Ongedocumenteerde immigratie EU in 2025 sterk gedaald. Nu is er de Iran-oorlog...
Warschau - Frontex. Uit de cijfers van Frontex, het Europees Grens- en kustwachtagentschap, blijkt dat de opsporing van irreguliere grensoverschrijdingen aan de buitengrenzen van de EU in 2025 met meer dan een kwart (26 %) is gedaald tot bijna 178 000. Dit is minder dan de helft van het totaal in 2023 en het laagste niveau sinds 2021.
De daling is een belangrijke ontwikkeling, maar Frontex waarschuwt dat de situatie aan de grenzen van Europa onzeker blijft. Migratiedruk kan snel verschuiven tussen routes, gevormd door conflicten, instabiliteit en smokkelnetwerken. De Europese Unie heeft ook al te maken met pogingen van vijandige actoren om migratiestromen uit te buiten om druk uit te oefenen op de buitengrenzen van de EU.
Vooruitblikkend wordt 2026 een cruciaal jaar voor het Europese grensbeheer. Het EU-migratie- en asielpact zal in juni volledig van toepassing worden en de meest ingrijpende hervorming van het Europese migratie- en asielstelsel in jaren markeren. Dit zal samenvallen met grote veranderingen in het Europees grensbeheer, waaronder de volledige uitrol van het inreis-uitreissysteem (EES) en de geplande lancering van het Europees systeem voor reisinformatie en -autorisatie (Etias) later dit jaar.
Als er geen grote geopolitieke escalatie plaatsvindt in de onmiddellijke nabuurschap van de EU, zou irreguliere migratie naar Europa over land- en zeegrenzen de neerwaartse trend die sinds 2023 is waargenomen, kunnen voortzetten. Dit zal afhangen van duurzame samenwerking met de landen van herkomst en doorreis en van het vermogen van Europa om voorbereid te blijven op plotselinge verschuivingen.

Overzichtstabel Frontex
Belangrijkste routes
In 2025 bleef het centrale Middellandse Zeegebied de meest actieve migratieroute naar de EU, met detectieniveaus die grotendeels in overeenstemming zijn met 2024. Vertrek uit Libië bleef een belangrijke factor die de bewegingen richting Italië vormgaf.
Op de oostelijke Middellandse Zeeroute daalden de detecties over het algemeen, waardoor een neerwaartse trend werd voortgezet. Binnen deze route viel één gang op: De grensovergangen van Oost-Libië naar het eiland Kreta zijn meer dan verdrievoudigd, wat laat zien hoe de druk snel kan verschuiven, zelfs wanneer het bredere regionale beeld wijst op een afname. De West-Afrikaanse route kende de steilste dalingen, met detecties met ongeveer tweederde, gedreven door scherpe dalingen in het vertrek uit Mauritanië, Marokko en Senegal.
Langs de Westelijke Balkanroute daalden de opsporingen ook aanzienlijk, ondersteund door verhoogde veiligheidsmaatregelen en nauwe samenwerking met Frontex, dat in de regio aanwezig is. Dit omvat de start van een nieuwe gezamenlijke Frontex-operatie in Bosnië en Herzegovina in november 2025, ter versterking van de operationele steun ter plaatse. Ondertussen werd in het westelijke Middellandse Zeegebied een toename van de opsporingen geregistreerd, voornamelijk als gevolg van hogere vertrekcijfers uit Algerije.
De pogingen die werden ontdekt bij de uitreis naar het VK over het Kanaal,waaronder zowel degenen die het VK bereikten als degenen die niet konden vertrekken, bleven ruwweg in overeenstemming met 2024.
Over alle routes heen waren de drie nationaliteiten die in 2025 het vaakst werden ontdekt Bengalen, Egyptenaren en Afghanen.Libië bleef het belangrijkste land van vertrek voor bijna alle grote nationaliteiten die toenamen, wat de blijvende centrale rol van het land in bewegingen naar Europa over het centrale Middellandse Zeegebied onderstreepte.
Frontex werkt zij aan zij met de nationale autoriteiten door middel van gezamenlijke operaties, bewaking vanuit de lucht en op zee, technische ondersteuning en gedeeld situationeel bewustzijn. Samenwerking met partnerlanden buiten de EU speelt ook een belangrijke rol, met name in de Westelijke Balkan, waar nauwere operationele samenwerking heeft bijgedragen tot het verminderen van de druk en het verstoren van smokkelnetwerken.
Op zee blijven de risico's ernstig, met criminele smokkelbendes die mensen vaak dwingen om gevaarlijke overtochten te proberen in overvolle en niet-zeewaardige boten. Volgens schattingen van de Internationale Organisatie voor Migratie verloren in 2025 ten minste 1 878 mensen het leven in de Middellandse Zee, tegenover 2 573 het voorgaande jaar. Frontex-vliegtuigen en -vaartuigen ondersteunen de nationale autoriteiten door boten in gevaar op te sporen en deze informatie in realtime te delen, het situationeel bewustzijn te helpen verbeteren en de paraatheid bij opsporing en redding te vergroten.
Tot slot
Een grote vraag bij dit alles is wat nieuwe oorlogen aan de grenzen zoals de huidige Iran-oorlog kunnen veroorzaken aan vluchtelingen en migratiestromen.