De schijthuizen van het Gent Festival van Vlaanderen

14 september 2025 door Han van der Horst
De schijthuizen van het Gent Festival van Vlaanderen
Lahav Shani Foto Bic - CC BY SA 4.0

Het Rotterdams Philharmonisch Orkest laat de belediging niet over zijn kant gaan die chef dirigent Lahav Shahi is aangedaan. Hij mag niet dirigeren op het Gent Festival van Vlaanderen waar hij op de bok zou staan voor het hetFilharmonisch Orkest van München, zijn nieuwe werkgever. En wel afgelopen vrijdag als hij het beroemde kathedraalsconcert zou dirigeren.

Lahav Shavi wordt vervolgd door de plaats van zijn geboorte: Tel Aviv. Het festival van Vlaanderen vindt dat hij te weinig afstand heeft genomen van wat er in Gaza gebeurt.

Leiding Festival van Vlaanderen:

'De beslissing is genomen vanuit onze diepste overtuiging dat muziek een bron van verbinding en verzoening moet zijn. Gent Festival van Vlaanderen wil in de eerste plaats een plek zijn waar artiesten, publiek en medewerkers muziek kunnen beleven in een context van respect en veiligheid.  

Lahav Shani heeft zich in het verleden diverse malen uitgesproken voor  vrede en verzoening, maar in het licht van zijn functie als chef-dirigent van het Israëlisch Filharmonisch Orkest kunnen wij onvoldoende duidelijkheid verschaffen over zijn houding ten opzichte van het genocidaire regime in Tel Aviv. We kiezen ervoor, in lijn met de oproep van de minister van cultuur, van het Gentse stadsbestuur en van de Gentse cultuursector, om geen samenwerkingen aan te gaan met partners die daarvan niet ondubbelzinnig afstand nemen. 

Gezien de huidige onmenselijke situatie, die ook in onze samenleving tot emotionele reacties leidt, vinden wij het niet wenselijk om dit concert te laten doorgaan. Wij kiezen ervoor om de sereniteit van ons festival te behouden en de concertbeleving voor de bezoekers en de musici te waarborgen.'   

Deze verklaring getuigt van een diep doorvoelde lafheid. In de laatste twee zinnen komt de aap uit de mouw: de organisatoren vrezen ordeverstoringen en vendelzwaaien met de Palestijnse vlag. Zij lost problemen op voor zij zich voordoen. Zij zwicht voor druk die niet wordt uitgeoefend. Het zijn schijthuizen. En dat durft dan te gewagen van muziek als bron van verbinding en verzoening.

Magistrale reactie 

De reactie van het Rotterdams Philharmonisch orkest is even magistraal als de concerten die Lahav Shani dirigeerde  Het schrijft onder meer:

't Rotterdams Philharmonisch:  

'Bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest zullen wij nooit individuele artiesten op basis van hun nationaliteit of afkomst veroordelen of zonder aanleiding associëren met de politiek van hun land. Wij kiezen er juist voor om samen te werken met musici op basis van artistieke kwaliteit en gedeelde waarden: menselijkheid, verbondenheid en de overtuiging dat muziek een brug kan slaan tussen mensen. 

Onze chef-dirigent Lahav Shani heeft zich eerder in de pers uitgesproken voor vrede en menselijkheid. Hij heeft daarbij toegelicht dat hij geen politiek standpunt vertegenwoordigt, maar met kunst wil bijdragen aan verbondenheid en hoop. Hij deed dat onder meer in zijn verbintenis met het West-Eastern Divan Orchestra, opgericht door de Palestijnse wetenschapper Edward Said en de Israëlische pianist en dirigent Daniel Barenboim.'

Lahav Shani:

´Elk verloren leven is er één te veel. Muziek kan laten zien dat samenwerking, dialoog en zelfs verzoening mogelijk zijn. Ik geloof dat er vrede zal komen, hoe moeilijk dat nu ook lijkt.

We koesteren de hoop dat vijanden samen kunnen komen en vrienden kunnen worden om op het hoogst mogelijke menselijke niveau te communiceren. Het is mogelijk om samen muziek te maken, samen op het hoogste niveau te voelen en te denken, ook al verschillen we sterk van mening over politieke en andere zaken in het leven.´

Het Rotterdams Philharmonisch Orkest blijft zich inzetten voor een wereld waarin muziek mensen bij elkaar brengt, waar elke noot bruggen bouwt, juist wanneer verdeeldheid en conflict de boventoon voeren.'

Aan die woorden valt niets toe te voegen of te verbeteren. Door Lahav Shani te weren heeft het Gent Festival van Vlaanderen zijn missie – althans wat de taak en de rol van muziek betreft – verzaakt. 

En Gergiev dan...

Er zullen nu wel allerlei wijsneuzen naar voren komen die kraaien dat Shani de opvolger is van Valery Gergiev die toch ook om politieke redenen is verwijderd. Dat gebeurde na de Russische inval in Oekraïne, waar Gergiev expliciet achter stond en staat. De laatste jaren toont hij zich een overtuigd aanhanger van het huidige Russische bewind. Overigens schijnt hij in de omgang best een prima kerel te zijn.

Wijken voor druk van buiten 

Het is spijtig dat het gif van deze tijd ook tot de culturele wereld is doorgedrongen. Daarbij blijft één ding van eminent belang: organisatoren van activiteiten op het gebied van kunst, theater en muziek mogen nooit wijken voor druk van buiten om kunstenaars te weren. Als je bang bent dat je de veiligheid niet kunt garanderen, moet je de politie bellen.



hanvanderhorst@vandaagenmorgen.nl



Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.