Schokgolven door de creatieve wereld maar filmkritiek blijft mensenwerk (+trailer)
AI laat momenteel schokgolven door de creatieve wereld gaan. Is dit een voorteken van de seismische golven die nog gaan komen?
Neem film. AI schijft sneller en mits goed geïnstrueerd, vaak betere dialogen dan de meeste scripschrijvers kunnen. Reclame beelden kunnen worden gegenereerd in een handomdraai zonder dure modellen of fotografische studios. Popsongs waar nauwelijks een mens aan te pas is gekomen verschijnen op hitparades. Op gevestigde festivals zoals onlangs in Cannes (Hell Grind, 2026
Aitore Zholdaskali) en nu op het Tribeca Filmfestival in New York met Dreams of Violets (2026) Ash Koosha gaan hele met AI gemaakte speelfilms in première.

'Dreams of violet' Screenshot v&m uit trailer op yt2
Menselijk...
Dreams of Violets is een in meer dan één opzicht baanbrekend docudrama uit 2026: het is een van de eerste films, bijna geheel met AI gemaakt, die op een groter Festival vertoond wordt, het is een film die op andere wijze alleen met dure reconstructies en talloze figuranten elders gemaakt zou moeten worden omdat hij de daden van het gewelddadige en repressieve regime in Teheran tijdens de onderdrukking van de demonstraties van januari 2026 in beeld brengt. Jane Rosenthal een van de oprichters van het festival noemde de film in het filmblad Variety een voorbeeld waarin AI voor meer dan alleen technische innovatie maar als 'vehikel voor diepgaande menselijke vertellingen' gebruikt wordt.
De AI ijsberg
IBM's Deep Blue versloeg in 1997 schaakgrootmeester Garry Kasparov. Een machine die won van de zeer begaafde toenmalige wereldkampioen van de notoir complexe denksport schaken. Die overwinning kwam niet aus dem Blaue hinein maar er ging een lange ontwikkeling aan vooraf. Vervolgens is er sinds 2020 een nieuwe AI revolutie gaande. Eentje die ook steeds sterker ook in en beeld herkennende en genererende software opduikt. Een schoolvoorbeeld is de Turkse film Post Truth (2025): Een AI-documentaire over desinformatie die min of meer zich zelf tot onderwerp lijkt te hebben.
En dit is het begin van de onvermijdelijke ijsberg die op ons afkomt, even onvermijdelijk als de boekdrukkunst, de fotografie, de computer, de steeds slimmere LLM's (Language Models) en nu dus steeds meer creatieve producten zoals nu dus ook speelfilm. Het luidt een nieuw tijdperk voor de film in. Een tijdperk waarin celluloid en andere registrerende beeld- en audiodragers naast AI producten van uiteenlopende aard zullen bestaan.

Discussie
De film Dreams of Violets is geregisseerd door de Iraans-Britse filmmaker Ash Koosha. Met een speelduur van 74 minuten brengt de film de demonstraties en het burgerverzet in Teheran van begin dit jaar in beeld. Het verhaal is gebaseerd op verslagen van journalisten en andere ooggetuigen. De gedramatiseerde opzet volgt een aantal mensen die vastzitten in in Teheran, vanuit een raam geobserveerd door een kind in een rolstoel.
Menselijke recensie
De eerste recensie over 'Dreams of Violets' is d.d. 11 juni inmiddels verschenen en dat is belangrijk. Als deze periode met de eerste, al dan niet serieuze AI-films, iets betekent is het wel een nieuw tijdperk voor de menselijke filmkritiek. Want als je iets niet aan machines wilt overlaten is het wel het menselijk oordeelsvermogen. Daar lijkt de nabije toekomst, hoe gevaarlijk dan ook, te belangrijk en boeiend voor.
Inloggen om te reageren — Nog geen account? Registreer hier