Iran, dag 17 van de opstand, meer dan 2400 doden onder demonstranten
De huidige golf van opstanden lijkt van buiten af qua schaal vergelijkbaar met die van de Groene Golf van 2009. Toen gingen Iraniërs massaal de straat op na de de massale protesten na de omstreden herverkiezing als president van de conservatieve Mahmoud Ahmadinejad. Die opstand werd (evenals nu) hard onderdrukt door de revolutionaire garde en met hulp van de Basij, met stokken gewapende aanhangers van het regime op motoren. (Iran was eerder in de oorlog met Irak een van de eerste landen in de wereld die motorgevechtsbrigades inzette) en nu ook met hulp van drones waarmee de inzet van diezelfde Basij en Gardisten gecoördineerd kan worden.
Grote opstand
Volgens sommige commentatoren komt de schaal meer overeen met de opstand van 1979 die het huidige bewind aan de macht bracht. Daar vielen duizenden doden al zijn de precieze aantallen onbekend evenals nu . Het Center of Human rights in Iran (CHRI) spreekt bij monde van een arts in een van hulpposten in Teheran van een: 'omvang van het doden die de officiële berichten of de berichtgeving in de media verre te boven gaat'. Het in de VS gevestigde Human Rights Activists News Agency (HRANA) spreekt op dag 18 van de protesten over meer dan 2500 slachtoffers onder de demonstranten. Het in Londen gevestigde Iran International spreekt over meer dan 12000 doden.
Verfijnd systeem brute repressie
Door een sinds 2009 verfijnd systeem van brute repressie waarbij geen middel geschuwd wordt, lijkt het regime, ondanks de wijd verspreide onvrede over de economische malaise, de zeer hoge inflatie en diezelfde repressie, ondanks ook de moed van de honderdduizenden demonstranten door het hele land, nog steeds niet te wankelen. Revolutionaire Garde en sjiitische clerus die beide deel uitmaken van het regime kunnen nog steeds rekenen op aanhang onder een deel van de bevolking.
Regime verzwakt niet wankelend
Zeker is dat het regime sterk verzwakt is door de nederlagen van belangrijke buitenlandse bondgenoten zoals het regime Assad in Syrië, Hezbollah in Libanon en Hamas in Gaza. De laatste twee bestaan verzwakt en wel, overigens nog. Evenals de Houthi's in Jemen. Tegelijk heeft Iran machtige bondgenoten in Rusland, aan wie het drones levert en China die behalve een massieve afnemer van Iraanse olie ook sterk geïnvesteerd heeft in haar Belt and Road project. Vorig jaar was de nieuwe spoorlijn tussen China en Iran gereed die daar deel van uit maakt.
Complex Perzisch mozaïek
Tegelijk voerde de Amerikaanse president Trump de druk op Iran op. De grote vraag daarbij blijft wat behalve economisch, tarieven, militair effectief gedaan kan worden om een minder onderdrukkende regering mogelijk te maken en tegen welke humanitaire kosten. En dan komt de even grote vraag: wat komt erna? Bij de revolutie van '79 was Iran verdeeld tussen links en conservatief sjiitisch. Die laatsten wonnen. Nu stelt Reza Pavlavi, de erfgenaam van de in '79 afgezette sjah, zich op als een soort redelijk alternatief. De vraag is of hij de voorgaande regimes kan doen vergeten. De vraag is ook hoe de machtige regionale buren en partners van Iran daarop zouden kunnen reageren. De VS kunnen nu, anders dan in het verleden, sleutelspeler in dit complexe Perzische mozaïek zijn. AP news meldde op 14 januari dat Irans minister van Buitenlandse Zaken zei dat in Iran "de situatie volledig onder controle is".
-S.jpg)
.gif)
