Oorlog in het Midden Oosten besproken de Tweede Kamer
Een greep uit het Tweede Kamer debat van 3 maart
MinisterBerendsen (Buitenlandse Zaken) :
Zoals ik net ook in mijn beantwoording heb aangegeven, is het volstrekt helder hoe dit kabinet aankijkt tegen het Iraanse regime: het is een moorddadig regime en een groot gevaar voor de directe omgeving met een groot bereik van ballistische raketten, zelfs richting Europa. Het ontwikkelt een nucleair programma en ondersteunt proxy's in de regio. Daar zijn wij dus volstrekt helder over. Het is belangrijk om hier te vermelden dat ik de vragen, als zij gaan over de initiële reactie van het kabinet, begrijp. U heeft gezien dat die reactie zich gedurende de dag ook heeft ontwikkeld en dat inmiddels in alle breedte van alle ontwikkelingen en alle punten die in deze complexe situatie meewegen, volstrekt duidelijk is dat de reactie van het kabinet inmiddels op orde is.
De heer Ceder (ChristenUnie):
De aanval op Iran en de dood van de ayatollah hebben heel veel losgemaakt, allereerst bij Iraniërs hier. Ik maar ook vele anderen staan al jaren zij aan zij met hen om te pleiten voor een vrij Iran, want dit regime heeft niet alleen in eigen land duizenden tot tienduizenden mensen gedood, maar heeft ook instabiliteit in het Midden-Oosten, Israël en Libanon en via de Houthi's aangevuurd. Het gaat maar door en door. Ik snap dat er zorgen leven over internationaal recht, maar internationaal recht kan toch niet verworden tot iets waarmee alleen maar schurkenregimes in stand worden gehouden? In dat licht vind ik de reactie van Nederland behoorlijk flets en slap, want die wekt de indruk dat daar dingen gebeuren en dat Europa een toeschouwer is, terwijl wij met de gevolgen te maken hebben. Er zitten daar Nederlanders vast en de energieprijzen stijgen. We kunnen niet alleen op Europa leunen. Nederland en het kabinet moeten ook een eigen mening hebben over waar we heen gaan met het Iraanse regime. Mijn vraag is dan ook of de minister kan aangeven wat op korte termijn en op lange termijn het Nederlandse standpunt en het Nederlandse doel zijn ten aanzien van de huidige situatie in Iran.
Minister Berendsen:
In relatie tot het eerste gedeelte van de vraag laat dit kabinet duidelijk zien dat wij in het kader dat u schetst over het Iraanse regime en de Iraanse bevolking begrip hebben voor het feit dat Israël en de VS zich gezien de dreiging genoodzaakt voelden om in te grijpen.
Dan onze aanpak op de korte en lange termijn. Op de korte termijn betreft dat in de eerste plaats de zorgen over de gestrande reizigers. Daar heb ik net al het een en ander over gezegd. Op de korte termijn betekent dat ook met alle partners in de regio ervoor zorgen dat de escalatie buiten Iran, naar landen in de regio, zo min mogelijk is. Als die regio veilig is, kunnen wij namelijk ook gestrande reizigers naar buiten krijgen. Inmiddels is het natuurlijk ook duidelijk dat het wel degelijk impact heeft als daar een conflict ontstaat, bijvoorbeeld op onze economische belangen, gerelateerd aan de energie. Dat wisten we natuurlijk ook van tevoren. Dus ook op dat gebied hebben we er alle baat bij dat stabiliteit ontstaat in de regio. Daar is onze kortetermijninzet op gericht. Ik zeg hier ook nadrukkelijk bij dat de impact van Nederland alleen beperkt is. In die zin moeten we juist met onze Europese partners gezamenlijk optrekken, moeten we de informatie bij elkaar leggen en kijken waar we gezamenlijk druk kunnen zetten. In contact zijn met alle landen in de regio, zodat we de informatie hebben over de situatie plus alle wegen om mensen daar veilig weg te krijgen, heeft op dit moment de prioriteit. Dat is mijn persoonlijke inzet.
De heer Ceder(ChristenUnie):
Ik zie vooral een Europa en een Nederland die in een veranderende wereld aan de zijlijn staan. Over Oekraïne wordt onderhandeld en wij staan aan de zijlijn. Ten aanzien van de situatie in Israël en Gaza staat Europa aan de zijlijn. Ook nu staan we weer aan de zijlijn, terwijl we wel met de gevolgen te maken hebben. Ik vraag dus ook om een Nederland en een kabinet met visie ten aanzien van de regio. Als het gaat over de stijgende prijzen wil ik het volgende zeggen. Al wekenlang is er een opbouw van militaire macht vanuit Amerika naar Iran, of in ieder geval naar het betreffende gebied. Europa reageert alsof het ons overkomen is, terwijl iedereen heeft zien aankomen dat een escalatie op de loer lag. Ik heb een vraag specifiek over de energieprijzen. Wat als dit conflict langer voortduurt dan we allemaal zouden willen? Welke maatregelen heeft het kabinet nu op tafel liggen als Europa, dat aan de zijlijn staat, wel de gevolgen van stijgende prijzen gaat ondervinden?
Meer info: het hele debat is hier terug te zien)