V2_Lab: Kunst als probleemoplosser

10 november 2013 door de Redactie
V2_Lab: Kunst als probleemoplosser

,,Het Lab, het laboratorium van V2, was voorheen erg gefocust op faciliteiten, met veel dure apparatuur. In je eentje kon je al die dure computers en servers niet aanschaffen, maar met een organisatie als V2 wel. Dat was, zeg maar, vijftien of meer jaar geleden.


Tegenwoordig is dat nogal verandert, heeft iedereen zijn apparatuur bij wijze van spreken op zak. Dus faciliteiten, de techniek zijn haast alom beschikbaar.

Daarom heeft V2 de koers verlegd en heeft ze de afgelopen jaren gewerkt aan meer specialistische technologieën. We hebben gewerkt met zaken als het versmelten van virtuele werkelijkheid en de realiteit. Een voorbeeld is een foto of filmpje in je telefoon waar je andere data aan toevoegt, je fotografeert iemand en je schrijft daar de datum, de locatie, de naam, leeftijd, etcetera overheen. ‘Augmented reality’, wordt dat ook wel genoemd: je voegt gegevens toe, je vergroot als het ware je werkelijkheid, je belevingswereld.’’

Boris Debackere bij Iron Ring van Cecilia Johnsson. Foto's: Ronald Glasbergen

Debackere
Aan het woord is Boris Debackere, de man die sinds 2009 gestalte geeft aan de veranderingen die bij V2_Lab plaatsvinden. V2 is het sinds 1994 aan de Eendrachtsstraat in hartje Rotterdam gevestigde centrum voor kunst en mediatechnologie. Aanleiding is de kleine maar fijne overzichtstentoonstelling ‘V2_Lab show’.
Debackere vervolgt: ,,Het was in eerste instantie ook een militaire toepassing met de 'headmounted display' en straaljagerpiloten die allerlei gegevens op hun vizier geprojecteerd zien waarachter ze ook de buitenwereld waarnemen. Je ziet het nu ook in auto’s waar gegevens op je voorruit geprojecteerd worden en niet meer alleen op het dashboard. Dat zijn toepassingen van ‘augmented reality’ waarin, geloof ik, nog heel veel ontwikkeling mogelijk is. Hetzelfde geldt voor ‘wearable technology’, technologie in je kleding. Er zijn heel simpele toepassingen zoals bij een wasmachine die middels markering in kledingstukken kan aflezen welk wasprogramma gebruikt moet worden. Maar er is nog veel meer op komst.’’

Signaal
,,Ik wil het signaal geven dat kunstenaars met alles bezig mogen zijn. Het probleem is dat zulke technologie gedreven thema’s, onze scope, ons werkveld kunnen beperken. Je laat je definiëren door de technologie, terwijl je juist buiten de beperking wil denken, out of the box. Dat soort denken is één van de kwaliteiten van kunst. Maar omdat ze weten dat je daarmee bezig bent, komen kunstenaars vooral met ideeën op het gebied van die specifieke technologie. Ik wil juist het signaal geven dat kunstenaars met alles bezig mogen zijn.’’

Bezoekers kunnen door een mengsel van stadsfoto's navigeren in een installatie van Marnix de Nijs

,,V2_Lab Show is een ‘heropening’. Zo staat het ook in het persbericht. Door bezuinigingen hebben we de derde verdieping van het gebouw aan de Eendrachtsstraat moeten opgeven. Dat was tegelijk ook het perfecte moment om een nieuwe richting uit te gaan. En daarin is een van de grote thema’s van ons onderzoek de vraag: Wanneer wordt je innovatief? Wanneer creatief? De Engelse term Innovation of Creativity in Extreme Scenario’s vat dat samen.’’
,,Er zijn populaire theorieën die zeggen ‘Oorlog is de motor van alle uitvinding’, het water moet aan je lippen staan voordat mensen met nieuwe paradigma’s, met nieuwe modellen om naar de wereld te kijken, aankomen.’’

'20-20'
,,Overal valt de term ‘20-20’. Dat is ook een werktitel voor Nederland, dat in het jaar 2020, de meest innovatieve maatschappij van Europa, van de wereld wil zijn. Dus onze vraag is: Wat heb je dan nodig? Wat is de context die je moet scheppen om dat realiseerbaar te maken? Daar zijn factoren als creativiteit, een soort vrijheid van denken, een free zone om te experimenteren van ontzettend groot belang. Je kan je op een probleem focussen, maar de kans is klein dat je dan een oplossing krijgt.

Rotterdams kunstenaars duo Horvers Cox maakt real time nieuws uit hele wereld zichbaar bij Brielselaan en bij V2.

