Naast de Iranoorlog werpt aan de horizon China donkere schaduwen op de aandelenmarkten
Tot de Iranoorlog ging het goed met de aandelenmarkten die uiteindelijk ook de economieën erachter weerspiegelen en waar miljoenen banen van afhankelijk zijn. Ook met de Nederlandse AEX. Het grootse part in de taart daarvan is ASML. Die is voor een belangrijk deel ook afhankelijk voor afname van zijn zeer gecompliceerde machines van de Taiwanese chipmaker TSMC. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) is 's werelds grootste onafhankelijke halfgeleiderfabrikant en zal naar verwachting in 2026 meer dan 60% van het wereldwijde marktaandeel in handen hebben.
China oefent al geruime tijd in het opvoeren van de druk op Taiwan. De dictatoriaal geregeerde Volksrepubliek China beschouwt Taiwan als behorend bij haar grondgebied. China heeft nadrukkelijk en consistent de wil uitgesproken Taiwan in te lijven. De periode 2027 - 2030 wordt regelmatig in militaire analyses genoemd.
Drie scenarios
Als China de druk op Taiwan zou opvoeren, zouden de gevolgen voor de wereldeconomie sterk afhangen van hoe ver die druk gaat. In alle scenario’s speelt echter dezelfde zwakke plek een hoofdrol: Taiwan is cruciaal voor de wereldwijde productie van halfgeleiders.
A: Zonder oorlog
In een eerste scenario van politieke en militaire druk zonder open oorlog – bijvoorbeeld door maritieme controles, cyberaanvallen en het hinderen van scheepvaart – zou de wereldhandel al merkbaar worden verstoord. De Straat van Taiwan is een van de drukste zeeroutes ter wereld, dus zelfs beperkte belemmeringen zouden leiden tot hogere transport- en verzekeringskosten en langere levertijden. Bedrijven zouden chips gaan hamsteren, waardoor tekorten en prijsstijgingen ontstaan voor elektronica, auto’s en industriële machines. Dit zou lijken op de coronaperiode, maar dan geconcentreerd rond halfgeleiders en Aziatische handelsroutes.
B: Beperkte actie
In een tweede scenario, met beperkte militaire aanvallen of het bezetten van kleinere eilanden rond Taiwan, zouden de economische gevolgen sneller en heviger zijn. Lucht- en zeevaartverzekeringen zouden kunnen wegvallen, waardoor handel moet worden omgeleid of tijdelijk stilvalt. Productieketens die afhankelijk zijn van just-in-time levering van chips zouden vastlopen, vooral in de technologiesector. Financiële markten zouden sterk schommelen en bedrijven zouden investeringen uitstellen. Zelfs als het geweld beperkt en tijdelijk blijft, zou het vertrouwen blijvend worden aangetast.
C: Grootschalige oorlog
In het derde en zwaarste scenario, een grootschalige invasie en langdurige oorlog, zouden de gevolgen wereldwijd en structureel zijn. Als de chipproductie in Taiwan langdurig uitvalt, ontstaat een enorme schok in de aanvoer van halfgeleiders, met gevolgen voor vrijwel alle sectoren: van smartphones en auto’s tot datacenters en defensie. In combinatie met sancties, handelsbeperkingen en een vertrouwenscrisis kan dit leiden tot een wereldwijde recessie. Bovendien zou dit scenario waarschijnlijk een versnelling betekenen van de ontkoppeling tussen China en het Westen, met blijvend hogere kosten, lagere groei en meer versnipperde productieketens op lange termijn.
-S.jpg)
.gif)
