De actuele Rozen van Peter Goedhart
Sommige stemmen blijven altijd hun nuance en hun kracht bewaren. Daarvan leverde Peter Goedhart woensdagavond in de zaal van Donner een nieuw bewijs. Ondanks zijn 86 jaar bracht hij een dik uur lang liederen ten gehore, op de piano begeleid door Erik van der Kroft. Geen hapering, geen moment dat zijn geluid wegzakte. Hij blijft het kunnen. Misschien komt het omdat Peter Goedhart als zeeman begon – op de Willem Ruys – en pas als twintiger koos voor zang, compositie en de dichtkunst. Daarvoor had hij jarenlang de branding en de brullende golven op dagelijkse basis moeten overstemmen.
De zee en de haven ontbreken zelden op het repertoire van Peter Goedhart, maar het concert bij Donner was op die regel een uitzondering. Er zat iets vaags opstandigs in de avond. Goedhart bracht gedichten van Dylan Thomas die hij zelf op muziek had gezet en de Mauthausencyclus van Mikis Theodorakis. Speciaal voor zijn geliefde Loes Vos zong hijRoses of Picardy, een music-hallhit uit 1916, die onmiddellijk het lijflied werd van de Britse soldaten aan het westfront in de Eerste Wereldoorlog. Mijn gedachten gingen onmiddellijk uit naar Oekraïne. We worden nog dagelijks bang gemaakt voor een alles op tilt zettende cyberoorlog, maar de echte fronten daar lijken erg op die van de Eerste Wereldoorlog. Alleen zijn niet machinegeweren, maar drones het belangrijkste wapen. De soldaten sneuvelen er niet minder massaal om. Zouden ze daar ook zo’n lijflied hebben? Net als meer dan een eeuw geleden aan de Somme en bij Passendale?
Een zoektocht op het internet leverde twee kandidaten op: Oi u luzi chervona kalyna, dat net als Roses of Picardy uit de Eerste Wereldoorlog stamt, en Stefania, waar Oekraïne het Eurovisiesongfestival mee won. Het probleem is wel dat Oi u luzi chervona kalyna een beetje een officieel strijdlied is, van het soort dat generaals graag horen. Dit is de eerste strofe:
Ой у лузі червона калина похилилася,
Чогось наша славна Україна зажурилася.
А ми тую червону калину підіймемо,
А ми нашу славну Україну, гей, гей, розвеселимо!
O, in de wei is de rode Gelderse roos voorovergebogen,
Om de een of andere reden is ons roemrijke Oekraïne bedroefd.
Maar wij zullen die rode Gelderse roos weer oprichten,
En wij zullen ons roemrijke Oekraïne, hé, hé, weer vrolijk maken!
Dat van die Gelderse roos is absurd natuurlijk, maar zo is helaas de Nederlandse benaming van Viburnum opulus, blijkbaar het nationale gewas van Oekraïne. In Roses of Picardy gaat het trouwens over klaprozen. Niet voor niets dragen heel veel Engelsen in de weken dat de Eerste Wereldoorlog herdacht wordt een speldje met een klaproos op hun revers.
Toch: twee soorten bloemen, allebei op hun eigen manier iconisch; een betere kandidaat komt vooralsnog niet tevoorschijn. Ik geef mijn mening graag voor een betere, en wel van iemand die het hedendaagse Oekraïne van binnenuit kent.
Het was een ontroerende avond met Peter Goedhart. En ik zal voortaan de Gelderse roos met andere ogen bekijken.
Gehoord en gezien op woensdagavond 26 augustus bij Donner in Rotterdam
.gif)