Vaak is het zo dat je opeens een oplossing weet als je een heel andere kant op kijkt. Daar zijn veel studies over. Als je problemen wilt oplossen moet je veel erover leren, in wat voor context het probleem zich manifesteert, maar een van de belangrijkste factoren is de incubatietijd. Dat is het moment waarbij je eigenlijk niet bezig bent met het probleem. Waar je net even alles loslaat. En wij proberen katalysator en incubator te zijn. Dat is de (nieuwe) inzet van het Lab.’’

Kaalslag
Medewerkers van V2 zijn enthousiast over de nieuwe koers van het Lab maar beamen dat de bezuinigingen ook hier hun sporen hebben achtergelaten.
,,Voor de verbouwing werkte er ongeveer 25 mensen in het Lab. Daar zijn er nu nog 11 van over,’’ vertelt Richard Bierhuizen. Richard is freelancer en werkt als geluidtechnicus bij V2. ,,Dus we zijn minstens gehalveerd. Dat is best wel een kaalslag.’’ ,,Door al die mensen met hun eigen specialisme en de technische mogelijkheden heerste er hier een zinderende sfeer,’’ vervolgt een ex collega. ,,Nieuwe ideeën werden uitgebreid besproken en er vonden allerlei kruisbestuivingen plaats.’’

Carolien Teunisse en Bram Snijders maken de videoprojector tot acteur van zijn eigen schouwspel.

,,Die groep mensen met experimenten op die schaal, dat is verdwenen,’’ vult Bierhuizen aan. ,,Ze zijn inmiddels elders aan de slag gegaan. Die komen alleen nog als V2 specifiek om ze vraagt.‘’
Ondanks de bezuinigingen is V2 nog steeds de toonaangevende plek van de toekomst in Rotterdam. Zeer waardevolle uitwisselingen en ontwikkelingen van creativiteit, kennis en techniek, zijn de ‘Summer Sessions’. Een talent-ontwikkelingsprogramma van V2 waarbij studenten van over de hele wereld twee maanden lang in het Lab aan de slag kunnen. Alle Summer Sessions worden afgesloten met een expositie. In de overzichtstentoonstelling is ook ‘The Iron Ring Project’ opgenomen dat deel uitmaakte van zo’n Summer Session.

Van gras naar ijzer
,,Dit geweldige project heeft in de afgelopen zomer plaatsgevonden,’’ vertelt Debackere. ,,Cecilia Jonsson een kunstenares uit Noorwegen kwam op het idee om met gras, dat ijzer uit de grond kan halen, een ijzeren ring te maken. Ze is naar Spanje geweest om bij een zeer vervuilde rivier, waar veel ijzer in de grond zat, het gras te gaan snoeien.
Kilo’s en kilo’s gras heeft ze gesneden. Het gras moest vervolgens verhit worden en worden geanalyseerd. Van dat resultaat moest de as, door het smelten bij een temperatuur van 1400 graden, weer gescheiden worden van het metaal. Dat leidde tot de eerste test maar daarbij was de temperatuur niet hoog genoeg.

Cecilia Johnsson laat zien hoe je echt ijzer uit gras kan halen.

Dus kwam er een tweede test, een derde test enzovoort. Het uiteindelijk eindresultaat is een ring van puur ijzer, die afkomstig is van een x-aantal kilo’s gras. Ondanks dat deze technologie al tienduizenden jaren bij ons bekend is, blijkt het toch nog steeds heel lastig te zijn om zo’n hoge temperatuur te krijgen. Ze moest er voor naar een gespecificeerde fabriek die zulke hoge temperaturen kon opwekken.
Dit is de tentoonstelling van het hele procedé. Het idee is: Gras neemt in kleine concentraties ijzer op. Door een proces van verhitting en smelten kun je het ijzer uit het gras halen. Het hele proces is het schoonmaken van de grond.’’

Mental reality
Een rondleiding van Debackere over de tentoonstelling eindigt met de installatie ‘Solace’ van Nicky Assmann. In een afgeschermde ruimte heerst een bijna serene sfeer.

,,Dit project zou je ook ‘Mental reality’ kunnen noemen,’’ fluistert Debackere. ,,Het bestaat uit grote zeepbelvlakken die worden gecreëerd door een handgemaakt apparaat. De kunstenares speelt met licht. Deze verlichting maakt dat de zeepbellen niet alleen transparant worden maar ook een soort spiegel worden. In die zin is het ook een abstract werk. Je ziet de reflecties in een soort van olieachtige kleuren en vloeiende bewegingen. Dit werk werd in 2011 geselecteerd voor het ISMAR: The International Symposium on Mixed and Augmented Reality in Basel.’’

V2_Lab Show is nog tot 23 november te bezichtigen in de Eendrachtsstraat 10 te Rotterdam.

Van woensdag tot en met zaterdag tussen 13.00-18.00 uur.

Verschillende stadia in de reusachtige zeepbelwand van Nicky Assmann. Klik voor een vergroting op de afbeelding.

Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.