Jana Beranová (1932) wordt op 2 mei 94

02 mei 2026 door een van onze redacteuren

Dichter, schrijver en vertaler Jana Beranová (1932) vluchtte op haar vijftiende samen met haar ouders uit Tsjecho-Slowakije. Na eerst als econoom werkzaam te zijn, gooide ze het roer om. Ze begon met het vertalen van Tsjechische schrijvers en dichters, zoals Milan Kundera, en zette zich in voor in eigen land gecensureerde Tsjechische schrijvers. In 1983 verscheen haar eerste bundel Geen hemel zo hoog, daarop volgden nog een proza- en zes poëziebundels. Een bloemlezing hiervan is opgenomen in Werkboek 1983-2010 (2011). Voor haar oeuvre ontving ze de Erasmusspeld (2008). Van 2009 tot 2010 was ze stadsdichter van Rotterdam en inmiddels is Beranová niet meer weg te denken uit het Rotterdamse straatbeeld. Overal zijn dichtregels van haar te vinden, zoals ‘Wie een brug legt naar een ander kan altijd heen en terug’.

Anna Blaman prijs

Jana Beranová ontving in 2025 de Anna Blaman Prijs. De literaire prijs die om de drie jaar wordt uitgereikt aan een schrijver die met zijn of haar oeuvre een bijdrage heeft geleverd aan de kwaliteit van het literaire klimaat in regio Rotterdam. Andere laureaten zijn o.a. Bob den Uyl (1968), Jules Deelder (1988), Anne Vegter (2004) en Edward van de Vendel (2019).

Over het werk van Beranová schreef de jury: “Haar poëzie kent continuïteit en kwaliteit. Twee grote thema’s kun je onderscheiden in haar werk: aan de ene kant is haar blik gericht op de moderne stad en het grotestadsleven, aan de andere kant beschouwt zij de natuurlijke elementen.[…]Sommige woorden keren vaak terug in haar werk, zoals water, rivieren en bruggen, maar ook het gevoel je ergens tussen te bevinden:tussen twee oevers, tussen Nederland en Tsjechië, tussen eigen werk en vertalingen.”

De jury beschreef in haar rapport tevens hoe Beranová de havenstad als doorlopend thema aangrijpt en hoe zij een thuis was voor opkomend schrijftalent in de stad: “Haar betrokkenheid met de stad groeide alleen maar. Zij stelde haar huis in de Provenierswijk altijd open voor jonge dichters […] op zoek naar advies.”

Jana Beranová werkte samen met haar goede vriend GeertJan Laan en haar beste vriend en partner Jim Postma ook vanaf het eerste uur in 2008 tot recent mee aan Vandaag&Morgen.