Momentopname van een weinig vredige wapenpauze tussen Iran en de VS
De min of meer permanente staat van hoogspanning in het Midden-Oosten leek door de wapenstilstand wat verlichting te vinden. Toen braken de besprekingen in Islamabad onverrichterzake af en kondigde de Verenigde Staten volledige maritieme blokkade af. Daarmee was de druk weer op vanouds topniveau.
Volgens Admiral Brad Cooper van CENTCOM is de Iraanse zeehandel in minder dan 36 uur tijd volledig tot stilstand gebracht. Terwijl de Amerikaanse marine de fysieke toegangswegen afsluit, verloopt het diplomatieke proces stroef. Recente vredesbesprekingen in Islamabad tussen Amerikaanse delegaties onder leiding van vicepresident JD Vance en Iraanse onderhandelaars zijn zonder akkoord geëindigd. De Iraanse woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Esmaeil Baqaei, verklaarde resoluut dat Iran nooit zal buigen voor Amerikaanse 'dictaten'. Iran eist een volledige stopzetting van de vijandelijkheden, opheffing van sancties en compensatie voor geleden schade. Teheran benadrukt bovendien dat zij geen enkele concessie zullen doen op het gebied van hun recht op nucleaire verrijking.
Ondertussen probeert de internationale gemeenschap te bemiddelen om een totale regionale oorlog te voorkomen. Pakistan speelt hierin een sleutelrol; de legerchef is naar Teheran gereisd terwijl de premier gesprekken voert in Saoedi-Arabië. Ondanks de harde taal van de maritieme blokkade suggereert de Amerikaanse president Trump dat een einde van de oorlog "nabij" is en dat de besprekingen binnen enkele dagen hervat kunnen worden.
In Libanon, bereidt Israël zich voor op een mogelijke staakt-het-vuren met Hezbollah. Deze ontwikkelingen zijn echter fragiel, aangezien eerdere gevechtspauzes tussen de VS en Iran wankelden door onenigheid over de vraag of Israëlische acties in Libanon onder die afspraken vielen. Rusland heeft bij monde van Sergey Lavrov de Amerikaanse en Israëlische agressie veroordeeld en waarschuwt voor een onomkeerbare destabilisatie van de regio die ook de Arabische buurlanden mee kan sleuren in het conflict. Iets wat feitelijk al deels gebeurd is gezien de aanvallen van Iran op industriële doelen in de vijf Golfstaten.
Deze momentopname (dd 15 april) toont een regio die balanceert tussen economische wurging en broze hoop op diplomatiek herstel met nu al gezien ook de recente berichtgeving van het IMF, grote consequenties voor de wereldeconomie. Intussen doen berichten de ronde van vervolgbesprekingen in Islamabad.
En om naast alle ellende van de oorlog positief te eindigen: de oorlog heeft voor het eerst in 47 jaar, directe onderhandelingen tussen Iran en de VS veroorzaakt en voor het eerst sinds 1993 directe besprekingen tussen Libanon en Israël.
Meer info: Reuters; Anadolu Ajansı / The National; Centcom; BBCNews; Tass;Jerusalem Post; Irna; The New York Times; IMF