Oekraïne, Georgië en Moldavië nu kandidaat lidstaat EU,mits...

11 november 2023 door een van onze redacteuren

Lidmaatschap EU niet over een nacht ijs Bld uit Factsheet EU accession

Woensdag 8 november heeft de Europese Commissie het uitbreidingspakket 2023 goedgekeurd, met een beoordeling van Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo, Montenegro, Noord-Macedonië, Servië, Turkije en voor het eerst ook Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië. 

Woensdag 8 november heeft de Europese Commissie het uitbreidingspakket 2023 goedgekeurd, met een gedetailleerde beoordeling van de stand van zaken en de vooruitgang die Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo, Montenegro, Noord-Macedonië, Servië, Turkije en voor het eerst ook gedetailleerd  de vooruitgang die Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië hebben geboekt. Het verslag besteedt met name aandacht aan de uitvoering van fundamentele hervormingen en bevat duidelijke richtsnoeren over de toekomstige hervormingsprioriteiten. Toetreding is en blijft een proces op basis van verdiensten, dat ten volle afhankelijk is van de objectieve vooruitgang die door elk land wordt geboekt.

Onder voorwaarden kandidaat-lidstaat​

In het licht van de door Oekraïne en Moldavië bereikte resultaten en van de aanhoudende hervormingsinspanningen heeft de Commissie de Raad aanbevolen toetredingsonderhandelingen met beide landen te openen. Bovendien beveelt de Commissie aan dat de Raad het onderhandelingskader goedkeurt zodra Oekraïne en Moldavië bepaalde belangrijke maatregelen hebben aangenomen. De Commissie is bereid om uiterlijk in maart 2024 aan de Raad verslag uit te brengen over de voortgang met betrekking tot deze maatregelen.

Georgië eveneens onder voorwaarden

In het geval van Georgië beveelt de Commissie in het licht van de behaalde resultaten aan dat de Raad Georgië de status van kandidaat-lidstaat verleent, met dien verstande dat een aantal stappen worden ondernomen.

Ondanks de oorlog 

Ondanks de aanhoudende oorlog heeft het besluit om Oekraïne de status van kandidaat-lidstaat van de EU te verlenen, een krachtige hervormingsdynamiek gecreëerd, met sterke steun van de bevolking van Oekraïne. De regering en het parlement van Oekraïne hebben blijk gegeven van vastberadenheid om aanzienlijke vooruitgang te boeken bij de uitvoering van de 7 stappen van het advies van de Europese Commissie over het verzoek van Oekraïne om toetreding tot de EU. 

Hervorming rechtspraak en corruptieonderzoek Oekraïne

Oekraïne heeft een transparant voorselectiesysteem voor de rechters van het Grondwettelijk Hof opgezet en de rechterlijke bestuursorganen hervormd. Het heeft ook vooruitgang geboekt op het gebied van corruptieonderzoeken en veroordelingen op hoog niveau en zijn institutionele kader versterkt. Oekraïne heeft positieve stappen gezet in een bredere en systemische inspanning om de invloed van oligarchen aan te pakken. Het land heeft ook aangetoond dat het in staat is vooruitgang te boeken bij de aanpassing aan het EU-acquis, zelfs in oorlogstijd. 

Moldavië hervormt justitie

Moldavië heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de uitvoering van de 9 stappen die zijn uiteengezet in het advies van de Commissie over het verzoek van Moldavië om toetreding tot de EU. Het is gestart met een alomvattende justitiële hervorming naar aanleiding van de aanbevelingen van de Commissie van Venetië, onder meer door vooraanstaande rechters en aanklagers te evalueren. Het land heeft zijn corruptiebestrijdingsinstanties hervormd en het aantal onderzoeken en veroordelingen in corruptiezaken verhoogd. Moldavië heeft een actieplan voor de-oligarchisatie aangenomen, dat het volgens de vastgestelde termijnen uitvoert. Nieuwe wetgeving voor het opzetten van een confiscatiemechanisme helpt de georganiseerde misdaad te bestrijden. Het land heeft een strategie voor openbaar bestuur aangenomen en volgt de hervorming op alle niveaus. Het heeft werk gemaakt van een hervorming van zijn beheer van de overheidsfinanciën en nam wetgeving aan om overheidsopdrachten te hervormen. Moldavië heeft de deelname van het maatschappelijk middenveld aan het besluitvormingsproces vergroot en de bescherming van de mensenrechten versterkt.  

