DENK en Loods 24: meer verdriet voor iedereen

25 juli 2026 door Han van der Horst

Herdenkingsceremonie met conflicterende werelden. Bld. AI geïnstrueerd door de auteur

De Rotterdamse fractie van DENK heeft zich bij monde van raadslid Serkan Soytekin buiten de orde geplaatst. Ze eist dat de ambassadeur van Israël geweerd wordt bij de jaarlijkse Holocaustherdenking op de plek van Loods 24, waar de Joden in onze stad zich tijdens de bezetting moesten melden om te worden afgevoerd. En als hij toch komt, zou burgemeester Schouten zich verre moeten houden van de plechtigheid.

Heeft allemaal met Gaza te maken.

Als het om aantallen slachtoffers gaat, is de geplande en georganiseerde moord op de Joodse medeburgers verreweg de grootste ramp die Rotterdam tijdens de Duitse bezetting getroffen heeft. Voor de Tweede Wereldoorlog telde de stad 13.000 Joodse inwoners. Daarvan overleefden er ongeveer 1.750 de Holocaust. Ter vergelijking: het aantal slachtoffers van het Duitse bombardement bedroeg nog geen duizend.

Vandaar dat de jaarlijkse herdenking bij Loods 24 een centrale plaats inneemt en moet blijven innemen op de agenda van Rotterdam.

Het spreekt vanzelf dat de nazaten van de overlevenden en zij die zich dragers voelen van hun erfgoed bijzondere consideratie verdienen. Het is om zo te zeggen hun familie die herdacht wordt.

Veel Joodse Nederlanders voelen een bijzondere verwantschap met Israël omdat het zich definieert als Joodse staat en toevluchtsoord voor alle Joden ter wereld. Velen van hen hebben ook verwanten in Israël. Het ligt dan ook voor de hand dat de officiële vertegenwoordiger van Israël, ambassadeur Zvi Aviner Vapni, óók komt om zijn deelneming te betuigen. Hij speelt tijdens de plechtigheid een ceremoniële rol.

Vapni staat daar niet om het beleid van zijn regering te verdedigen. Daar gaat het namelijk bij Loods 24 niet over. Rotterdammers herdenken hun doden. Zij brengen die niet in verband met wat er in het heden gebeurt. Ze verklaren ze niet postuum medeschuldig aan welke actualiteit dan ook.

Die actualiteit is wat er momenteel in Gaza en Zuid-Libanon gebeurt. Tijdens de Holocaustherdenking zal ambassadeur Zvi Aviner Vapni een toespraak houden. Hij is een beroepsdiplomaat met een lange staat van dienst. Hij studeerde geschiedenis. Wij kunnen ervan uitgaan dat hij de zwaarte van het moment begrijpt en die niet gebruikt om het beleid van zijn regering te verdedigen. Doet hij dat onverhoopt wel, dan kun je achteraf met bezwaren komen. Vooraf niet.

Hem van deze plek weren om wie hij is, geeft geen uiting aan kritiek op het wangedrag van het Israëlische leger. Het gaat veel verder. Het brengt de bestaansreden van Israël in het geding. Op een dag en op een plek waar Rotterdammers herdacht worden wier bestaansreden eveneens in het geding was gebracht. Met noodlottige afloop. Dat past dáár niet. Wel op bijvoorbeeld een specifieke manifestatie ter ondersteuning van de Palestijnen of op een demonstratie. Maar dán niet en dáár niet. Dat behoort in een beschaafde stad geen betoog te behoeven.

Met de oproep Vapni te weren trapt DENK buitengewoon veel mensen op hun ziel, ook als de Holocaust voor hen slechts geschiedenis is en ze geen bijzondere banden onderhouden met het jodendom. De partij heeft geen idee van wat ze bij mensen aanricht. En dat staat volkomen los van hoe die over het optreden van het Israëlische leger in Gaza en Zuid-Libanon denken. Dat is een andere zaak.

Daarom zal burgemeester Schouten ook gewoon de herdenking bijwonen, en daarbij de ambassadeur op protocollaire wijze begroeten en behandelen.

DENK heeft alle recht om het optreden van de regering-Netanyahu en de huidige strijdmethodes van Israël te veroordelen. En ook alle reden. Laat daarover geen twijfel bestaan. Maar je punt per se willen maken bij Loods 24 op die dag, op dat moment, is gevoelloos, harteloos en – als je er goed over nadenkt – ook hersenloos.

Het enige wat DENK en de Partij voor de Dieren die de oproep steunt bereiken, is meer verdriet. Bij iedereen.