Coalitieakkoord van grote daden en wegwerken achterstallige dossiers met een minderheidskabinet
Het nieuwe meerderheidsakkoord van D66, VVD en CDA gaat uit van een periode waarin Nederland voor belangrijke binnenlandse en internationale uitdagingen staat. De fractievoorzitters presenteerden het akkoord op 30 januari 2026 aan de pers, waarbij zij benadrukten dat er fors ingezet wordt op veiligheid, economie, migratiebeheersing en woningbouw, en dat de financiële keuzes zorgvuldig zijn doorberekend in de bijbehorende budgettaire tabel.
De zorgkosten voor gewone burgers stijgen onder dit akkoord; om de zorg financieel beheersbaar te houden wordt het eigen risico hoger gelegd en worden eigen bijdragen aangescherpt. Dit moet betaald worden binnen de beschikbare middelen zonder toekomstige generaties te zwaar te belasten, wat volgens de coalitie noodzakelijk is gezien de vergrijzing en stijgende zorguitgaven.
Op het terrein van stikstof en woningbouw trekken de partijen samen grote lijnen uit voor het doorbreken van knelpunten. Er wordt een combinatie van gebiedsgerichte stikstofaanpak, innovatie en vrijwillige bedrijfsbeëindiging ingezet om zowel natuurdoelen te bereiken als ruimte te maken voor woningbouw en infrastructuur, die versneld en minder bureaucratisch moet worden gerealiseerd. Hiervoor is in de budgettaire tabel gereserveerd, en de nadruk ligt op het verminderen van knellende regels en het versnellen van vergunningprocedures, zodat meer woningen kunnen worden gebouwd tegen betaalbare prijzen.
Screenshot v&m van nos livetv
Een coalitieakkoord van behoorlijk grote daden en wegwerken achterstallig politiek lapwerk met een minderheidskabinet. Kan dat? Zonder ambitie, vaardigheid en durf niet. Maar die lijken er wel te zijn. Of dat voldoende is in een liberaal democratisch systeem dat nog steeds moet wennen aan de politieke cultuur van de 21e eeuw zal moeten blijken. Grote ingrepen (zorg, stikstof, migratie, defensie-uitgaven) vragen normaal om een stabiele meerderheid. Zonder die vaste meerderheid loop je voortdurend het risico dat plannen in de Kamer stranden, worden uitgekleed of vertraagd. De kans op politieke uitputting en bestuurlijke stilstand is reëel. Toch is het niet onmogelijk. Het kan werken als het kabinet zichzelf niet presenteert als een ideologisch project, maar als een noodzakelijke reparatieploeg. Als het verhaal consistent is: dit zijn geen partijwensen, maar problemen die al jaren blijven liggen, kan dat meer steun opleveren. In zo’n aanpak helpt het om maatregelen op te knippen in kleinere, uitvoerbare stappen in plaats van alles tegelijk te willen oplossen. Grote hervormingen kunnen dan via opeenvolgende besluiten langzaam vorm krijgen. Cruciaal is ook de stijl van politiek bedrijven. Een minderheidskabinet moet voortdurend vooraf steun organiseren bij wisselende partijen, in plaats van achteraf te hopen op goedkeuring. Dat vraagt om intensief overleg, bereidheid tot aanpassen en het accepteren dat niet elk plan “puur” blijft. Succes hangt minder af van de tekst van het akkoord dan van de onderhandelingsstrategie daarna. Daarnaast wordt maatschappelijk draagvlak belangrijker dan ooit. Als gemeenten, sectoren en uitvoeringsorganisaties achter maatregelen staan (bijvoorbeeld in de zorg, woningbouw of landbouw), wordt het voor Kamerleden moeilijker om structureel tegen te stemmen. In dat geval kan externe druk helpen waar interne coalitiediscipline ontbreekt. |
Migratie en asiel blijven een punt van nadrukkelijke aandacht: de instroom moet beter beheerst worden en gekoppeld aan wat Nederland aankan, met snellere procedures en voorspelbaardere opvangstructuren, terwijl arbeidsmigratie gericht wordt ingezet op tekorten in de arbeidsmarkt. De coalitie presenteert dit als noodzakelijke aanpassing in een tijd van internationale migratiedruk.
Een belangrijk thema in het akkoord is vermindering van regeldruk: de overheid moet eenvoudiger en slagvaardiger functioneren met minder regels en een focus op uitvoering en resultaten. Dit geldt vooral voor woningbouw, infrastructuur en stikstofbeleid. Door bureaucratie terug te dringen moeten projecten sneller en efficiënter kunnen worden gerealiseerd.
Yesilguz bij de korte persconferentie van woensdag. Screenshot v&m van nos livetv
Het scheppen van meerderheden Het vinden van meerderheden zal voor dit kabinet structureel lastig worden, omdat het geen vaste Kamermeerderheid heeft en tegelijk ingrijpende besluiten moet nemen over gevoelige onderwerpen zoals zorgkosten, stikstof, migratie en woningbouw. Daardoor zal het niet kunnen leunen op vaste coalitieafspraken, maar per onderwerp steun moeten zoeken bij wisselende partijen. De kans op vertraging en politieke blokkades is niet gering, zeker in de Eerste Kamer waar de verhoudingen nog versnipperder zijn. De meest kansrijke strategie voor het kabinet lijkt daarom naast een pragmatische, dossiergerichte aanpak., vooral permanent overleg op alle fronten, vanuit de ministeries afzonderlijk en vanuit centrale regie vanuit de kernministeries. In plaats van één vaste oppositiepartner te zoeken, zal het per beleidsterrein andere meerderheden moeten vormen: bij woningbouw bijvoorbeeld met partijen die betaalbaarheid en snelheid belangrijk vinden, bij veiligheid met partijen die inzet op defensie steunen, en bij stikstof met partijen die ruimte zien voor een combinatie van natuurherstel en perspectief voor boeren. Dit vraagt om veel voorbereiding en informele onderhandelingen voordat voorstellen officieel worden ingediend, zodat nederlagen in de Kamer worden voorkomen. |
Nieuwe wereldorde
Het akkoord bevat ook een duidelijke verschuiving in defensie- en veiligheidspolitiek. Er worden grote investeringen voorzien om de krijgsmacht te versterken en om te voldoen aan internationale verplichtingen, mede ingegeven door de geopolitieke context. Nederland moet volgens de coalitie een betere bijdrage kunnen leveren aan NAVO-afschrikking en internationale stabiliteit, wat vraagt om structureel hogere defensieuitgaven.
Ten slotte positioneert het kabinet Nederland in een veranderende wereldorde: er wordt actief ingezet op samenwerking binnen de EU en met gelijkgezinde democratieën, terwijl het land strategische autonomie wil vergroten op het gebied van handel, energie en technologie. Internationale veiligheid en economische weerbaarheid worden gezien als onlosmakelijk verbonden met binnenlandse welvaart, wat de ambitie onderstreept om de Nederlandse rol op het wereldtoneel te versterken.
Kort gezegd combineert het akkoord financiële soberheid met gerichte investeringen in zorg, woningbouw, stikstofaanpak, migratiebeheer en defensie, en koppelt het binnenlandse hervormingen aan een actieve en weerbare internationale positie.
Meer info: 'Aan de slag, Bouwen aan een beter Nederland'
.gif)
