechten, maar is al vele malen gearresteerd. Hij zit sinds 2021 vast en werd veroordeeld tot acht jaar strafkolonie. Zijn gezondheid is sindsdien verslechterd, maar ondanks het feit dat hij niet de medische zorg krijgt die hij nodig heeft, vecht hij nog steeds voor vrijheid en democratie. Poczobuts huidige gezondheidstoestand is onbekend en zijn familie mag hem niet bezoeken.
Oproep EU-Parlement
In een resolutie die op 15 maart 2023 werd aangenomen, riep het EU-parlement op tot de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Andrzej Poczobut. De aanklachten tegen hem waren volgens het parlement "politiek gemotiveerd" en "gericht op het tot zwijgen brengen van onafhankelijke stemmen en het onderdrukken van de vrijheid van meningsuiting en vereniging".
Gevangenisstraf op politieke gronden
Mzia Amaglobeli, een Georgische journalist en directeur van de online media Batoemelebi en Netgazeti, werd in januari 2025 gearresteerd wegens deelname aan antiregeringsprotesten in Georgië. In augustus werd ze veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf op politieke gronden. Amaglobeli, de eerste vrouwelijke politieke gevangene van Georgië sinds de onafhankelijkheid en een verdediger van de vrijheid van meningsuiting, is het boegbeeld geworden van de pro-democratische protestbeweging in Georgië. Ze verzet zich sinds de betwiste verkiezingen van oktober 2024 tegen het regime van de regerende partij 'Georgische Droom'.
Resolutie EU-Parlement
In een resolutie, aangenomen op 19 juni 2025, riep het EU-Parlement op tot de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Mzia Amaglobeli in Georgië en veroordeelde het "de systematische aanvallen van het regime van de Georgische Droom op democratische instellingen, de politieke oppositie, de onafhankelijke media, het maatschappelijk middenveld en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht".
Het Parlement steunt verdedigers van democratie en vrijheid van meningsuiting
Het Parlement is een fervent voorstander van de democratische oppositie in Wit-Rusland en kende deze in 2020 de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken toe. In mei 2024 ondertekende president Roberta Metsola een intentieverklaring om de samenwerking tussen het Europees Parlement en de democratische krachten in Wit-Rusland te versterken.
Tijdens een formele plenaire vergadering in Straatsburg op 22 oktober 2025 verwelkomde het Parlement twee prominente oppositieleiders uit Wit-Rusland, Sergej Tihanovski en Sviatlana Tsikhanouskaya, en nam diezelfde dag een nieuwe resolutie aan over de situatie in Wit-Rusland.
Wat Georgië betreft, riep het Parlement in november 2024 op tot nieuwe verkiezingen in het land, na de omstreden verkiezingen van oktober 2024. In juli 2025 namen de Europarlementariërs een resolutie aan waarin ze de democratische terugval en repressie in Georgië betreurden en stelden dat de huidige Georgische regering de weg naar toetreding tot de EU in gevaar bracht. Ze riepen de EU en de lidstaten op om bilaterale en gecoördineerde persoonlijke sancties op te leggen aan belangrijke functionarissen van de Georgische Droom. Ze vroegen de Europese Commissie tevens om de uitvoering van de Associatieovereenkomst EU-Georgië te evalueren.
Over de Sacharovprijs
De Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken, vernoemd naar de Sovjetfysicus en politiek dissident Andrej Sacharov, is de hoogste onderscheiding van de EU op het gebied van mensenrechten. Sinds 1988 kent het Parlement de prijs jaarlijks toe aan personen, groepen of organisaties als erkenning voor hun werk ter verdediging van mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en democratische waarden.
Verschillende winnaars van de Sacharovprijs hebben de Nobelprijs voor de Vrede gewonnen. Onlangs ontving Maria Corina Machado, winnares van de Sacharovprijs van 2024 in Venezuela, de Nobelprijs voor de Vrede van 2025. Andere voorbeelden zijn Nelson Mandela, Malala Yousafzai, Denis Mukwege, Nadia Mourad, Ales Bialiatski en Oleksandra Matviichuk.
.gif)
