Door- en afbraken van coalitieakkoord 'Vaart Maken'

29 juni 2026 door de Redactie

Bezuinigingen die geen 'afbraken' heten

Het nieuwe coalitieakkoord tussen PRO, D66, VVD, Volt en CDA heet ‘Vaart maken’ en is gemaakt door de 5 fracties die de 10 wethouders gaan leveren: PRO (4), D66 (2), VVD (2), CDA (1) en Volt (1). De plannen gelden voor de periode van nu tot 2030. Maar bij de plannen houdt de coalitie rekening met een toekomstig Rotterdam in 2050. Heel goed. Maar er is natuurlijk ook een Rotterdams verleden, vertegenwoordigd door al die mensen geboren in de vorige eeuw. Een substantieel deel daarvan, zo'n eenzevende van Rotterdam, is 67-plus. Hoe vergaat het hen? Vergeet niet: ook jongeren worden – als ze geluk hebben – oud.

Doelen die 'doorbraken' heten

Het coalitieakkoord is opgehangen aan 3 doelen die 'doorbraken' genoemd worden. Het nieuwe college wil daar gericht op investeren. Ze zijn:

Een huis voor iedereen;
De sterkste en groenste economie van Europa;
De beste stad om op te groeien.

Ze worden toegelicht met zinssneden als 'Een huis in een verkeersveilige stad' en 'Ieder kind groeit op met zekerheid thuis'. Wie kan het er niet mee eens zijn? En er zijn allerlei ambities: structureel meer geld voor armoede- en schuldenbeleid, het AOW- en Jeugdtegoed, uitbreiding van vroeg- en voorschoolse educatie en voortzetting van het gratis boeken lenen bij bibliotheken. De groene economie en de slimmere haven zagen we trouwens ook al in eerdere plannen van het Havenbedrijf en het vorige college.

Bezuinigingen die geen 'afbraak' heten

Dat bovengenoemde doelen voor een klein deel betaald worden uit de afschaffing van het onder het vorige D66-PvdA-college ingevoerde CityLab010, is voor eenieder die dit project enigszins kritisch gevolgd heeft een zekere genoegdoening. Een van de belangrijkste inspirators van CityLab, de Amerikaan Richard Florida, heeft er in zijn latere publicaties trouwens ook al wat kanttekeningen bij geplaatst, maar bij diens volgers in de Nederlandse provincie kost dat ietsje langer. Overigens is dat bezuinigingsbedrag binnen alle budgetverschuivingen, zoals de 550 miljoen plus uit de Eneco-erfpacht, maar een peulenschil. Dat geldt niet voor het volgende punt van bezuiniging.

Circa 90.000

Dat levers iets meer op – 20 miljoen – en heeft een minder vrijblijvend karakter: het gratis ov voor AOW'ers in Rotterdam wordt afgeschaft. Als compensatie krijgen ze meer AOW-tegoed. Consumeren in plaats van bewegen, denken de frisse nieuwe coalitiepartners blijkbaar. Het gratis ov was trouwens door het vorige college (2018-2022) met PvdA, GroenLinks en D66 ingevoerd. Het is onduidelijk hoe dit, behalve als nadeel voor de circa 90.000 AOW'ers in de regio (zo'n 14% van de bevolking), positief kan worden uitgelegd. Behalve voor allerlei nuttige verplaatsingen zoals familiebezoek, vrijwilligerswerk en recreatie, was dat gratis ov nu juist ook bedoeld om AOW'ers actiever in de samenleving te laten staan.

In 25 jaar van € 2,40 naar € 8,50 per vuilniszak

Dan is er de verhoging van de afvalstoffenheffing, die in Rotterdam nu al tot de hoogste in Nederland behoort. Minima die net geen gebruik kunnen maken van de vrijstellingsregeling omdat ze bijvoorbeeld net iets te veel spaartegoed hebben, bounces nu iets van € 382 als ze alleenstaand zijn. Met 45 zakken per jaar is dat 8,50 euro per zak. Dat wordt dus duurder. In 2002 was dit bedrag trouwens 107 euro per jaar, dus in hetzelfde voorbeeld € 2,40 per zak.

Er wordt op wat kleinere punten bezuinigd (waardoor niet alleen bejaarden, maar ook de RET het moeilijker krijgen) en er zijn tariefsverhogingen, zoals voor vuilnis (is nu voor een alleenstaande ongeveer € 9 per zak, dat gaat dus omhoog).

Woningbouwplannen

Positief is dan weer dat de coalitie de komende bestuursperiode flink door wil bouwen. Tot 2030 minimaal 15.000 woningen en vanaf 2030 onder een volgend college elk jaar 4.500 woningen erbij. Het moet dan natuurlijk ook meezitten met de stikstofplannen van het kabinet. Van die 15.000 zouden er 4.500 sociale huur, 5.500 middenhuur en 5.000 vrije sector zijn.

De 'Sterkste en groenste' van Europa

De coalitie wil Rotterdam als economische havenstad weer 'toonaangevend voor Nederland' maken. Het doel is dat de haven in 2050 de sterkste en schoonste haven ter wereld is. In de plannen zet de coalitie ook in op de circulaire maakindustrie met hergebruik van grondstoffen en op de combinatie van technologie en gezondheidswetenschap.

Nieuwe wethouders. Bld v&m van live stream Gem R'dam

'De beste stad om op te groeien'

De coalitie wil 'alles op alles zetten om ieder Rotterdams kind de kans te geven om goed op te groeien en zichzelf te ontwikkelen'. Om dat te bereiken, moet de gemeente gaan investeren in goede en gezonde schoolgebouwen en in bestaanszekerheid. Dat laatste betekent werk aan de winkel in een stad waarvan een belangrijk deel van de bevolking nog steeds tot de minima behoort (en nu dus deels door bovengenoemde bezuinigingen zwaarder belast wordt). Ook als oma minder mobiel is, kan dat lastiger worden.

Autovrij

De coalitie wil ook 5 straten in het centrum autovrij maken. Het gaat in ieder geval om de Meent, de Witte de Withstraat en de Aert van Nesstraat.

In het coalitieakkoord zitten ook plannen voor lokale democratie en de aanpak van dakloosheid. Een voorbeeld daarvan is het Stadsakkoord tegen dakloosheid. Dat is een plan in het coalitieakkoord dat breder dan de coalitie alleen gedragen wordt, en waarmee ook organisaties als de Pauluskerk en het Leger des Heils ingestemd hebben.

Over de verruiming van nachtvergunningen en welk wereldbeeld daarachter schuilgaat hebben we het graag een andere keer, maar ook hier speelt de bovengenoemde Richard Florida en diens idee van een inspirerende, de samenleving aandrijvende, creatieve klasse een rol. Of juist die groep nog veel tijd heeft om om twee uur 's nachts in de kroeg te socializen, is dan weer een ander verhaal.

Gemeente snijdt in eigen vlees

Tegelijk gaat de gemeente bezuinigen op haar eigen organisatie. Dat loopt op tot 60 miljoen. Wie daarbij wint en wie verliest, is eveneens een onderwerp voor een ander moment.

Meer info: Coalitieakkoord Vaart Maken (PDF) Richard Florida Cities and the creative class (PDF)