De Kapitein en de Buitenboordmotor blijkt handboek voor politieke vorming Rutte

28 februari 2026 door Janny Kok
De Kapitein en de Buitenboordmotor blijkt handboek voor politieke vorming Rutte
Omslag van het besproken boek

De oplettende mens kent allang het bestaan van de zogenoemde spindoctors, de lobbyisten en de vierde macht die door het ambtenarenapparaat wordt gevormd in het politieke domein. Het onlangs uitgekomen boek De Kapitein en de Buitenboordmotor: Vijftien jaar in gesprek met Mark Rutte toont aan dat de persoon Mark Rutte weliswaar de capaciteiten had om de langstzittende minister-president van Nederland te worden, maar nog wel moest worden gekneed tot ‘het merk Rutte’ om een succesvol politicus te worden.

Dat legt de auteur Tjardus van Citters (1962, executive coach, consultant en interim-manager in communicatie, media en strategie) haarfijn uit in zijn boek. Het blijkt dat je van een politicus een merk kan maken. In het geval van Rutte was zijn profiel in het begin van zijn politieke loopbaan ‘vlak’ en in de beeldvorming vooral een jonge VVD’er die al wat averij had opgelopen. Hij moest op basis van zijn kwaliteiten de gedroomde minister-president worden die de VVD zou kunnen leveren. Van Citters speelde daarin als zogenoemde ‘buitenboordmotor’ naar eigen zeggen een aanzienlijke rol.

De auteur verdiepte zich vooraf in de manier waarop de VVD destijds campagne pleegde te voeren, de rol die Rutte daarin speelde en de manier waarop de partij en haar leider in de media verschenen. Hij las ook boeken over de effectieve campagnestrategie waarmee Barack Obama president van de Verenigde Staten was geworden. Natuurlijk werden de strategieën van de concurrerende partijen meegenomen in de analyse van de communicatiespecialist.

Rutte wordt in De Kapitein (Rutte) en de Buitenboordmotor (Van Citters) geciteerd op een partijcongres in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen: “Wat doorslaggevend geweest is voor mijn verkiezingsoverwinningen, is natuurlijk niet eenvoudig te zeggen. De VVD zelf, het gedrag van andere partijen en jou (Van Citters, red.) heb ik alle drie nodig gehad. Geen van drieën was doorslaggevend. Je moet zelf een goede strategie uitzetten [.. ] en je moet ook een beetje geluk hebben. [ …] Je hoopt dat de tegenstander helpt om hem diepzwart te kleuren, zodat je zelf meer kunt opvallen.”

Kennelijk vindt Van Citters zijn rol in het maken van het ‘merk Rutte’ heel relevant. Dat resulteert in een promotie van het eigen kunnen en de inbreng die de auteur door zijn hele boek laat doorklinken.

Kennelijk blijkt er flexibiliteit in de aanpak van de tegenstander te zitten, getuige de manier waarop Mark Rutte als NAVO-secretaris-generaal de Amerikaanse president Donald Trump tegemoet treedt. Hij probeert Trump in overdrachtelijke zin te paaien met de opmerking dat ‘vader soms boos kan zijn’. Het is niet verwonderlijk dat de Amerikaanse president daarvan zijn eigen waarheid maakte.

Conclusie: De Kapitein en de Buitenboordmotor geeft inzicht in hoe het kan gaan in het politieke domein. Wat dat betreft is het boek verplichte kost in deze periode die aan de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart voorafgaat. Maar dan nog is de keuze voor een partij ongewis, getuige het aanstormende Kabinet Jetten. Daarin blijkt de VVD in de persoon van Dilan Yesilgöz een bijsturende rol te hebben, getuige de gepresenteerde bezuinigingen op gezondheidszorg en jongeren- en ouderenvoorzieningen.

Meer Info: Tjardus van Citters (2026)  'De Kapitein en de Buitenboordmotor'. Uitgeverij Balans. 224 pp  €21,99

Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.