Paradoxen van de Nederlandse arbeidsmarkt: Meer banen, meer verzuim, kortere dagen en toch meer productiviteit
De Nederlandse arbeidsmarkt blijft opvallend robuust, maar vertoont ook opmerkelijke scheuren. Dat blijkt uit De arbeidsmarkt in cijfers 2025 van het CBS. Het werkloosheidspercentage beweegt met 3,9% nog altijd op een historisch laag niveau, de lonen stijgen fors en de arbeidsproductiviteit trekt eindelijk weer aan. Maar achter die sterke buitenkant schuilt een hardnekkige keerzijde: psychische vermoeidheid op de werkvloer bereikte een nieuw hoogtepunt van 20,7%, het ziekteverzuim loopt op en het aantal arbeidsongeschikten nadert de 825.000. De arbeidsmarkt is krap én kwetsbaar tegelijk.
Arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt is krap maar koelt licht af. Het werkloosheidspercentage steeg van 3,7% naar 3,9% en het aantal openstaande vacatures daalde van 404.000 naar 390.000 — nog steeds historisch hoog, maar de piek (2023: 424.000) ligt duidelijk achter ons.
Loonstijging
Lonen stijgen fors, maar minder snel. Cao-lonen stegen in 2025 met 5,0% per uur, tegenover 6,5% in 2024. De loonkosten per gewerkt uur kwamen uit op €47,60, en de totale loonsom bereikte €557 miljard. Tegelijk bedraagt de inflatie 3,3%, dus de reële loonwinst is beperkt.
Minder uren
Er wordt minder gewerkt per persoon. Het aantal gewerkte uren daalde met 92 miljoen, en het gemiddeld aantal uren per werkende viel terug van 1.452 naar 1.436. Meer mensen aan het werk, maar ze werken korter — een typisch Nederlands verschijnsel.
Mentaal klachten
Psychische belasting neemt toe. Het aandeel werknemers met werkgerelateerde psychische vermoeidheid steeg naar 20,7%, van 13,4% in 2015. Tegelijk nam de autonomie af: nog maar 60,2% zegt zelf beslissingen te kunnen nemen in het werk, waar dat in 2023 nog 63% was.
Meer productiviteit
Arbeidsproductiviteit maakt een inhaalslag. Na jaren van stagnatie (–1,9% in 2023, –0,2% in 2024) sprong de arbeidsproductiviteit per gewerkt uur in 2025 naar +2,5%. Dat is een opvallende verbetering en een positief signaal voor de economie.
Meer ziekteverzuim
Arbeidsongeschiktheid blijft structureel groeien. Het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering steeg naar 822.000 — dat is een stijging van ruim 56.000 ten opzichte van 2015. Samen met het oplopende ziekteverzuim (5,4%) tekent zich hier een hardnekkig knelpunt af.
Slimmer maar niet gezonder
Kortom: een arbeidsmarkt die nog steeds opmerkelijk goed functioneert, maar waar de druk op werkenden — in termen van mentale belasting en verzuim — zichtbaar zijn sporen nalaat.
"De arbeidsmarkt van 2025 bewijst dat we door AI en technologie 'slimmer' zijn gaan werken, maar nog niet 'gezonder'. In een wereld van razendsnelle internationale concurrentie ligt de echte uitdaging voor werkgevers niet in het vinden van nóg meer mensen, maar in het rechtop houden van de mensen die er al zijn. Want aan een productiviteitssprong door innovatie heb je weinig als de menselijke factor bezwijkt onder de druk."
Meer info:De arbeidsmarkt in cijfers 2025
.gif)
