Beloon supermarkten voor verkoop gezond eten

03 september 2025 door een van onze redacteuren
Beloon supermarkten voor verkoop gezond eten
Vet lekker en ongezond Bld. K Grabowska px

​Ongezond eten en drinken is na roken de belangrijkste vermijdbare oorzaak van sterfte en verloren gezonde levensjaren. Volgens het RIVM leidt ongezonde voeding tot ongeveer 13.000 doden per jaar. Het kost de samenleving jaarlijks ruim 6 miljard euro aan (vermijdbare) zorguitgaven. Ongezond eten en drinken draagt bij aan de huidige, snelle toename van obesitas in Nederland. Waar in 2023 al 50% van de bevolking overgewicht had, verwacht het RIVM dat dit in 2050 64% zal zijn. Er komen dus meer mensen bij met een verhoogde kans op hart- en vaatziekten, kanker en diabetes.​

Begin bij supermarkt

We kopen ongeveer twee derde van onze voeding in de supermarkt. De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving adviseert daarom de overheid een financiële prikkel in te voeren waarmee supermarkten beloond worden voor de verkoop van gezond voedsel. De Raad overhandigde afgelopen week, toeval of niet - in de week voor kerstmis wanneer copieus eten erbij hoort - haar adviesrapport  “Gezond in de bonus” aan staatssecretaris van Jeugd, Preventie en Sport, Vincent Karremans.

Wortel en stok

De Raad vindt de bedreiging voor de volksgezondheid zo serieus, dat zij een dringende oproep doet aan het ministerie van VWS: geef supermarktconcerns een financiële prikkel om meer gezond voedsel te verkopen. Doordat mensen zo’n het grootste deel van hun voeding in de supermarkt kopen, hebben supermarkten een spilfunctie in de voedselketen. De Raad adviseert om supermarkten die veel gezond voedsel verkopen te belonen en supermarkten die veel ongezond voedsel verkopen te beboeten. Als supermarkten gezonde producten een prominente plaats in de schappen geven, stimuleren zij consumenten om gezondere producten te kiezen en fabrikanten om gezondere producten op de markt te brengen.

Supermarkten zelf moeten het doen...

De raad ziet het meeste in een financiële aansporing die past bij de commerciële, competitieve omgeving waarbinnen supermarkten opereren. Die aansporing is: beloon supermarkten die daadwerkelijk meer gezonde producten verkopen en laat de winkels die op dit gebied achterblijven (daarvoor) betalen. 

Te beginnen met de groten 

De kracht van dit instrument is dat supermarkten zowel hun grote kennis over het koopgedrag van mensen, als hun inkoopmacht positief benutten. Supermarkten behouden bovendien de vrijheid om zelf te bepalen hoe zij hun verkoop gezonder maken, de overheid bepaalt dat niet voor hen. De financiële afrekening is gebaseerd op een vergelijking tussen supermarktketens, waardoor zij gestimuleerd worden om de invloed die zij hebben op consumenten en fabrikanten ten goede aan te wenden. Bijkomend voordeel van dit beleid, gericht op de supermarkt(ketens), is dat het in eerste instantie kan worden toegepast op een beperkt aantal partijen, zoals Albert Heijn, Jumbo, Plus, Lidl en Aldi en Superunie, die gezamenlijk meer dan 97 procent van het marktaandeel in Nederland hebben


Meer info: adviesrapport  “Gezond in de bonus”​

Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.