Derk Sauer, van marxistisch activist tot gedreven journalistiek zakenman van formaat: 1952 - 2025
De in 1952 in Amstelveen geboren en op 31 juli jl. in Zeeland overleden Derk Sauer was journalist en mediaondernemer. Sauer verwierf vooral grote bekendheid als uitgever van de Engelstalige krant The Moscow Times, die van 1992 tot 2022 in Moskou uitgegeven werd. Toen Sauer en zijn gezin met de de krant daar wegens de Russische aanval op Oekraïne moesten uitwijken, werd de krant online vanuit Nederland voortgezet.
Marx
Sauer was begin jaren zeventig betrokken bij extreem marxistische KEN (ml). Een partij, die evenals Sauer in die tijd, zorgvuldig in de gaten gehouden door de Nederlandse veiligheidsdienst BVD. Die partij, voorloper van de SP, speelde ook een belangrijke rol in de Rotterdamse havenstaking van 1970. Dat was een staking waar de toenmalige CPN zijn handen niet aan wilde branden. De KEN (marxistisch-leninistisch) dus wel.
In 1970 vertrok Sauer op 19-jarige leeftijd naar Noord-Ierland om verslag te doen van The Troubles voor onder andere VPRO-radio en De Groene Amsterdammer. In Belfast huurde hij een kamer bij de lokale commandant van de IRA in de New Lodge Road, een IRA-bolwerk, en zou hij zelfs wapens voor de IRA, gesmokkeld hebben. De IRA streed toen tégen het VK waar Belfast deel van uit maakte, en vóór aansluiting bij het 'katholieke' Ierland.
Rotterdam
Sauer vervolgde zijn journalistieke carrière bij De Tribune, het partijblad van de KEN waarvan het eerste nummer in 1971 verschijnt. In die tijd werkte hij ook samen met Fons Burger - de latere Rotterdamse cultureel vastgoedondernemer - voor het maandblad Twintig van de VVDM (Vereniging voor Dienstplichtige Militairen). Vanaf 1975 schrijven Sauer en Burger als duo voor het weekblad Nieuwe Revu, het blad waar Sauer in de jaren tachtig hoofredacteur van zou worden. Ook richten ze samen met Adriaan Monshouwer "Tilt Film" op en maken ze met Bob Visser het VPRO-tv-programma NEON.
Moskou
Eind 1989 vertrekt Derk Sauer met zijn vrouw, collega-journalist, Ellen Verbeek en hun jonge zoon op uitnodiging van de VNU naar Moskou om daar een joint venture op te zetten. Doel: een eerste Russische glossy-titel te lanceren. Zijn Russische collega’s aldaar bleken, aldus Sauer, geen journalisten maar KGB-agenten.
In 1992, toen Rusland net het communisme als staatssysteem had afgezworen - trok VNU zich terug uit Rusland. Sauer en zijn zakenpartner Annemarie van Gaal besloten te blijven. Dat jaar richtten beiden in Moskou de Engelstalige gratis krant The Moscow Times op. Ook toen de krant overging naar betaalde abonnementen maakte die ondanks zijn populariteit nog steeds verlies. Van Gaalsluit dan een joint venture met uitgeversconcern Hearst voor het uitgeven van de Cosmopolitan in het Russisch. Ellen Verbeek wordt mede-hoofdredactrice. In het spoor daarvan volgt een stroom Russischtalige versies van andere glossies zoals Playboy, Harper's Bazaar en Esquire.
Business
In 1999 begint Sauer in een joint venture met top zakenkranten Financial Times en The Wall Street Journal de Russische zakenkrant Vedomosti. Het door Sauer en Van Gaal geleide uitgeversconcern wordt zo zelfs marktleider in Rusland. In 2005 wordt het bedrijf verkocht aan de Finse uitgever Sanoma voor 142 miljoen.
Sauer keert terug naar Nederland wordt onder meer uitgever van boeken met uitgeverrij Nieuw Amsterdam, voorzitter van het IDFA en koopt een paar jaar later samen met een investeerder NRC en NRC en NRC Next. Sauer denkt dat de toekomst aan internet en online nieuws is en dat dagbladen geen toekomst hebben wat logischerwijze bij een uitgever van dagbladen tot conflicten leidt.
In 2012 wordt Sauer door liberale Russische oligarch Michail Prochorov gevraagd om leiding te geven bij diens mediabedrijf RBK. Hij woont weer in Moskou. In 2017 koopt Sauer The Moscow Times terug. Op dat moment besloot hij meteen ook om volledig over te stappen naar digitaal. Hij ziet het project in de eerste plaats als een bijdrage aan de persvrijheid, die in het nieuwe Rusland van Poetin in toenemende mate onder druk stond.
Amsterdam
In maart 2022, een paar weken na de start van de Russische invasie in Oekraïne, week Sauer samen met collega’s uit naar Amsterdam. The Moscow Times kreeg onderdak bij DPG Media waar ook Het Parool en Trouw onderdak hebben. Al snel vonden daar ook het onafhankelijke tv-station TVRain(Dozhd) en journalisten van het online kanaal Meduza een veilige vluchthaven. Sauer keerde sinds zijn vertrek in 2022 niet meer om naar Rusland terug.
Op een tocht met hun zeilboot in de wateren van Griekenland enkele weken geleden raakte hij en zijn vrouw Ellen Verbeek ernstig gewond. Bij Derk Sauer waren de verwondingen zo ernstig dat hij niet meer herstelde en op donderdag 31 juli overleed.
.gif)