Bosnië en Herzegovina

Wat Bosnië en Herzegovina betreft, beveelt de Commissie aan toetredingsonderhandelingen met Bosnië en Herzegovina te openen zodra de vereiste mate van naleving van de lidmaatschapscriteria is bereikt. Het land moet verdere inspanningen leveren om de belangrijkste prioriteiten uit het advies van de Commissie over zijn verzoek om toetreding tot de EU te verwezenlijken.

Von der Leyen: Uitbreiding is logisch 

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, zei: “Uitbreiding is een essentieel beleid voor de Europese Unie. De voltooiing van onze Unie is de roep van de geschiedenis, de natuurlijke horizon van onze Unie. De voltooiing van onze Unie heeft ook een sterke economische en geopolitieke logica. Uitbreidingen uit het verleden hebben de enorme voordelen voor zowel de toetredingslanden als de EU aangetoond. Wij winnen allemaal.”

Montenegro

Montenegro heeft tijdens de verslagperiode te lijden gehad onder diepgaande polarisatie en politieke instabiliteit, waardoor de hervormingen in het kader van het EU-toetredingsproces grotendeels tot stilstand zijn gekomen. De EU is ingenomen met de installatie van het nieuwe parlement en de vorming van de regering, waarvan wij verwachten dat zij snel haar capaciteit en inzet voor het EU-traject van Montenegro zal tonen en hervormingen zal doorvoeren in het kader van het EU-toetredingsproces. De algemene vooruitgang in de toetredingsonderhandelingen zal afhangen van de hervormingen op het gebied van de rechtsstaat 

Servië

Servië is doorgegaan met de uitvoering van hervormingen in verband met de toetreding tot de EU, onder meer op het gebied van de rechtsstaat. Servië is begonnen met de uitvoering van de grondwetswijzigingen van 2022 ter versterking van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en heeft nieuwe mediawetgeving aangenomen. De uitvoering van die wetgeving kan het regelgevingskader aanzienlijk verbeteren. Er zullen echter verdere wijzigingen nodig zijn om volledig in overeenstemming te zijn met het EU-acquis en de Europese normen. 

Noord-Macedonië 

In Noord-Macedonië hebben de autoriteiten consequent verklaard dat toetreding tot de EU hun strategische doel blijft. Als land waarmee toetredingsonderhandelingen worden gevoerd moet Noord-Macedonië resultaten boeken bij de uitvoering van EU-gerelateerde hervormingen, onder meer op het gebied van de rechterlijke macht, de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad, de hervorming van het openbaar bestuur, met inbegrip van het beheer van de overheidsfinanciën, en overheidsopdrachten. 

​Albanië

​Albanië is zijn vastberadenheid blijven tonen om EU-hervormingen uit te voeren en vooruitgang te boeken met de hervormingen in het kader van de cluster fundamentele kwesties. De volgehouden volledige afstemming op het GBVB van de EU was ook een sterk signaal van de strategische keuze van het land voor toetreding tot de EU. Er zijn verdere inspanningen nodig op het gebied van de vrijheid van meningsuiting, minderhedenkwesties en eigendomsrechten, alsook op belangrijke gebieden van de rechtsstaat, zoals de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad. 

​Kosovo is zich blijven inzetten voor zijn Europese traject. Het bleef vrijwillig ten volle de lijn van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU volgen inzake de veroordeling van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de daaraan gerelateerde beperkende maatregelen. Tijdens de verslagperiode zijn er resultaten op wetgevingsgebied geboekt, waaronder een belangrijke hervorming van het kiesstelsel. Er moet echter meer worden gedaan, onder meer met betrekking tot het actieplan voor justitiële hervormingen. 

​Turkije

​Turkije blijft een belangrijke partner voor de Europese Unie en een kandidaat-lidstaat, maar de toetredingsonderhandelingen zijn sinds 2018 stil komen te liggen, overeenkomstig het besluit van de Europese Raad. Het land heeft de negatieve tendens om zich van de Europese Unie te verwijderen, niet omgebogen en heeft de toetredingsgerelateerde hervormingen in beperkte mate voortgezet. De samenwerking met Turkije op gebieden van gemeenschappelijk belang is voortgezet op essentiële gebieden zoals terrorismebestrijding, economie, energie, voedselzekerheid, migratie en vervoer. 

Meer info : The new Growth Plan for the Western Balkans

 Communication on EU Enlargement Policy_and_Annex  PDF