P.C. Hooft-prijs 2026 voor Anja Meulenbelt
Meulenbelt (1945) reageerde verbaast toen zij het nieuws hoorde: ‘Dit kan helemaal niet, dat was mijn eerste gedachte, ik ben veel te controversieel voor deze prijs. Ik ben zelden gezien als iemand die qua literatuur een rol speelde. Tegelijkertijd weet ik dat mijn werk er wel degelijk toe doet. Ik weet wie mijn boeken lazen, wat ze ermee hadden. En nog steeds, want er is een soort revival gaande. Het winnen van deze prijs ligt misschien wel in het verlengde daarvan.’
De P.C. Hooft-prijs 2026 voor het oeuvre van Anja Meulenbelt is toegekend op voordracht van een jury bestaande uit Tijs Goldschmidt, Chris Keulemans, Christine Otten, Marjan Slob en Gijsbert Pols.
De jury omschrijft Meulenbelts oeuvre als ‘bewust subjectief’: ‘Meulenbelt is er diep van doordrongen dat beschrijven altijd plaatsvindt vanuit een positie, vanuit een lichaam dat betekenissen krijgt opgedrongen op grond van klasse, gender, etniciteit, gezondheid en vanuit een geest die beheerst wordt door taboes, ideologie en de afwas die nog gedaan moet worden”, schrijft de jury. “De taal die Meulenbelt in De schaamte voorbij(1976) begint te ontwikkelen, is daarom niet afstandelijk, analytisch en schijnbaar neutraal, maar direct betrokken, synthetiserend en bewust subjectief.’
Meulenbelts oeuvre strekt zich uit over een halve eeuw en bestaat uit boeken, artikelen, lezingen, toespraken, interviews, pamfletten, posts en commentaren. De autobiografieDe schaamte voorbijbetekende haar definitieve doorbraak als auteur. Daarnaast was Meulenbelt actief in de vrouwenbeweging en had een politieke loopbaan, onder andere als lid van de Eerste Kamer voor de SP. In de jaren tachtig riep Meulenbelt met een aantal andere vrouwelijke schrijvers de Anna Bijns Prijs in het leven. Dit deden ze uit onvrede over de structurele benadeling van vrouwen bij het vergeven van literaire prijzen. Dat ze nu zélf de P.C. Hooft-prijs krijgt voor haar oeuvre, laat zien dat de tijden aan het veranderen zijn. ‘Het verleden laat zich – zoals ook Meulenbelt in haar werk steeds weer heeft laten zien – niet corrigeren, hooguit verwerken, om zo een betere toekomst mogelijk te maken. De voordracht van Meulenbelt is bedoeld als een bevrijdende eruptie, als een heilzame breuk die ruimte maakt voor heel veel nieuwe mogelijkheden,’ aldus de jury. |